Ο Κοτζιάς ξεκινά μαραθώνιο επαφών με τα Σκόπια και την Τουρκία να κάνουν «παιχνίδια» με το όνομα και την Κύπρο

19/05/18 • 21:14 | UPD 19/05/18 • 23:15

Διπλωματικό μαραθώνιο, διάρκειας σχεδόν δυο εβδομάδων, σε κρίσιμης σημασίας κέντρα, στις ΗΠΑ και στη Γερμανία, ξεκινά τη Δευτέρα ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, έχοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, στην ατζέντα των επαφών του, μεταξύ των άλλων, τα φλέγοντα ζητήματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, το Σκοπιανό και το Κυπριακό.

Ιδιαίτερης σημασίας, βέβαια, τόσο για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις όσο και για τη γενικότερη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας, είναι οι πρώτες επαφές που θα κάνει με τους νέους επικεφαλής του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΠΑ. Ενδιαφέρον είναι ότι κ. Κοτζιάς είναι ο δεύτερος υπουργός Εξωτερικών κράτους-μέλους της Ε.Ε., μετά τον Βρετανό, Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος προσκαλείται να επισκεφθεί τις ΗΠΑ.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι, κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, θα συναντηθεί με το γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, κ. Αντόνιο Γκουτιέρες. Ως γνωστόν, τόσο το Σκοπιανό όσο και το Κυπριακό είναι δυο ζητήματα στα οποία εμπλέκεται άμεσα ο ΟΗΕ. Στο ονοματολογικό της FYROM, όπως φάνηκε και από την τελευταία συνάντηση του Ελληνα και του Σκοπιανού πρωθυπουργών, στο περιθώριο της Συνόδου Ε.Ε. – Δυτικών Βαλκανίων, στη Σόφια, οι εξελίξεις επιταχύνονται και δεν αποκλείεται στο αμέσως επόμενο διάστημα να υπάρξει ακόμα και συμφωνία.

Ολα αυτά την ώρα που μια καινούργια πρόταση για την ονομασία των Σκοπίων φέρεται, σύμφωνα με μερίδα των ΜΜΕ της FYROM, να έριξε στο τραπέζι, κατά τη διάρκεια της προ τριημέρου συνάντησής του με τον Ελληνα πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, ο πρωθυπουργός της γείτονος, Ζόραν Ζάεφ. Πρόκειται για την ονομασία Republika Ilidenska Makedonijia» (Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ιλιντεν). Αν και η σκοπιανή πλευρά δεν το επιβεβαιώνει επισήμως, η ονομασία αυτή φέρεται να περιλαμβάνεται μεταξύ των υπολοίπων, όπως Gorna Makedonijia (Ανω «Μακεδονία») και Vardarska Makedonijia («Μακεδονία» του Βαρδάρη). Ονομασίες, για τις οποίες στο πρόσφατο παρελθόν έχει κάνει λόγο ο ίδιος ο κ. Ζάεφ.

Ως γνωστόν, οι ονομασίες που έχουν προταθεί από τον ειδικό διαμεσολαβητή του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, είναι: Republika Nova Makedonija (Νέα «Μακεδονία»), Severna Makedonija (Βόρεια), Vardarska Makedonija (του Βαρδάρη), Gorna Makedonija (Ανω) και Makedonija (Skopje) [(«Μακεδονία» (Σκόπια)]. Από τις παραπάνω, η Αθήνα έχει απορρίψει την τελευταία. Εάν, πάντως, επιβεβαιωθεί ότι πράγματι έχει υποβάλει ο κ. Ζάεφ αυτή τη νέα πρόταση (Ιλιντεν), εκτιμάται ότι το έκανε για να χαϊδέψει τα αφτιά του εθνικιστικού κόμματος VMRO του αποπεμφθέντα πρώην πρωθυπουργού, ακραίου εθνικιστή, Νίκολα Γκρουέφσκι, ούτως ώστε να αποσπάσει, ενδεχομένως, πλειοψηφία για αλλαγή του Συντάγματος της γείτονος στο Κοινοβούλιο. Ως γνωστόν, η συγκυβέρνηση Ζάεφ – αλβανικών κομμάτων δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για κάτι τέτοιο. Δεν αποκλείεται, βέβαια, και το «ακραίο σενάριο», να το έκανε για να οδηγήσει τη διαπραγμάτευση σε αδιέξοδο.

Εκτιμάται βάσιμα, ωστόσο, ότι η πρόταση αυτή «διέρρευσε» μάλλον για να ανιχνευθούν οι διαθέσεις της κοινής γνώμης, ένθεν κακείθεν των συνόρων, τόσο για τις ονομασίες αυτές καθ’ αυτές όσο και για το αν είναι έτοιμες οι χώρες για μια συμφωνία στο σύνολο του ονοματολογικού. Με αλλαγή της ονομασίας που θα είναι erga omnes (για το εσωτερικό των Σκοπίων και διεθνώς), όπως φέρεται να έχει συμφωνήσει ο κ. Ζάεφ.

Είναι απορίας άξιον πώς ειδικά ο αλβανικός πληθυσμός της FYROM (το ένα τρίτο των πολιτών) θα δεχτεί την ονομασία Ilidenska Makedonijia, που είναι άμεσα συνδεδεμένη με το σλαβικό στοιχείο. Οπως είναι γνωστό, η εξέγερση του Ιλιντεν (1903) κατά των Οθωμανών, που κατεπνίγη, έγινε από το σλαβικό πληθυσμό της περιοχής και στη συνείδησή του έχει αντίστοιχη βαρύτητα στη γείτονα με την ελληνική Επανάσταση του 1821. Στη συνέχεια, βέβαια, χειραγωγήθηκε από την εθνικιστική ιδεολογία (σκοπιανή και βουλγαρική) και το ιστορικό γεγονός-σταθμός χρησιμοποιήθηκε ως σύμβολο μεγαλοϊδεατικών βλέψεων, ως επί το πλείστον από την εθνικιστική μερίδα.

Η Αγκυρα τορπιλίζει τον ΟΗΕ

Ωστόσο, στο έτερο σοβαρό ζήτημα, το Κυπριακό, παρατηρείται εντονότατη δραστηριοποίηση της Αγκυρας με στόχο να εκτρέψει την επίλυση του προβλήματος από το πλαίσιο του ΟΗΕ και, πολύ περισσότερο, να ενταφιάσει το «πλαίσιο Γκουτιέρες». Ως γνωστόν, κατά την περσινή, δεύτερη Διάσκεψη για το Κυπριακό, στο Κρανς Μοντανά, στην Ελβετία, τις διαδικασίες της οποίας τορπίλισε ευθέως η Αγκυρα, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν οι συνομιλίες σε αδιέξοδο, ο γ.γ. του ΟΗΕ έθεσε ως βάση την κατάργηση του απαράδεκτου «καθεστώτος εγγυήσεων», το οποίο άνοιξε το δρόμο στον «Αττίλα», και της παραμονής των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων στη Μεγαλόνησο. Τώρα, λοιπόν, η Αγκυρα εξόφθαλμα προωθεί το σχέδιο της δημιουργίας δυο ξεχωριστών κρατών και της συνομοσπονδίας. Αντίθετα, μέχρι πρότινος, συζητούσε την εκδοχή της ομοσπονδίας, σχέδιο άλλωστε που προωθούσε και ο ΟΗΕ. Ακρως ενδιαφέρον είναι ότι στην Κύπρο κάποιες πολιτικές δυνάμεις φαίνεται να κλείνουν το μάτι στις «θέσεις» της Αγκυρας!

Επαφές Κοτζιά σε ΗΠΑ, Γερμανία

Σε αυτή την περίοδο, πάντως, οπότε οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας μάλλον βρίσκονται στο ναδίρ, παρά τις προσπάθειες που γίνονται εκατέρωθεν, και κυρίως από την Ουάσιγκτον, για να διασωθούν, ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών θα βρεθεί εκεί για μία εβδομάδα. Προγραμματίζεται να συναντηθεί με τον πρόσφατα ορισθέντα Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, και το νέο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, Τζον Μπόλτον. Και οι δυο, ως γνωστόν, θεωρούνται από τους «σκληροπυρηνικούς» του περιβάλλοντος Τραμπ.

Ως γνωστόν, στην πλειάδα των συνεντεύξεών του, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Πάγιατ, κάνει «επίθεση φιλίας», ενώ έχει δώσει το στίγμα της αναβάθμισης της σχέσης Ουάσιγκτον – Αθήνας και την εικόνα της σύσφιγξης της «στρατηγικής» συμμαχίας των δυο εταίρων, ειδικά στο φόντο των σοβαρότατων και ραγδαίων εξελίξεων στη γειτονιά μας. Μένει, βέβαια, να αποδειχθεί και από τις υπερατλαντικές επαφές ποιες είναι οι πραγματικές διαθέσεις της αμερικανικής ηγεσίας προς την Αθήνα, ποιοι οι σχεδιασμοί της για την περιοχή και κυρίως τι στήριξη είναι διατεθειμένη να παρέχει στη χώρα μας γεωπολιτικά αλλά και στο θέμα της οικονομικής κρίσης και με ποια «ανταλλάγματα».

Μετά τις ΗΠΑ, ο Ελληνας υπουργός θα μεταβεί στις Βρυξέλλες, όπου θα πάρει μέρος στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. (ΣΕΥ), ενώ την ίδια ημέρα σχεδιάζεται να συναντηθεί με τον Γερμανό πρόεδρο και πρώην υπουργό Εξωτερικών Φραν Βάλτερ Σταϊνμάγιερ. Ο τελευταίος, ο οποίος γνωρίζεται με τον κ. Κοτζιά από τα φοιτητικά τους χρόνια στη Γερμανία, άλλαξε ελαφρώς το πρόγραμμα για τη μετάβασή του στην Ουκρανία, προκειμένου να συναντήσει τον Ελληνα υπουργό. Την επομένη, κατά πληροφορίες, θα συναντηθεί με τον Γερμανό ομόλογό του που τοποθετήθηκε μόλις προ μηνών στο πόστο του υπουργού Εξωτερικών, Χάικο Μάας.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής