Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters η xAI έχει εγκαταστήσει 59 αεροστροβίλους φυσικού αερίου ( περιστροφικές μηχανές εσωτερικής καύσης) για το data center της, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τι απαιτούμενες ομοσπονδιακές άδειες για καθαρό αέρα.
Οι πιθανές εκπομπές από τις τουρμπίνες υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο που θα απαιτούσε ομοσπονδιακή άδεια και θα απελευθερώνονταν κοντά σε κοινότητες όπου κατοικούν κυρίως Μαύροι, που ήδη υποφέρουν από δυσανάλογα υψηλά ποσοστά πνευμονοπαθειών, σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters η οποία βασίζεται σε κυβερνητικά δεδομένα και πληροφορίες από την αλληλογραφία με τις ρυθμιστικές Αρχές.
Τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν τον τρόπο με τον οποίο η εκρηκτική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τα data center της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί τις εταιρείες να κατασκευάζουν σταθμούς παραγωγής ενέργειας εκτός δικτύου με ρυθμό που ξεπερνά την περιβαλλοντική εποπτεία, με δυνητικά μεγάλους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Ο αριθμός των τουρμπίνων που έχουν τοποθετηθεί χωρίς άδεια είναι περίπου διπλάσιος από αυτόν που έχει αναγνωρίσει δημόσια η xAI. Η εταιρεία είχε δηλώσει προηγουμένως ότι λειτουργούσε 27 μη αδειοδοτημένες τουρμπίνες για το Colossus 2 έως τον Ιανουάριο και έχει υποστηρίξει ότι οι άδειες δεν απαιτούνται. Τουλάχιστον 57 από τις 59 τουρμπίνες βρίσκονται στο Μισισίπι, ακριβώς πάνω από τα σύνορα της πολιτείας με το Τενεσί, όπου βρίσκεται το data center της εταιρείας του Μασκ.
Οι τουρμπίνες της xAI συγκαταλέγονται μεταξύ δεκάδων σταθμών παραγωγής ενέργειας εκτός δικτύου για κέντρα δεδομένων που έχουν προταθεί ή βρίσκονται υπό κατασκευή σε όλες τις ΗΠΑ. Οι τοπικές Αρχές συχνά επισπεύδουν τις εγκρίσεις σε λίγες μόνο εβδομάδες ή μήνες, χωρίς τα χρόνια περιβαλλοντικών μελετών και δημόσιων ακροάσεων που συνήθως απαιτούνται για τέτοια έργα παραγωγής ενέργειας που συνδέονται με το δίκτυο.
Οι ρυθμιστικές αρχές του Μισισίπι εξέδωσαν τον Μάρτιο άδεια για μόνιμες τουρμπίνες για το Colossus 2, επιτρέποντας την κατασκευή 41 τουρμπινών με καύση αερίου. Η έγκριση δόθηκε τρεις εβδομάδες μετά τη μοναδική δημόσια ακρόαση της πολιτείας για το project.
Το συγκρότημα προσωρινών τουρμπίνων της xAI στο Μισισίπι είναι ήδη ένα από τα μεγαλύτερα έργα ενέργειας εκτός δικτύου για κέντρα δεδομένων, σύμφωνα με τον Μπεν Κινγκ, αναλυτή του think tank Rhodium Group.
Τα στοιχεία που εξέτασε το Reuters δείχνουν ότι η xAI, η οποία τώρα ανήκει στη SpaceX του τρισεκατομμυριούχου Μασκ, έχει εγκαταστήσει 57 τουρμπίνες εκτός δικτύου στο Σάουθχέβεν του Μισισίπι, ακριβώς απέναντι από τα σύνορα της πολιτείας από το κέντρο δεδομένων Colossus 2 στο Μέμφις, μια εγκατάσταση που υποστηρίζει το chatbot Grok και άλλα συστήματα AI. Τα αρχεία δείχνουν ότι η εταιρεία έχει επίσης εγκαταστήσει άλλες δύο μη αδειοδοτημένες τουρμπίνες για το έργο σε διαφορετική τοποθεσία, την οποία πάντως δεν μπόρεσε να προσδιορίσει το Reuters.

