Την δυνατότητα να περιηγηθούν στα… ηφαίστεια της χώρας, θα έχουν από εδώ και στο εξής πολίτες και τεχνικός κόσμος, αφού η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) έθεσε στη διάθεση του κοινού τη νέα ψηφιακή εφαρμογή «Ηφαίστεια της Ελλάδας», μέσω της πλατφόρμας Geotreasures.
Με την είσοδο στην πλατφόρμα, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τη γεωλογική εξέλιξη των ελληνικών ηφαιστείων, τα ηφαιστειακά πετρώματα, τις γεωθερμικές εκδηλώσεις και τις φυσικές διεργασίες που διαμόρφωσαν το σημερινό τοπίο του Αιγαίου.
Όπως επισημαίνει η ΕΑΓΜΕ «με εύληπτο και διαδραστικό τρόπο, η εφαρμογή ενισχύει τη γνώση γύρω από τις γεωεπιστήμες και αναδεικνύει τη γεωλογική κληρονομιά ως ουσιαστικό στοιχείο της φυσικής και πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας».
Ειδικότερα, η εφαρμογή προσφέρει μια σύγχρονη εμπειρία γνωριμίας με τα σημαντικότερα ηφαιστειακά κέντρα της χώρας, μέσα από ψηφιακή περιήγηση, διαδραστικούς χάρτες και επιστημονικά τεκμηριωμένο περιεχόμενο.
Από τη Σαντορίνη και τη Νίσυρο έως τη Μήλο και τα Μέθανα, τα ηφαίστεια της Ελλάδας αποτελούν ζωντανά τεκμήρια των γεωδυναμικών διεργασιών που διαμόρφωσαν το Αιγαίο και τη γεωλογική φυσιογνωμία της χώρας. Οι κρατήρες, οι λάβες, τα υδροθερμικά πεδία, τα ηφαιστειακά πετρώματα και οι ιδιαίτερες γεωμορφές τους συνθέτουν ένα μοναδικό φυσικό και επιστημονικό κεφάλαιο, με σημαντική αξία για την έρευνα, την εκπαίδευση και τη γνωριμία του κοινού με τη γεωλογική κληρονομιά της Ελλάδας.
Διαβάστε Επίσης
Στον πυρήνα αυτού του ηφαιστειακού τοπίου βρίσκεται το Ελληνικό ή Νοτιοαιγαιακό Ηφαιστειακό Τόξο, το οποίο εκτείνεται από τα Μέθανα έως τη Νίσυρο. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ενεργά ηφαιστειακά συστήματα της Ευρώπης και για ένα χαρακτηριστικό αποτέλεσμα των γεωδυναμικών διεργασιών που διαμόρφωσαν την περιοχή του Αιγαίου.
Τα ηφαίστεια
Πέρα από εντυπωσιακά φυσικά τοπία, τα ελληνικά ηφαίστεια είναι αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας και της φυσικής ταυτότητας της χώρας, καθώς αποτυπώνουν τη μακρά γεωλογική της εξέλιξη και προσφέρουν πολύτιμο πεδίο επιστημονικής παρατήρησης και μελέτης.
Για παράδειγμα, η Σαντορίνη, γνωστή διεθνώς για τη μινωική έκρηξη, αποτελεί ένα από τα πλέον μελετημένα ηφαιστειακά συγκροτήματα στον κόσμο. Η καλδέρα της και τα ηφαιστειακά προϊόντα των διαδοχικών εκρήξεων αποτυπώνουν μια σύνθετη και διαρκώς εξελισσόμενη γεωλογική ιστορία.
Αντίστοιχα, η Νίσυρος, ενεργό ηφαιστειακό κέντρο του Ελληνικού Ηφαιστειακού Τόξου, ξεχωρίζει για τους εντυπωσιακούς κρατήρες και τα υδροθερμικά της πεδία.
Η Μήλος διακρίνεται για τον συνδυασμό ηφαιστειακών σχηματισμών, ορυκτού πλούτου και ιδιαίτερων γεωμορφών, ενώ τα Μέθανα αποτελούν χαρακτηριστικό ηφαιστειακό τοπίο με λάβες, θόλους και σημαντικούς γεωτόπους.
«Τα ηφαίστεια της Ελλάδας αποτελούν ένα ζωντανό κεφάλαιο της γεωλογικής ιστορίας και έναν ανεκτίμητο φυσικό και επιστημονικό πλούτο. Η Σαντορίνη, η Νίσυρος, η Μήλος και τα Μέθανα αποκαλύπτουν, με διαφορετικό τρόπο, τις δυνάμεις που διαμόρφωσαν το Αιγαίο και μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τη φυσική εξέλιξη του τόπου μας. Με τη νέα εφαρμογή “Ηφαίστεια της Ελλάδας” φέρνουμε αυτή τη γνώση πιο κοντά σε κάθε πολίτη και ιδιαίτερα στην εκπαιδευτική και ερευνητική κοινότητα. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τη μοναδική γεωλογική κληρονομιά της χώρας, να ενισχύσουμε την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και να προσφέρουμε ένα σύγχρονο εργαλείο γνώσης, ενημέρωσης και ανακάλυψης. Η αξιοποίηση του ψηφιακού περιβάλλοντος μάς επιτρέπει να παρουσιάζουμε τον γεωλογικό πλούτο της Ελλάδας με τρόπο ανοικτό, εύληπτο και επιστημονικά τεκμηριωμένο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάχυση της γνώσης και στη βιώσιμη ανάδειξη της φυσικής μας κληρονομιάς» σημείωσε ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ Διονύσιος Γκούτης.
Η ιστορία του Αιγαίου
Πέντε εκατομμύρια έτη πριν από τη σημερινή εποχή, η Αιγηίδα γη, μια χερσαία Αλπική οροσειρά που καταλάμβανε το χώρο του σημερινού Αιγαίου, άρχισε να κατακερματίζεται και να βυθίζεται στα νερά μιας γαλάζιας θάλασσας. Η πίεση της τεκτονικής πλάκας της Τουρκίας που ολισθαίνει κατά μήκος του ρήγματος της βόρειας Ανατολίας και τα ανοδικά θερμά ρεύματα που προκαλούνται από την υποβυθιζόμενη Αφρικανική λιθόσφαιρα λέπτυναν και βύθισαν μεγάλα τμήματα του ηπειρωτικού φλοιού του Αιγαίου.
Την ίδια εποχή στρατεύονται στον αγώνα της ξηράς εναντίον της θάλασσας τα ηφαίστεια. Το μάγμα που γεννιέται κάτω από το νότιο Αιγαίο λόγω της υποβύθισης της Αφρικανικής λιθόσφαιρας, βρίσκει κύριες διεξόδους στον κόλπο του Σαρωνικού, όπου δημιουργεί το μεγαλύτερο μέρος της Αίγινας και τη χερσόνησο των Μεθάνων, στο κεντρικό Αιγαίο όπου δημιουργεί τα νησιωτικά συμπλέγματα της Μήλου και της Σαντορίνης, και τέλος, στο ανατολικό Αιγαίο όπου δημιουργεί τη Νίσυρο με τις πέριξ αυτής νησίδες και μέρος της δυτικής Κω. (εικόνα Τα ηφαιστειακά πεδία του νοτίου Αιγαίου )
Ενεργά ηφαίστεια στο Αιγαίο, περιοχές δηλαδή με ηφαιστειακή δράση νεότερη των 10.000 ετών, είναι τα Μέθανα, η Μήλος, η Σαντορίνη και η Νίσυρος.
