Στην προμετωπίδα των εξελίξεων βρίσκεται διαρκώς ο κλάδος των υποδομών.
Η χώρα αλλάζει και η αγορά των κατασκευών, παρά τα «αγκάθια» χρηματοδότησης, ειδικά για τις μικρομεσαίες εταιρίες, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο αυτής της νέας εποχής. Ο πρόεδρος του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Εργων, Κωνσταντίνος Μακέδος, στη συνέντευξή του στον «Ε.Τ.» της Κυριακής, μιλά γι’ αυτήν τη διαδρομή ακτινογραφώντας τα προβλήματα, εν μέσω κλιματικής αλλαγής, καθώς και τις προκλήσεις που διανοίγονται.
Τα τελευταία χρόνια γίνεται λόγος για την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στην κλιματική κρίση. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα έχει αλλάξει φιλοσοφία στον σχεδιασμό των έργων;
Βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας εποχής. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα περιγράφουν τη νέα «κανονικότητα» και μας υποχρεώνουν να επαναξιολογήσουμε τα πρότυπα σχεδιασμού, ενσωματώνοντας κατάλληλους ελέγχους φέρουσας ικανότητας, προκειμένου οι υποδομές να ανταποκρίνονται στις νέες απαιτήσεις.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα, όμως χρειάζεται μεγαλύτερη συνέπεια και κεντρικός στρατηγικός σχεδιασμός, ώστε κάθε νέο έργο να ενσωματώνει τις απαιτήσεις της κλιματικής προσαρμογής, σε συνδυασμό με τις προβλέψεις ειδικών κονδυλίων για τον έλεγχο, τη συντήρηση, την ενίσχυση και την ένταξη νέων τεχνολογιών, σε όλο τον κύκλο ζωής των κρίσιμων υφιστάμενων υποδομών μας.
Οι εμπειρίες από τον «Daniel», τις πυρκαγιές και τις επαναλαμβανόμενες πλημμύρες απέδειξαν ότι η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά προϋπόθεση. Η εποχή μάς επιβάλλει να μεταβούμε από τις υποδομές του χθες στις υποδομές με βάση το κλίμα του 2050. Από αποσπασματικά έργα σε ολοκληρωμένα οικοσυστήματα υποδομών, από παραδοσιακή υλοποίηση σε ψηφιακή παρακολούθηση και επιθεώρηση, από λειτουργικές κατασκευές σε έξυπνες, ανθεκτικές και ενεργειακά αποδοτικές υποδομές, από έργα με ορίζοντα χρήσης 10ετίας σε έργα με ορίζοντα γενεών.
Διαβάστε Επίσης
Ο πρόεδρος του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Εργων, Κωνσταντίνος Μακέδος
Ο κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε ανοδική πορεία, με υψηλό ανεκτέλεστο. Καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνεται, εκφράζεται η ανησυχία ότι μπορεί να δημιουργηθεί επενδυτικό κενό. Τι πιστεύετε για την επόμενη ημέρα;
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δεν πρέπει να εκληφθεί ως το τέλος αυτής της αναπτυξιακής πορείας. Αντίθετα, αποτελεί τη μετάβαση σε μια νέα φάση, όπου η ανάπτυξη θα στηρίζεται σε ένα πολυδιάστατο χρηματοδοτικό πλαίσιο.
Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 προϋπολογίζεται στα €13,55 δισ., που μέσω της στρατηγικής υπερδέσμευσης μπορεί να φθάσει στα €17,10 δισ. Από αυτά, περίπου €3,50 δισ. κατευθύνονται στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ενώ προβλέπονται σημαντικοί πόροι για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, την ενέργεια, καθώς και ειδικά προγράμματα για φυσικές καταστροφές και έργα ΣΔΙΤ.
Επομένως, η πραγματική πρόκληση είναι να μετατραπούν έγκαιρα οι ευρωπαϊκοί πόροι σε ώριμα έργα, να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης και να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στις εγγυήσεις που απαιτούνται, ώστε να συμμετέχουν ισότιμα στη νέα αναπτυξιακή περίοδο οι ΜμΕ.
Διασφαλίζοντας τη συνέχεια στον σχεδιασμό, η Ελλάδα θα περάσει από μια περίοδο που στηρίχθηκε σε έκτακτους ευρωπαϊκούς πόρους σε ένα σταθερό και βιώσιμο μοντέλο, με τις υποδομές να παραμένουν βασικός μοχλός ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής συνοχής.
Οι μικρομεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του τεχνικού κλάδου. Ποιες είναι σήμερα οι μεγαλύτερες ανάγκες τους;
Οι μικρομεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις διαθέτουν τεχνογνωσία και εμπειρία, όμως συχνά βρίσκονται αντιμέτωπες με το κόστος της τεχνολογίας, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και την έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων. Το ζητούμενο είναι να μπορούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις, αξιοποιώντας σύγχρονα χρηματοδοτικά εργαλεία και εγγυήσεις για να αντιμετωπίζουν την πρόκληση της ψηφιακής μετάβασης, να εντάξουν νέες τεχνολογίες και ψηφιακά συστήματα διαχείρισης έργων στο επιχειρηματικό μοντέλο τους, παράλληλα με τη συμμόρφωσή τους στο νέο αυστηρό πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο κίνδυνος ενός νέου ψηφιακού χάσματος. Εάν η πρόσβαση στην τεχνολογία εξαρτηθεί αποκλειστικά από το μέγεθος του ισολογισμού μιας επιχείρησης, τότε η AI, αντί να λειτουργήσει ως παράγοντας διάχυσης της παραγωγικότητας, μπορεί να ενισχύσει τις υφιστάμενες ανισότητες μέσα στον κλάδο.
Γι’ αυτό θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την ψηφιακή μετάβαση των ΜμΕ ως ζήτημα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και όχι ως ευθύνη κάθε επιχείρησης.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους ανθρώπους που επιλέγουν σήμερα το επάγγελμα του μηχανικού και πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ψηφιοποίηση θα επηρεάσουν τον τρόπο λειτουργίας του επαγγέλματος;
Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών, σημαντικών προκλήσεων, αλλά και ευκαιριών. Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η ανθεκτικότητα των υποδομών και η προσαρμογή στην κλιματική κρίση, σε συνδυασμό με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, συνθέτουν ένα πεδίο όπου οι μηχανικοί έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Το BIM, η αξιοποίηση των big data, τα ψηφιακά συστήματα διαχείρισης έργων και οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης θα πρέπει σταδιακά να αποτελούν τη φυσική εξέλιξη του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζουμε, κατασκευάζουμε, ελέγχουμε και διαχειριζόμαστε τα έργα. Ο μηχανικός του μέλλοντος πρέπει να αξιολογεί κριτικά τα αποτελέσματά τους, με σαφή επίγνωση της επιστημονικής και της επαγγελματικής ευθύνης του. Οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν αντικαθιστούν τον μηχανικό, ο οποίος καλείται καθημερινά να λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις.
Ενας από τους σπουδαιότερους μηχανικούς του 20ού αιώνα, ο Theodore von Kármán, είπε: «Ο επιστήμονας απλώς εξερευνά αυτό που υπάρχει, ενώ ο μηχανικός δημιουργεί αυτό που δεν υπήρξε ποτέ πριν».
Αυτή είναι η σπουδαιότητα ενός επαγγέλματος που πρέπει να προστατεύσουμε ως κόρη οφθαλμού. Χρέος μας, να προσφέρουμε στους νέους επιστήμονες ένα περιβάλλον που θα δημιουργούν, θα καινοτομούν και θα χτίζουν το μέλλον τους στην Ελλάδα.
Ολοκληρωμένος χρηματοδοτικός σύμμαχος του τεχνικού κόσμου
Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται ο ρόλος του ΤΜΕΔΕ μέσα στα επόμενα χρόνια;
Σήμερα ο φορέας μας εξυπηρετεί περισσότερα από 33.000 μέλη και 6.000 μικρές και μεσαίες τεχνικές εταιρίες, αποδεικνύοντας ότι έχει άμεση εικόνα των πραγματικών χρηματοδοτικών αναγκών του τεχνικού κόσμου. Στόχος μας είναι το ΤΜΕΔΕ να εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωμένο χρηματοδοτικό σύμμαχο του τεχνικού κόσμου.
Μέσα από στοχευμένες συνέργειες, δημιουργήσαμε προϊόντα που καλύπτουν πραγματικές πιστοδοτικές ανάγκες. Το κοινό Ταμείο Εγγυοδοσίας ΕΑΤ-ΤΜΕΔΕ και η ΤΜΕΔΕ Microfinance Solutions αποτελούν βασικούς άξονες αυτής της στρατηγικής μας κατεύθυνσης.
Η επέκταση των παρεχόμενων χρηματοδοτικών εργαλείων και οι νέες αναβαθμισμένες υπηρεσίες ΤΜΕΔΕ Portfolio επιβεβαιώνουν την αναπτυξιακή πορεία του ΤΜΕΔΕ, που διέπεται από ένα σύγχρονο πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης και οργάνωσης σε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο περιβάλλον.
Η επόμενη πρόκληση για τον φορέα μας είναι η εξέλιξη του χρηματοδοτικού μας οικοσυστήματος, με βάση την ταχύτητα μεταβολής των αναγκών των μελών μας. Στόχος μας, η έγκαιρη αναγνώριση της μετατόπισης των αναγκών του κλάδου και η δημιουργία κατάλληλων χρηματοδοτικών γεφυρών, σε συνεργασία με την ΕΑΤ, τις τράπεζες και, βέβαια, την CREDIABANK, διαχρονικά στρατηγικό μας συνεργάτη, που μας δίνει τη δυνατότητα για δημιουργικές συνέργειες προς όφελος των μελών μας.
