Σούπερ Μάρκετ: Τι έδειξε η έρευνα του ΕΤ μετά τις μειώσεις των τιμών

Οι καταναλωτές βλέπουν ήδη τις πρώτες μειώσεις, έστω και μικρές, να αποτυπώνονται στις καθημερινές αγορές τους, καθώς η κυβέρνηση προσπαθεί να αναχαιτίσει το νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων που έρχεται ως αποτέλεσμα των δύο πολέμων που βρίσκονται σε εξέλιξη και έχουν εκτινάξει το κόστος της ενέργειας.

Παράλληλα, η λίστα των προϊόντων, αν και έχει «κλειδώσει» στους 1.740 κωδικούς, αναμένεται να διευρυνθεί το προσεχές διάστημα και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ είναι έτοιμες να αυξήσουν τα ποσοστά των μειώσεων, ενώ συνεχίζουν να προσθέτουν και προωθητικές ενέργειες πάνω στις νέες χαμηλότερες τιμές. Την ίδια ώρα, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς εκτιμά, με βάση τα στοιχεία πωλήσεων των συμμετεχόντων προμηθευτών, ότι το συνολικό όφελος για το νοικοκυριό μπορεί να φτάσει έως και τα 39 ευρώ τον μήνα.

Σύμφωνα με έρευνα του «Ε.Τ.», ένα ενδεικτικό καλάθι 29 βασικών προϊόντων καταγράφει ήδη σημαντική υποχώρηση του κόστους του: από τα 174 ευρώ που απαιτούνταν έως τις 30 Αυγούστου, η ίδια αγορά διαμορφώνεται πλέον στα 155,62 ευρώ, δηλαδή 18,38 ευρώ φθηνότερα ή 10,6% χαμηλότερα.

Η διαφορά δεν είναι ίδια σε όλα τα προϊόντα. Σε ορισμένους κωδικούς περιορίζεται σε λίγα λεπτά, σε άλλους, όμως, η μείωση γίνεται ιδιαίτερα αισθητή. Αυτό είναι το βασικό ζητούμενο: να φανεί όχι μόνο ο μέσος όρος της συμφωνίας, αλλά πού ακριβώς μειώνεται το κόστος μιας πραγματικής αγοράς.

Στο κρέας

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του κρέατος. Η σπάλα βόειου κρέατος Γερμανίας στο συγκεκριμένο καλάθι υποχωρεί από τα 16,40 ευρώ στα 11,79 ευρώ το κιλό, μείωση 28,1%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του πίνακα και μεταφράζεται σε 4,61 ευρώ λιγότερα για την ίδια ποσότητα. Ωστόσο, αυτή η μείωση αφορά μόνο μία αλυσίδα σούπερ μάρκετ, καθώς στις υπόλοιπες η έκπτωση περιορίζεται από 5%-15%.

Σημαντική είναι και η υποχώρηση στο αραβοσιτέλαιο, από τα 7,90 στα 6,55 ευρώ, με όφελος 1,35 ευρώ, ενώ το σαμπουάν πέφτει από τα 4,65 στα 3,39 ευρώ, δηλαδή κατά 1,26 ευρώ.

Στις καθημερινές αγορές, μικρότερες μειώσεις ανά προϊόν αρχίζουν να αθροίζονται. Το γάλα υψηλής παστερίωσης υποχωρεί από 1,86 στα 1,65 ευρώ, το εβαπορέ από 7,56 στα 6,80 ευρώ, το ψωμί του τοστ από 2,68 στα 2,41 ευρώ και ο καφές από 8,07 στα 7,20 ευρώ. Στο ελαιόλαδο, η τιμή μειώνεται από 8,04 στα 7,39 ευρώ, ενώ στις φακές ιδιωτικής ετικέτας από 0,89 στα 0,79 ευρώ. Αξίζει να επισημανθεί ότι, σε αντίθεση με τα ζυμαρικά που περιλαμβάνεται πληθώρα κωδικών στη λίστα, στα όσπρια είναι ελάχιστοι οι κωδικοί και, μάλιστα, αυτοί είναι ιδιωτικής ετικέτας.

Στην κορυφή

Στην κορυφή βρίσκονται οι σερβιέτες, με πτώση 28,3%, από 2,37 στα 1,70 ευρώ, η σπάλα βοείου κρέατος με -28,1%, το σαμπουάν με -27,1% και το αραβοσιτέλαιο με -17,1%. Ακολουθεί το αποσμητικό σπρέι με -13,4%, το γάλα υψηλής παστερίωσης με -11,3%, οι φακές με -11%, ο καφές με -10,8%, το γάλα εβαπορέ και το ψωμί του τοστ με -10%.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει και τη διαφορετική βαρύτητα που έχει κάθε μείωση. Μια πτώση 28% σε ένα προϊόν των 2 ευρώ δεν έχει την ίδια επίδραση στο τελικό ταμείο με μια μείωση 10% σε ένα προϊόν των 20 ευρώ. Γι’ αυτό και στο συγκεκριμένο καλάθι η εξοικονόμηση των 18,38 ευρώ είναι εξίσου σημαντική με τον μέσο όρο του 10,6%.

Πέρα, όμως, από το συγκεκριμένο καλάθι, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή δίνει μια διαφορετική διάσταση στο όφελος. Με βάση τις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, εκτιμά ότι η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει έως τα 39 ευρώ τον μήνα κατά μέσο όρο ανά νοικοκυριό. Η εκτίμηση, όπως υπογραμμίζει η Αρχή, στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία πωλήσεων και όχι σε αποσπασματικές συγκρίσεις τιμών.

