Περιβάλλον: Παντόφλες για μία χρήση, εφιάλτης για 1.000 χρόνια

Eρευνα των «Sunday Times» αποκαλύπτει το τρομακτικό αποτύπωμα της κατά τα άλλα απλής κίνησης άνεσης -ένα «δώρο» που από αξεσουάρ μετατρέπεται σε μηχανή απορριμμάτων. Οι λευκές παντόφλες χρησιμοποιούνται για λίγες ώρες, καταλήγουν στις χωματερές και «ζουν» ακόμη και 1.000 χρόνια.

Πρόβλημα

Ιλιγγο προκαλεί η κλίμακα του προβλήματος. Αν τοποθετούσε κανείς στη σειρά τις παντόφλες που πετούν κάθε χρόνο μόνο τα 100 κορυφαία ξενοδοχεία του Λονδίνου, θα σχημάτιζαν μια γραμμή που ξεκινά από το Hyde Park και φτάνει μέχρι τη Φρανκφούρτη. Πρόκειται για ένα μικρό δείγμα, αφού το Λονδίνο διαθέτει πάνω από 1.500 ξενοδοχεία. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αριθμοί είναι επίσης αποκαρδιωτικοί. Υπολογίζεται ότι τα πολυτελή ξενοδοχεία απορρίπτουν περίπου 10,5 εκατομμύρια ζευγάρια παντόφλες το μήνα -126 εκατομμύρια τον χρόνο.

Το… ταξίδι της ξενοδοχειακής λευκής παντόφλας μιας χρήσης ξεκινάει από τη βιομηχανική ζώνη Χαντζί στην Γιανγκζού της Κίνας, κοντά στη Σαγκάη, μια περιοχή τριών τετραγωνικών μιλίων που τροφοδοτεί την παγκόσμια αγορά με αναλώσιμα προϊόντα, αξίας 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Εκεί κατασκευάζονται οι φθηνές παντόφλες από πολυπροπυλένιο και σόλες EVA (οξικό βινύλιο αιθυλενίου), το ίδιο υλικό που χρησιμοποιείται για στρώματα γιόγκα. Το κόστος παραγωγής είναι ελάχιστο, μόλις 5 έως 30 λεπτά του ευρώ ανά ζευγάρι, όμως το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι τεράστιο, αφού το EVA χρειάζεται έως και 1.000 χρόνια για να αποσυντεθεί.

Αυτό σημαίνει ότι οι παντόφλες που θα φορέσει κανείς στις φετινές του διακοπές θα παραμείνουν στον πλανήτη ως το 3026. Επιπλέον, καθώς διασπώνται σε μικροπλαστικά, εισχωρούν στον υδροφόρο ορίζοντα και την τροφική αλυσίδα, μολύνοντας το φαγητό για τις επόμενες γενιές.

 Ασφάλεια

Αφού το τίμημα είναι τόσο υψηλό, γιατί τα ξενοδοχεία επιμένουν σε αυτή τη σπατάλη; Η βιομηχανία φιλοξενίας προβάλλει δύο επιχειρήματα: την ασφάλεια και την κατάταξη. Οι πτώσεις στα πλακάκια των ξενοδοχειακών μπάνιων αποτελούν κύρια αιτία νομικών διεκδικήσεων, και οι παντόφλες θεωρούνται ένα φθηνό «ασφαλιστήριο» κατά των ατυχημάτων. Παράλληλα, οργανισμοί όπως η «Hotelstars Union» στην Ευρώπη θέτουν την παροχή παντόφλας ως υποχρεωτική προϋπόθεση για να λάβει κάποια μονάδα τη διάκριση των πέντε αστέρων.

Συχνά ωστόσο, οι παντόφλες καταλήγουν στα σκουπίδια, ακόμα κι αν ο επισκέπτης δεν τις χρησιμοποιήσει, καθώς το πρωτόκολλο των ξενοδοχείων ορίζει ότι αν η πλαστική συσκευασία ανοιχτεί, το προϊόν πρέπει να πεταχτεί για λόγους υγιεινής.

«ΦΕΡΤΕ ΤΙΣ ΣΑΓΙΟΝΑΡΕΣ»

Μικρά βήματα για αλλαγή έχουν αρχίσει να γίνονται. Ο όμιλος «Accor» στοχεύει στην κατάργηση των πλαστικών μίας χρήσης έως το 2025, ενώ η αλυσίδα «Six Senses» προσφέρει πλέον επαναχρησιμοποιούμενες παντόφλες από τσόχα, φτιαγμένες από ανακυκλωμένα μπουκάλια. Αλλα ξενοδοχεία, όπως το «Waldorf Astoria» στο Αμστερνταμ, χρησιμοποιούν παντόφλες από φελλό, ενώ το οικολογικό «Scarlet Hotel» στην Κορνουάλη ζητά ευθέως από τους πελάτες να φέρουν τις δικές τους σαγιονάρες και παντόφλες. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έκανε το πρώτο βήμα τον Φεβρουάριο με τον Κανονισμό για τις Συσκευασίες και τα Απορρίμματα (PPWR), πιέζοντας τον κλάδο για πιο βιώσιμες λύσεις. Οπως σημειώνει το ρεπορτάζ των «Times», η πραγματική δύναμη αλλαγής βρίσκεται στους πελάτες. Προτείνει την αφαίρεση των αναλώσιμων από τα ξενοδοχεία ή την τοποθέτησής τους στο διάδρομο έξω από το δωμάτιο ώστε να αξιοποιούνται μόνο σε πραγματική ανάγκη και να μη σπάει το πρωτόκολλο.