Η αποκάλυψη αυτή για την εγκατάσταση περισσότερων τουρμπίνων, έρχεται να προστεθεί σε μια διευρυνόμενη μάχη για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη σχετικά με το αν η «έκρηξη» της τεχνητής νοημοσύνης προσθέτει δυσανάλογα βάρη ρύπανσης σε κοινότητες μαύρων.
Οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων, κατέθεσαν αγωγή κατά της xAI τον Απρίλιο για να σταματήσουν τη λειτουργία τους, υποστηρίζοντας ότι οι τουρμπίνες παράγουν εκπομπές που υπόκεινται στην ομοσπονδιακή νομοθεσία για τον καθαρό αέρα (Clean Air Act) και δεν πρέπει να λειτουργούν χωρίς άδειες. Ισχυρίζονται ότι οι τουρμπίνες μολύνουν σπίτια, σχολεία και εκκλησίες σε κοινότητες ιστορικά κατοικούμενες από μαύρους.
«Πρόκειται για μια απολύτως τεράστια παραβίαση του νόμου για τον καθαρό αέρα που απειλεί τη δημόσια υγεία», δήλωσε ο Πάτρικ Άντερσον, δικηγόρος του Southern Environmental Law Center.
Η εξασφάλιση άδειας βάσει του συγκεκριμένου νόμου θα εξέθετε το έργο της xAI σε εκτενή έλεγχο και δημόσια διαβούλευση, μια διαδικασία που θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια. Οι περιβαλλοντικές ρυθμιστικές Αρχές του Μισισίπι και η xAI έχουν υποστηρίξει σε δικαστικά έγγραφα ότι οι τουρμπίνες εξαιρούνται επειδή είναι «κινητές» και προορίζονται να λειτουργήσουν στο σημείο για λιγότερο από ένα χρόνο.
Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) δήλωσε τον Ιανουάριο του 2026 ότι ακόμη και οι προσωρινές τουρμπίνες που υπερβαίνουν τα όρια εκπομπών πρέπει να λαμβάνουν άδειες. Η υπηρεσία, ωστόσο, δήλωσε στο Reuters ότι εξετάζει αλλαγές που θα επιτρέπουν «ρυθμιστικές ευελιξίες» για τις φορητές μονάδες, συνεχίζοντας παράλληλα να προστατεύει τη δημόσια υγεία.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ παρενέβη στην αγωγή με έγγραφο που κατέθεσε στις 15 Ιουνίου, αναφέροντας ότι ο περιορισμός των τουρμπίνων θα μπορούσε να απειλήσει τα συμφέροντα της εθνικής ασφάλειας, επειδή τα συστήματα της xAI υποστηρίζουν στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων που αφορούν το Ιράν.
Η έκβαση της αγωγής που κατέθεσαν οι οργανώσεις πολιτικών δικαιωμάτων θα μπορούσε να βοηθήσει στον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο οι περιβαλλοντικοί νόμοι εφαρμόζονται στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, όπου οι εταιρείες αγωνίζονται να εξασφαλίσουν παροχές ενέργειας για να υποστηρίξουν την ενεργοβόρα πληροφορική.
«Αυτό δημιουργεί σενάρια όπου η κυβέρνηση μπορεί να δημιουργήσει ζώνες θυσίας και να πει στις κοινότητες ότι πρέπει να αναπνέουν παράνομη ατμοσφαιρική ρύπανση», δήλωσε η Μαίρη Ροκ, ανώτερη δικηγόρος της Earthjustice, η οποία εκπροσωπεί τις οργανώσεις NAACP και SELC.
