Το έργο, ύψους 630 εκατομμυρίων δολαρίων (538.323.660 ευρώ), αφορά τη δημιουργία λιμανιού και μονάδας παραγωγής ενέργειας από απόβλητα κοντά στην πόλη Νάντι, την κύρια τουριστική πύλη της χώρας, και προβλέπεται να καίει 900.000 τόνους σκουπιδιών ετησίως.

Πίσω από την αμφιλεγόμενη επένδυση βρίσκονται ο Ίαν Μαλούφ, δισεκατομμυριούχος στον τομέα της διάθεσης απορριμμάτων και ιδρυτής της Dial-a-Dump, και ο Ρομπ Κρομπ, ιδιοκτήτης της μάρκας μόδας Kookai. Αν και οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι η μονάδα θα μπορούσε να καλύψει το 40% των ενεργειακών αναγκών των Φίτζι μειώνοντας την εξάρτηση από το ντίζελ, οι περιβαλλοντικές εκθέσεις της ίδιας τους της εταιρείας, TNG, δείχνουν ότι το έργο θα αυξήσει τις εθνικές εκπομπές ρύπων της χώρας κατά 25%.

Οι κάτοικοι της περιοχής βρίσκονται σε αναβρασμό, σύμφωνα με τον Guardian. Ο Ινόκε Τόρα, παραδοσιακός γαιοκτήμονας, παρέδωσε συλλογή υπογραφών στον πρωθυπουργό των Φίτζι, προειδοποιώντας ότι οι εκπομπές θα καταστρέψουν τον «παράδεισο» των ακτών τους και θα απειλήσουν την επισιτιστική τους ασφάλεια, καθώς οι χωρικοί βασίζονται στο ψάρεμα.

«Εκατοντάδες άνθρωποι ζουν σε χωριά σε αυτό το μέρος και ψαρεύουν κάθε μέρα, τρώνε φρέσκα καβούρια. Αποκαλούν αυτή την παραλία παράδεισο», δήλωσε τηλεφωνικά ο Tora στο AFP καθ’ οδόν για να παραδώσει το αίτημα στον πρωθυπουργό των Φίτζι. «Η κυβέρνηση πρέπει να το σταματήσει αυτό».

Την ίδια στιγμή, ο πρεσβευτής των Φίτζι στον ΟΗΕ, Φίλιπο Ταρακινικίνι, δήλωσε κατηγορηματικά ότι η ακτή Βούντα δεν πρέπει να γίνει «το τασάκι του Ειρηνικού», προειδοποιώντας για μόλυνση της τροφικής αλυσίδας από διοξίνες.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ο Μαλούφ είχε επιχειρήσει επί επτά χρόνια να πάρει έγκριση για παρόμοιο έργο στο Σίδνεϊ, το οποίο όμως απορρίφθηκε το 2018 ως επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Ο Στέφεν Μπάλι, πρώην δήμαρχος στο Σίδνεϊ και νυν βουλευτής που ηγήθηκε της αντίστασης τότε, κάλεσε τα Φίτζι να αναζητήσουν ανεξάρτητα δεδομένα, τονίζοντας ότι η Αυστραλία οφείλει να διαχειρίζεται τα δικά της απόβλητα αντί να τα στέλνει στον Ειρηνικό.

«Να μαζεύεις σκουπίδια από την Αυστραλία, να τα μεταφέρεις με φορτηγό ντίζελ στο λιμάνι, να τα βάζεις σε πλοίο ντίζελ για τα Φίτζι για να τα ξεφορτωθείς – θα είχε ενδιαφέρον να εξετάσουμε αυτές τις εκπομπές», δήλωσε στο AFP ο Μπάλι, ο οποίος είναι τώρα βουλευτής στο κοινοβούλιο της πολιτείας της Νέας Νότιας Ουαλίας. «Πρέπει να διαχειριστούμε τα δικά μας απόβλητα», είπε.

Από την πλευρά του, ο Ρομπ Κρομπ -ο οποίος γεννήθηκε στα Φίτζι- υποστηρίζει ότι το έργο στοχεύει στη διαχείριση των τοπικών απορριμμάτων και τη μείωση της υγειονομικής ταφής, αρνούμενος ότι ο σκοπός είναι η εισαγωγή ξένων σκουπιδιών.

«Υπάρχουν γνήσιες ανησυχίες σχετικά με την περιβαλλοντική ασφάλεια, τη διαφάνεια και την κλίμακα της πρότασης, και αυτές οι ανησυχίες είναι βάσιμες και λαμβάνονται σοβαρά υπόψη», ανέφερε ο Κρομπ σε δήλωσή του. Τα συστήματα παραγωγής ενέργειας από απόβλητα «χρησιμοποιούνται ευρέως σε δικαιοδοσίες με μερικές από τις υψηλότερες περιβαλλοντικές προστασίες στον κόσμο», είπε.

«Εκτρέποντας τα απόβλητα από τους χώρους υγειονομικής ταφής, όπου διαφορετικά θα παρήγαγαν μεθάνιο, ένα σημαντικά πιο ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, και μειώνοντας την εξάρτηση από πηγές ενέργειας που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, η παραγωγή ενέργειας από απόβλητα μπορεί να συμβάλει σε ευρύτερα οφέλη για τις εκπομπές στον κύκλο ζωής», δήλωσε.

Ωστόσο, τα επίσημα έγγραφα που κατατέθηκαν στην κυβέρνηση διαψεύδουν τους ισχυρισμούς του, καθώς δείχνουν ότι η μονάδα θα τροφοδοτείται και με απορρίμματα που θα φτάνουν με πλοία από την Αυστραλία και την ευρύτερη περιοχή. Οι πολέμιοι του έργου επισημαίνουν ότι κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τη διεθνή σύμβαση του 1998 για τη μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων.

Ο τουριστικός κλάδος των Φίτζι εκφράζει επίσης έντονη ανησυχία, με τον υπουργό Τουρισμού Βιλάμε Γκαβόκα να προειδοποιεί ότι τέτοιες εγκαταστάσεις δεν έχουν θέση κοντά σε πυκνοκατοικημένες και τουριστικές περιοχές. Ενώ το έργο τελεί υπό κυβερνητική εξέταση, οι κάτοικοι επιμένουν ότι ένας βιομηχανικός γίγαντας απορριμμάτων στο σημείο όπου έφτασαν ιστορικά οι πρώτοι κάτοικοι των νησιών θα αποτελεί μια «μόνιμη πληγή» για τη χώρα τους.