Αποζημίωση για μισθολογικές διαφορές άνω του 5% θα μπορούν να διεκδικήσουν οι εργαζόμενοι με το νομοσχέδιο που προωθεί το υπουργείο Εργασίας, σε εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/970.
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προωθούνται, αν οι μισθολογικές διαφορές είναι πάνω του 5%, τότε οι εργοδότες θα πρέπει να προβούν σε διορθώσεις, δηλαδή σε αυξήσεις μισθών, για να καλύψουν τη διαφορά. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει συμμόρφωση στη διόρθωση του χάσματος στις αμοιβές, το νομοσχέδιο δίνει το δικαίωμα στους εργαζόμενους να διεκδικούν αποζημίωση.
Ερευνα
Ερευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. καταγράφει διαφορές μισθών υπέρ των ανδρών ως 25,3%, και μάλιστα το χάσμα αμοιβών έχει να κάνει και με την ηλικία, πέρα από το επάγγελμα. Κατά μέσο όρο, στο σύνολο των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, το χάσμα μισθών βρίσκεται στο 13,4%, και αυτή την απόσταση έρχεται να γεφυρώσει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης με το νομοσχέδιο για την ίση αμοιβή στην εργασία, που αναμένεται να παρουσιαστεί στο Υπουργικό Συμβούλιο την ερχόμενη Τρίτη.
Τι προβλέπει
Με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου θεσπίζονται μια σειρά από υποχρεώσεις για τους εργοδότες, ώστε να αμβλυνθούν οι διαφορές μισθών για την παροχή ίδιας εργασίας. Οι υποχρεώσεις των εργοδοτών είναι:
Διαβάστε Επίσης
- Να αναγράφουν -όταν αναζητούν προσωπικό μέσω αγγελίας- το αρχικό επίπεδο αμοιβής ή το εύρος της, είτε μέσα στην αγγελία είτε πριν από τη συνέντευξη. Παράλληλα, απαγορεύεται να ζητούν πληροφορίες για τις προηγούμενες αποδοχές του υποψηφίου.
- Να χορηγούν στους εργαζομένους πληροφορίες σχετικά με το ατομικό επίπεδο αμοιβής και τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο και ανά κατηγορία εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας με αυτούς, κατόπιν αιτήματος του εργαζομένου.
- Να διαθέτουν μισθολογικές δομές, δηλαδή έγγραφες, τεκμηριωμένες μεθοδολογίες ή διαδικασίες συγκριτικής αξιολόγησης των θέσεων εργασίας, προκειμένου να διασφαλισθεί η ίση αμοιβή για όμοια ή ίσης αξίας εργασία.
Διορθώσεις
Προβλέπεται διόρθωση των αμοιβών όταν σωρευτικά συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η υποβολή μισθολογικών στοιχείων καταδεικνύει διαφορά στο μέσο επίπεδο αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών εργαζομένων τουλάχιστον 5%, β) η διαφορά αυτή δεν δικαιολογείται με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και γ) οι εργοδότες δεν έχουν προβεί σε διόρθωση της διαφοράς εντός 6 μηνών από την υποβολή των στοιχείων. Σε κάθε περίπτωση που υφίσταται διάκριση στις αμοιβές λόγω φύλου, εναπόκειται στον εργοδότη να αποδείξει ότι δεν υπήρξε τέτοια διάκριση. Στο Δημόσιο το χάσμα δεν υφίσταται, καθώς οι υπάλληλοι (άνδρες και γυναίκες) διέπονται ως προς το μισθολογικό τους καθεστώς από τις διατάξεις του ενιαίου μισθολογίου, που είναι κοινές για όλους, χωρίς διακρίσεις.
Η αδικία περνάει και στις συντάξεις
Το χάσμα των αμοιβών δεν είναι μόνο στους μισθούς, αλλά περνάει και στις συντάξεις. Το συνταξιοδοτικό χάσμα το 2023 στις γυναίκες ηλικίας 65-79 ετών ανήλθε στο 22,6%, έναντι του 39,2% που ήταν το 2010. Αυτό σημαίνει ότι οι συντάξεις των γυναικών ήταν 22,6% μικρότερες έναντι των συντάξεων των ανδρών. Ο μέσος όρος του συνταξιοδοτικού χάσματος στην Ε.Ε. ήταν 25,3%.
Σύμφωνα με στοιχεία που προέρχονται από τις μισθολογικές καταστάσεις 2,7 εκατ. μισθωτών πλήρους απασχόλησης, όπως καταγράφονται στις ΑΠΔ του ΕΦΚΑ και αφορούν στον Ιούνιο του 2025, ο μέσος μισθός των γυναικών πλήρους απασχόλησης ανερχόταν σε 1.329,71 ευρώ και υπολειπόταν κατά 13,3% των ανδρών, που είχαν μέση μηνιαία αμοιβή 1.532,59 ευρώ.