Η εθνική πρωτοβουλία αφορά πλέον 1.740 κωδικούς, με τη μέση τελική μείωση να κινείται περίπου στο 9%-9,5%. Στους επώνυμους κωδικούς, η μέση μείωση από τους προμηθευτές είναι 6,6%, ενώ με τη συμβολή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ η τελική μείωση φτάνει περίπου στο 9%.

Η εικόνα δεν περιορίζεται στα επώνυμα προϊόντα. Στα 360 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας η μέση μείωση είναι περίπου 8%, ενώ στα νωπά κρέατα, όπου περιλαμβάνονται 100 κωδικοί, η μέση μείωση φτάνει το 7,5%, με τη μεγαλύτερη να αγγίζει το 28%.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ένταση των μειώσεων στα σχολικά είδη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικογένειες καλούνται να καλύψουν το κόστος της επιστροφής στα θρανία. Περισσότεροι από 9 στους 10 κωδικούς της λίστας έχουν διψήφια μείωση, ενώ η μέση μείωση διαμορφώνεται περίπου στο 12%. Σε 43 κωδικούς η μείωση ξεπερνά το 20%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει περίπου στο 36%.

Νέες προσθήκες

Η λίστα δεν θεωρείται οριστική. Η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς, Δέσποινα Τσαγκάρη, προανήγγειλε νέες προσθήκες, αλλά και μεγαλύτερη συμμετοχή των σούπερ μάρκετ σε ορισμένους κωδικούς.

«Εχουμε ήδη προτάσεις και για περισσότερα και να μπουν και εμβόλιμα μέσα στο δίμηνο», σημειώνει, εξηγώντας ότι εξετάζονται νέες προσθήκες. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει, μάλιστα, στο κρέας, όπου η συμβολή των αλυσίδων γίνεται μεγαλύτερη και οι τελικές μειώσεις μπορούν να ενισχυθούν περαιτέρω.

Με άλλα λόγια, το στοίχημα της επόμενης περιόδου δεν είναι μόνο να διατηρηθούν οι σημερινές μειώσεις, αλλά να μεγαλώσει η λίστα και να βαθύνουν οι μειώσεις σε επιλεγμένους κωδικούς. Η πρωτοβουλία έχει σχεδιαστεί, ώστε οι βασικές μειωμένες τιμές να παραμένουν για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό και σε αρκετές περιπτώσεις έως το τέλος Δεκεμβρίου.

Ο παράγοντας… προσφορές συνεχίζεται

Υπάρχει, όμως, και μία ακόμη παράμετρος που μπορεί να κάνει την τελική τιμή ακόμη χαμηλότερη: οι προωθητικές ενέργειες δεν σταματούν επειδή ένα προϊόν μπήκε στην εθνική συμφωνία. Αντίθετα, οι προσφορές συνεχίζονται πάνω στις νέες, μειωμένες βασικές τιμές. Η ίδια η Αρχή επισημαίνει ότι οι σύντομες προσφορές μπορούν να προστίθενται στη μειωμένη τιμή, δημιουργώντας για περιορισμένο χρονικό διάστημα ακόμη χαμηλότερη τελική τιμή.

Τα παραδείγματα από το ράφι είναι χαρακτηριστικά. Τυρί σε φέτες που πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας κόστιζε 3,70 ευρώ έχει πλέον βασική τιμή 3,50 ευρώ. Σε μεγάλη αλυσίδα, όμως, μέσω προωθητικής ενέργειας διατίθεται στα 2,56 ευρώ. Δηλαδή, ο καταναλωτής μπορεί να πληρώσει 1,14 ευρώ λιγότερα από την ήδη μειωμένη τιμή και 1,14 ευρώ λιγότερα από την αρχική τιμή.

Ανάλογη εικόνα εμφανίζεται και στα ζυμαρικά. Ενα πακέτο που πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας πωλείτο 1,18 ευρώ και σήμερα κινείται περίπου σε 1,10-1,11 ευρώ μπορεί, όταν βρίσκεται σε προωθητική ενέργεια, να φτάσει στα 0,69 ευρώ.

Εδώ βρίσκεται και η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη μόνιμη βασική μείωση και την προσωρινή προσφορά: η πρώτη αποτελεί τη νέα τιμή αναφοράς του προϊόντος για το διάστημα της συμφωνίας, ενώ η δεύτερη μπορεί να κατεβάσει ακόμη περισσότερο το κόστος για λίγες ημέρες.

Η πρώτη εβδομάδα, επομένως, δίνει μία πρώτη εικόνα, όχι όμως το τελικό αποτέλεσμα. Το καλάθι των 29 προϊόντων δείχνει σήμερα 18,38 ευρώ χαμηλότερο, ενώ η Αρχή υπολογίζει έως 39 ευρώ μηνιαίο όφελος με βάση τις πωλήσεις και η λίστα αναμένεται να μεγαλώσει. Το κρίσιμο για τον καταναλωτή είναι πλέον να αξιοποιεί και τις δύο πλευρές της συμφωνίας: τη νέα χαμηλότερη τιμή στο ράφι και, όπου υπάρχει, την επιπλέον προσφορά.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΙΜΩΝ