Πώς συγκροτείται

Ο ΣΥΡΙΖΑ «γαντζωμένος» στην καρέκλα του – Η κυβέρνηση μειοψηφίας και ο ανασχηματισμός

05/01/19 • 08:49 | UPD 05/01/19 • 09:38

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗΣ

Στη βάση αυτής της εξαγγελίας μάλιστα, είχαν στηριχθεί τα σενάρια περί «εναλλακτικής πλειοψηφίας» που θα στηριζόταν η κυβέρνηση

«Και θα ζητήσουμε και θα πάρουμε ψήφο εμπιστοσύνης» είχε πει τον περασμένο Ιούνιο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος, απαντώντας στην ερώτηση τι θα πράξει ο κ. Τσίπρας αν ο κ. Καμμένος επιμείνει στη θέση του για αποχώρηση από την κυβέρνηση.

Στη βάση αυτής της εξαγγελίας μάλιστα, είχαν στηριχθεί τα σενάρια περί «εναλλακτικής πλειοψηφίας» που θα στηριζόταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ μετά την κύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών και το διαζύγιο με τους ΑΝ.ΕΛ., που διαφήμιζε ο προπαγανδιστικός μηχανισμός του ΣΥΡΙΖΑ για να προφασιστεί ότι αποτελεί κεντροαριστερό, προοδευτικό κόμμα που έχει συνομιλητές και μπορεί να συνάψει συμμαχίες.

Λιγότερο από έξι μήνες μετά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Τζανακόπουλος άλλαξε θέση και προανήγγειλε ότι μετά την αποχώρηση των ΑΝ.ΕΛ., ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας, με το επιχείρημα ότι κάτι τέτοιο είναι σύνηθες στην Ευρώπη και γίνεται ήδη σε χώρες όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία. Ο ΣΥΡΙΖΑ και εν προκειμένω ο κ. Τσίπρας (διότι ο κ. Τζανακόπουλος είναι απλώς ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης) λέει -και σε αυτό το θέμα- τη μισή αλήθεια. Οτι δηλαδή σε χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία οι κυβερνήσεις δεν ξεκίνησαν έχοντας την απόλυτη πλειοψηφία, στη συνέχεια την έχασαν και τώρα λειτουργούν ως κυβερνήσεις μειοψηφίας, όπως σκοπεύει να κάνει ο ίδιος προκειμένου να καθίσει στην καρέκλα της εξουσίας για κάποιους μήνες ακόμα. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία οι κυβερνήσεις ξεκίνησαν ως κυβερνήσεις μειοψηφίας και έτσι συνεχίζουν.

Ο κ. Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ φοβούνται να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Το γεγονός ότι την αυτοπεποίθηση που είχαν τον Ιούνιο, δεν την έχουν τώρα. Και αυτός είναι ο λόγος που τώρα αναγκάζονται να υιοθετήσουν το σενάριο της κυβέρνησης με ψήφο ανοχής, που τον περασμένο Ιούνιο απέρριπταν ως επιλογή αδυναμίας.
Συνεχίσουν να εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι η συμφωνία θα ψηφιστεί με πλειοψηφία τουλάχιστον 151 βουλευτών και επιμένουν ότι ο πολιτικός βίος της κυβέρνησης δεν θα επηρεαστεί από πολιτικές εξελίξεις, δηλαδή δεν θα υπάρξει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες.

Το βέβαιο ωστόσο είναι ότι η διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας των Πρεσπών θα φέρει αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα με την αποχώρηση των ΑΝ.ΕΛ. «Δεν θέλω να φύγω, αλλά θα φύγω», είπε προχθές η υφυπουργός Αμυνας (των ΑΝ.ΕΛ.) Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά, διαψεύδοντας τις φήμες που διακινούν πηγές του Μαξίμου ότι ακόμα και αν ο Πάνος Καμμένος δώσει εντολή αποχώρησης από την κυβέρνηση, οι υπουργοί των ΑΝ.ΕΛ. δεν θα αποχωρήσουν.
Εφόσον οι ΑΝ.ΕΛ. αποχωρήσουν από τα υπουργεία αλλά δεν υπερψηφίσουν ενδεχόμενη πρόταση δυσπιστίας της Ν.Δ., δεν προκύπτει ότι θα υπάρξει θεσμικά απώλεια της εμπιστοσύνης της Βουλής.

Θα είναι όμως η κυβέρνηση πολιτικά νομιμοποιημένη να συνεχίσει ως κυβέρνηση με ψήφο ανοχής; Με τα σενάρια περί κυβέρνησης μειοψηφίας το Μαξίμου προσπαθεί να προλάβει τις πιέσεις που ήδη ασκεί η αντιπολίτευση, αλλά κυρίως το κλίμα που πρόκειται να δημιουργηθεί αν οι ΑΝ.ΕΛ. επιμείνουν στη σημερινή τους θέση. Προσπαθεί να προλάβει και κυρίως να αποφύγει το δίλημμα «αναζήτηση νέας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ή προαναγγελία πρόωρων εκλογών».

Ο ανασχηματισμός

Εκ των πραγμάτων, ο κ. Τσίπρας θα επιχειρήσει ανασχηματισμό καθώς, πέραν των υποψήφιων προς αποχώρηση υπουργών των ΑΝ.ΕΛ., από την κυβέρνηση θα αποχωρήσουν και οι υπουργοί-υποψήφιοι των αυτοδιοικητικών εκλογών Νάσος Ηλιόπουλος και Κατερίνα Νοτοπούλου, που αναμένουν να αποδεσμευθούν από τα καθήκοντά τους προκειμένου να αρχίσουν την προεκλογική εκστρατεία τους για τον Δήμο Αθηναίων και τον Δήμο Θεσσαλονίκης, αντιστοίχως. Καλά ενημερωμένες πηγές επιμένουν ότι αναμένεται και αποχώρηση κορυφαίων υπουργών, προκειμένου να αποδεσμευθούν για να δώσουν τη μάχη της ψήφου για τους ίδιους και τον ΣΥΡΙΖΑ στις περιφέρειές τους. Ερωτηματικό αποτελεί η πολιτική κατεύθυνση των αλλαγών. Πηγές κοντά στον πρωθυπουργό επιμένουν ότι ο κ. Τσίπρας θα επιχειρήσει ανοίγματα προς το Κέντρο αλλά και τη λαϊκή Δεξιά, με τη συμμετοχή στην κυβέρνηση προσώπων από τους χώρους αυτούς, όχι κατ’ ανάγκην κομματικών στελεχών, πρώην ή νυν. Με την προϋπόθεση ότι θα βρεθούν πρόσωπα εκτός ΣΥΡΙΖΑ που θα ρισκάρουν να συνταχθούν με την κυβέρνηση στην πορεία προς τις κάλπες.

Αλλες πηγές ωστόσο, προσκείμενες στην Κουμουνδούρου, υποστηρίζουν ότι η τελευταία κυβέρνηση πριν από τις εκλογές, ακόμα και αν προκύψει εξ ανάγκης, πρέπει να αποτελείται από όσο το δυνατόν περισσότερα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ γίνεται, ώστε να δοθεί το σήμα της μάχης για την εκλογική επιβίωση στην κομματική βάση και το κομματικό ακροατήριο.

Πώς συγκροτείται η κυβέρνηση μειοψηφίας

Σύμφωνα με το άρθρο 84 παράγραφος 6 του Συντάγματος, μπορεί να συσταθεί νέα κυβέρνηση ή να συνεχίσει η υπάρχουσα ακόμα και με 120 βουλευτές, εφόσον ψηφίσουν σε σχετική ψηφοφορία μόνο 239 και οι υπόλοιποι βουλευτές απέχουν από την ψηφοφορία. Στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ, που διαθέτει τουλάχιστον 145 ψήφους, αυτό σημαίνει ότι αν αποχωρήσουν δέκα βουλευτές από το σύνολο των 300, μπορεί να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης. Σημαίνει όμως παράλληλα ότι οι βουλευτές που θα αποφασίσουν να αποχωρήσουν -και θα το έχουν δηλώσει πριν ξεκινήσει η σχετική διαδικασία- θα διευκολύνουν με την απόφασή τους τον ΣΥΡΙΖΑ να διατηρηθεί στην εξουσία.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής που κυκλοφορεί εκτάκτως το Σάββατο