Οι σχετικές διατάξεις περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που κατατέθηκε στις 15 Απριλίου στη Βουλή, ενώ η ψήφισή του έχει προγραμματιστεί για τις 23 Απριλίου.

Το νέο πλαίσιο αφορά χειροτεχνικά και βιομηχανικά προϊόντα που συνδέονται με συγκεκριμένη γεωγραφική προέλευση και τοπική παραγωγική ταυτότητα.

Με τον ευρωπαϊκό τίτλο προστασίας, εμβληματικά προϊόντα της Ελλάδας -όπως τα ξυλόγλυπτα Τήνου, τα μαχαίρια Κρήτης, τα μάρμαρα Πεντέλης, τα κεραμικά Σίφνου, τα ασημικά Ιωαννίνων, τα κιλίμια Θράκης και τα υφαντά Μετσόβου- αποκτούν αναγνωρίσιμη ποιότητα και ταυτότητα, ενισχύοντας παράλληλα τη θέση τους στη διεθνή αγορά και δημιουργώντας ισχυρά επενδυτικά κίνητρα.

Από το υπουργείο Ανάπτυξης κάνουν λόγο για μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση με βαθύ αναπτυξιακό και κοινωνικό αποτύπωμα, που στηρίζει την περιφέρεια, ενισχύει την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα και προσδίδει προστιθέμενη αξία στην ελληνική παραγωγή.

Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ΟΒΙ), ο οποίος ορίζεται ως αρμόδια αρχή για την εθνική φάση καταχώρισης γεωγραφικών ενδείξεων, καθώς και για διαδικασίες τροποποίησης προδιαγραφών ή ακύρωσης καταχωρίσεων.

Ως φορέας ελέγχου, πιστοποίησης και επαλήθευσης συμμόρφωσης ορίζεται η Ανώνυμη Εταιρεία Βιομηχανικής Ερευνας, Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Εργαστηριακών Δοκιμών, Πιστοποίησης και Ποιότητας (ΕΒΕΤΑΜ Α.Ε.), με δυνατότητα συμμετοχής και άλλων διαπιστευμένων φορέων.

Παράλληλα, η Γενική Διεύθυνση Βιομηχανικής Πολιτικής και Μεταρρυθμίσεων του υπουργείου Ανάπτυξης αναλαμβάνει τον κεντρικό συντονισμό, την παρακολούθηση της εφαρμογής του πλαισίου και την υποστήριξη παραγωγικών ομάδων για την ένταξή τους στο σύστημα προστασίας.

Ο ΟΒΙ εξετάζει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις υποβολής, αν η ονομασία μπορεί να αποτελέσει γεωγραφική ένδειξη και αν ο φάκελος είναι πλήρης.

Σε περίπτωση ελλείψεων, παρέχεται προθεσμία δύο μηνών για διορθώσεις· διαφορετικά, η αίτηση απορρίπτεται ή θεωρείται ανακληθείσα.

Εφόσον η αίτηση κριθεί επαρκής, ακολουθεί η εθνική διαδικασία ενστάσεων πριν από την οριστική καταχώριση.

Για κάθε αίτηση προβλέπονται τέλη καταχώρισης, τα οποία καλύπτουν το κόστος επεξεργασίας φακέλων, εξέτασης ενστάσεων, τροποποιήσεων και ακυρώσεων.

Ως χρόνος καταβολής θεωρείται η ημερομηνία υποβολής της αίτησης, συνοδευόμενη από την αντίστοιχη απόδειξη πληρωμής.

Οι φορείς πιστοποίησης είναι υπεύθυνοι για τη διενέργεια ελέγχων συμμόρφωσης των προϊόντων με τις εγκεκριμένες προδιαγραφές, καθώς και για την παρακολούθηση της χρήσης των γεωγραφικών ενδείξεων στην αγορά και στο ηλεκτρονικό εμπόριο.

Το κόστος των ελέγχων βαρύνει τις επιχειρήσεις, ενώ οι φορείς υποχρεούνται να δημοσιοποιούν τα σχετικά τιμολόγια, με ειδική μέριμνα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σε περιπτώσεις παρατυπιών ή παραβάσεων της νομοθεσίας, προβλέπεται η επιβολή διοικητικών κυρώσεων βάσει υπουργικής απόφασης, έπειτα από ελέγχους ή τεκμηριωμένες καταγγελίες.

Η διαδικασία αίτησης και καταχώρισης

Η αίτηση καταχώρισης γεωγραφικής ένδειξης υποβάλλεται, κατά κανόνα, από ομάδες παραγωγών. Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να κατατεθεί και από μεμονωμένο παραγωγό, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις του ενωσιακού Δικαίου.

Το πλαίσιο επιτρέπει, επίσης, τη συνδρομή τοπικών και περιφερειακών φορέων στην προετοιμασία των φακέλων.

Η αίτηση υποβάλλεται, ηλεκτρονικά, μέσω του ψηφιακού συστήματος του ΟΒΙ και πρέπει να περιλαμβάνει:

• τεχνικές προδιαγραφές του προϊόντος
• ενιαίο έγγραφο περιγραφής
• συνοδευτικά δικαιολογητικά
• απόδειξη καταβολής τέλους καταχώρισης

Το ενιαίο έγγραφο παράγεται ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας του Οργανισμού.