Η διαμάχη αντικατοπτρίζει τα ευρήματα μελέτης του 2022 από ερευνητές των πανεπιστημίων UCLA και Columbia, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Energy και διαπίστωσε ότι κοινότητες που είχαν υποστεί στο παρελθόν το λεγόμενο redlining -μια πρακτική διακρίσεων, κατά την οποία τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες ή άλλες επιχειρήσεις αρνούνται να παρέχουν υπηρεσίες (όπως δάνεια ή ασφάλειες) σε κατοίκους συγκεκριμένων περιοχών, συχνά με φυλετικά ή οικονομικά κριτήρια -αντιμετωπίζουν τώρα δυσανάλογα υψηλή έκθεση σε ρύπους από εγκαταστάσεις ορυκτών καυσίμων.
«Η ατμοσφαιρική ρύπανση από αυτές και άλλες πηγές συμβάλλει σε συστημικές φυλετικές ανισότητες όσον αφορά τις χρόνιες ασθένειες και, τελικά, σε μικρότερη διάρκεια ζωής», δήλωσε στο Reuters η Λάρα Κούσινγκ, καθηγήτρια δημόσιας υγείας στο UCLA και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Τεράστιες εκπομπές ρύπων

Τα στοιχεία που εξέτασε το Reuters περιλάμβαναν τα προφίλ εκπομπών του κατασκευαστή για 32 από τις 59 τουρμπίνες, συμπεριλαμβανομένων 30 στην τοποθεσία Σάουθχέβεν.
Διαπιστώθηκε ότι μόνοι οι 30 τουρμπίνες θα μπορούσαν να εκπέμπουν ετησίως σχεδόν 2.500 short tons (2.267,96 μετρικούς τόνους) οξειδίου του αζώτου, 4.000 short tons (3.628,74 μετρικούς τόνους) μονοξειδίου του άνθρακα και 22 short tons ( 19,958 μετρικούς τόνους) φορμαλδεΰδης, με την προϋπόθεση ότι λειτουργούν συνεχώς στο 80% της δυναμικότητάς τους. Σύμφωνα με την EPA, οι τουρμπίνες αερίου λειτουργούν συνήθως σε φορτία 80% ή περισσότερο για να επιτύχουν υψηλή απόδοση.
Τα οξείδια του αζώτου συμβάλλουν στη δημιουργία αιθαλομίχλης και σε φλεγμονές του αναπνευστικού συστήματος, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Πνευμονολόγων. Το μονοξείδιο του άνθρακα στερεί από τον οργανισμό το οξυγόνο και η φορμαλδεΰδη είναι καρκινογόνος ουσία.
Οι πιθανές εκπομπές της εγκατάστασης της xAI υπερβαίνουν κατά πολύ το όριο του νόμου για τον καθαρό αέρα που απαιτεί αδειοδότηση για εγκαταστάσεις ικανές να εκπέμπουν περισσότερους από 100 short tons ( 90,718 μετρικούς τόνους) ετησίως για ρύπους όπως το οξείδιο του αζώτου.
«Πρόκειται για έναν τεράστιο αριθμό τουρμπινών και μια αδιανόητη ποσότητα ατμοσφαιρικής ρύπανσης», δήλωσε σε συνέντευξή της η κάτοικος του Σάουθχέβεν, Σάνον Σάμσα. «Δεν είναι κάτι υποθετικό», είπε, «αυτή η ατμοσφαιρική ρύπανση κάνει κακό».
Οι εκπομπές οξειδίων του αζώτου που υπολόγισε το Reuters για τις μισές περίπου τουρμπίνες της μονάδας του Μασκ θα κατέτασσαν την εγκατάσταση μεταξύ των πιο ρυπογόνων σταθμών παραγωγής ενέργειας με φυσικό αέριο σε ολόκληρη τη χώρα, δήλωσε ο Νίκολας Μεγιό, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον, ο οποίος μελετά την ποιότητα του αέρα και τα οφέλη για την υγεία από τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια.
Ανέφερε ότι η εγκατάσταση θα ήταν ισοδύναμη με τις 25 κορυφαίες μονάδες φυσικού αερίου των ΗΠΑ όσον αφορά τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου, επικαλούμενος δεδομένα της EPA για τις πραγματικές εκπομπές.