Εως και 25,3% το χάσμα στις αποδοχές ανδρών-γυναικών
Μισθολογικές διαφορές ως 25,3% μεταξύ ανδρών και γυναικών καταγράφει έρευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. στην ελληνική αγορά εργασίας. Η έρευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. ολοκληρώθηκε στις αρχές του 2026 και αφορά το χάσμα αμοιβών της περιόδου 2022-2024, με βάση το επάγγελμα αλλά και ανά ηλικιακή ομάδα. Το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών ορίζεται ως η διαφορά σε ποσοστό μεταξύ των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών ανδρών και γυναικών. Οι διαφορές είναι υπέρ των ανδρών, ενώ η εικόνα αντιστρέφεται στις νεανικές ηλικίες ως 25 ετών, με τις γυναίκες να κερδίζουν περισσότερα. Η σχετική σταθερότητα του συνολικού δείκτη, ωστόσο, αποκρύπτει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά επάγγελμα και ηλικία.
Ανά επάγγελμα
Μεταξύ των τομέων οικονομικής δραστηριότητας, το μεγαλύτερο χάσμα αμοιβών παρατηρείται στον τομέα Ενημέρωση και Επικοινωνία, με τις αμοιβές των γυναικών να είναι χαμηλότερες των ανδρών κατά 24,5%, 24,9% και 25,3% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα. Το μικρότερο μισθολογικό χάσμα καταγράφεται στον τομέα «Αλλες δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών», με 4,4%, 5,2% και 3,8% για τα έτη 2022, 2023 και 2024 αντίστοιχα.
«Καμπανάκι»
Οι μεγαλύτερες μισθολογικές ανισότητες καταγράφονται κυρίως σε 10 τομείς υψηλής εξειδίκευσης, εμπορίου και διοίκησης. Στην κορυφή βρίσκεται ο κλάδος της ενημέρωσης και επικοινωνίας, όπου το χάσμα φτάνει το 25,3%. Ακολουθεί το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, με 20,1%, ποσοστό που παραμένει σταθερά υψηλό.
Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες με 19,0%, ενώ η διαχείριση ακίνητης περιουσίας καταγράφει χάσμα μισθών 18,7%. Υψηλές ανισότητες εμφανίζει και η μεταποίηση με 17,4%, επιβεβαιώνοντας ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται σημαντικά λιγότερο σε βιομηχανικούς κλάδους. Ακολουθούν οι δραστηριότητες σχετικές με την υγεία και την κοινωνική μέριμνα με 14,4%, οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 11,8%, καθώς και η μεταφορά και αποθήκευση με 10,1%.
Τη δεκάδα συμπληρώνουν η εκπαίδευση με 10,0% και οι τέχνες, διασκέδαση και ψυχαγωγία με 9,8%, αποτυπώνοντας ότι το μισθολογικό χάσμα διαπερνά σχεδόν ολόκληρη την αγορά εργασίας.
Η εικόνα ανά ηλικία
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο διευρύνεται και η απόσταση στις αμοιβές μεταξύ των δύο φύλων. Κατά κανόνα οι γυναίκες κερδίζουν λιγότερα, εντούτοις, στις νέες ηλικίες κάτω των 25 ετών, οι γυναίκες παίρνουν περισσότερα από τους άνδρες. Η διαφορά οφείλεται στην αυξημένη εκπαιδευτική κατάρτιση των νέων γυναικών ή στη μεγαλύτερη συμμετοχή τους σε επαγγέλματα υψηλότερης ειδίκευσης στα πρώτα στάδια της καριέρας τους έναντι των ανδρών.
Αντιστροφή
Η εικόνα αλλάζει αισθητά στις ηλικίες 25-34 ετών, όπου τα ποσοστά αντιστρέφονται υπέρ των ανδρών και το χάσμα αμοιβών, από 4,2% το 2022, αυξάνεται στο 6,1% το 2023 και φθάνει στο 6,4% το 2024. Στην ηλικιακή ομάδα 35-44 ετών το μισθολογικό χάσμα διευρύνεται ακόμη περισσότερο. Το 2022 ανήλθε στο 10,7%, το 2023 αυξήθηκε στο 12,5%, ενώ το 2024 περιορίστηκε ελαφρώς στο 11,9%. Η συγκεκριμένη περίοδος θεωρείται κομβική για την επαγγελματική εξέλιξη, καθώς πολλοί εργαζόμενοι καταλαμβάνουν θέσεις ευθύνης και διοικητικά πόστα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε υψηλότερα αμειβόμενες θέσεις.
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το χάσμα στις ηλικίες 45-54 ετών, όπου τα ποσοστά παραμένουν σταθερά υψηλά: 15,4% το 2022, 15,9% το 2023 και 15,3% το 2024. Η μεγαλύτερη επιδείνωση καταγράφεται στις ηλικίες 55-64 ετών. Αν και το χάσμα μειώνεται σταδιακά -από 19,6% το 2022 σε 19,2% το 2023 και 16,4% το 2024-, παραμένει εξαιρετικά υψηλό. Τη μεγαλύτερη απόσταση στις αμοιβές παρουσιάζει σταθερά η ηλικιακή ομάδα άνω των 65 ετών. Το χάσμα ανήλθε στο 27,1% το 2022, υποχώρησε στο 25,1% το 2023 και μειώθηκε περαιτέρω στο 21,5% το 2024.
