Τι είναι και πώς σχηματίζονται οι τυφώνες

Ο τυφώνας Melissa θα μείνει στη μνήμη των κατοίκων της Καραϊβικής, ιδίως στην Τζαμάικα και την Αϊτή, ως ένας από τους ισχυρότερους τυφώνες που έχουν καταγραφεί ποτέ στον Ατλαντικό.

Μέχρι στιγμής, η Αϊτή μετρά τουλάχιστον 30 νεκρούς, ενώ στην Τζαμάικα οι αρχές δεν έχουν ακόμη αποτιμήσει το μέγεθος των ζημιών ούτε επιβεβαιώσει αν υπάρχουν θύματα.

Κλιματική αλλαγή και ένταση καταιγίδων

Σύμφωνα με σημερινό άρθρο του BBC (29 Οκτωβρίου 2025), η κλιματική αλλαγή δεν ευθύνεται άμεσα για την αύξηση του αριθμού των τυφώνων ή κυκλώνων παγκοσμίως. Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών και της ατμόσφαιρας μπορεί να καθιστά τις καταιγίδες πιο έντονες. Αυτό σημαίνει ισχυρότερους ανέμους, πιο σφοδρές βροχοπτώσεις και μεγαλύτερο κίνδυνο πλημμυρών στις παράκτιες περιοχές.

Τι είναι οι τυφώνες

Οι τυφώνες είναι τροπικοί κυκλώνες που σχηματίζονται πάνω από ζεστά τροπικά νερά. Ανάλογα με την περιοχή, ονομάζονται κυκλώνες ή τυφώνες, όμως μοιράζονται τα ίδια χαρακτηριστικά: υψηλές ταχύτητες ανέμου, έντονες βροχοπτώσεις και παροδικές ανυψώσεις της στάθμης της θάλασσας. Οι τυφώνες κατηγορίας 3 και άνω φτάνουν σε ταχύτητες άνω των 178 χλμ/ώρα, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές.

Πώς σχηματίζονται

Ένας τυφώνας ξεκινά ως ατμοσφαιρική διαταραχή, όπως ένα τροπικό κύμα σε περιοχή χαμηλής πίεσης.
Καθώς ο ζεστός, υγρός αέρας ανεβαίνει, οι άνεμοι περιστρέφονται εξαιτίας της περιστροφής της Γης. Για να αναπτυχθεί πλήρως ένας τυφώνας, η θερμοκρασία της θάλασσας πρέπει να είναι τουλάχιστον 27°C, ενώ οι άνεμοι να μην διαφέρουν σημαντικά ανά ύψος.

Η επίδραση της κλιματικής αλλαγής

Παρότι ο αριθμός των τροπικών κυκλώνων δεν έχει αυξηθεί τα τελευταία 100 χρόνια, η έντασή τους φαίνεται να έχει μεγαλώσει. Η IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή) εκτιμά ότι τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες αυξήθηκε το ποσοστό των κυκλώνων κατηγορίας 3 ή υψηλότερης.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών ενισχύει τους ανέμους, ενώ η θερμότερη ατμόσφαιρα αυξάνει τις βροχοπτώσεις. Μελέτες δείχνουν ότι από το 2019 έως το 2023 οι μέγιστες ταχύτητες ανέμου των τυφώνων αυξήθηκαν κατά 30 χλμ/ώρα.

Η ανύψωση της στάθμης της θάλασσας, αποτέλεσμα της τήξης των παγετώνων και της διαστολής των θερμότερων υδάτων, επιδεινώνει τις παράκτιες πλημμύρες.

Χαρακτηριστικά, ο τυφώνας Κατρίνα (2005) προκάλεσε πλημμύρες 15–60% υψηλότερες από αυτές που θα αναμένονταν με βάση τις συνθήκες του 1900.

Η IPCC καταλήγει ότι υπάρχει υψηλή βεβαιότητα για την ανθρώπινη συμβολή στην αύξηση των βροχοπτώσεων και μέτρια βεβαιότητα για την ενίσχυση της έντασης των τυφώνων.