Κομισιόν: Μικρότερη παραγωγή σε σιτηρά και ελαιόλαδο το 2026 – Πιέσεις και για τους Έλληνες αγρότες

Η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαιώνει ότι, παρά την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας, οι επιπτώσεις από την ενεργειακή κρίση, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις ακραίες καιρικές συνθήκες εξακολουθούν να επηρεάζουν βασικές καλλιέργειες, με την Ελλάδα να βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων, κυρίως στον τομέα του ελαιολάδου.

Η εικόνα που αποτυπώνει η Κομισιόν για τη νέα εμπορική περίοδο είναι σύνθετη. Από τη μία πλευρά, οι αγορές εμφανίζουν ανθεκτικότητα και η επάρκεια τροφίμων δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Από την άλλη, οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν υψηλότερο ενεργειακό κόστος, ακριβότερα λιπάσματα και αυξημένη αβεβαιότητα, παράγοντες που συμπιέζουν το εισόδημά τους και επηρεάζουν τις καλλιεργητικές αποφάσεις.

Σε φυσιολογικά επίπεδα τα σιτηρά

Σύμφωνα με την έκθεση, η συνολική παραγωγή δημητριακών στην Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπεται να διαμορφωθεί στους 273,7 εκατ. τόνους, καταγράφοντας μείωση 5,6% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Η υποχώρηση αυτή αποδίδεται στην επιστροφή των αποδόσεων του σιταριού και του κριθαριού σε πιο φυσιολογικά επίπεδα, μετά τις εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις της περσινής χρονιάς. Παρά τη μείωση, η παραγωγή εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα αυξημένα αποθέματα θα επιτρέψουν στην Ε.Ε. να διατηρήσει ισχυρές εξαγωγές σιταριού, ενώ οι εισαγωγές δημητριακών αναμένεται να παρουσιάσουν οριακή άνοδο. Ωστόσο, το αυξημένο κόστος παραγωγής εξακολουθεί να αποτελεί βασική πρόκληση για τους καλλιεργητές.

Για την Ελλάδα, όπου το σκληρό σιτάρι αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αροτραίες καλλιέργειες, οι ευρωπαϊκές προβλέψεις μεταφράζονται σε μια αγορά με μεγαλύτερη προσοχή στις αποδόσεις και στο κόστος παραγωγής, χωρίς όμως να διαφαίνονται προβλήματα επάρκειας.

Ισχυρό πλήγμα στο ελληνικό ελαιόλαδο

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη χώρα μας επικεντρώνεται στο ελαιόλαδο. Η Κομισιόν προβλέπει ότι η ελληνική παραγωγή θα υποχωρήσει κατά 18% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο, κυρίως λόγω των δυσμενών στις κλιματικών συνθηκών. Αντίστοιχα, η Ισπανία αναμένεται να καταγράψει μείωση 9%, ενώ η Ιταλία αποτελεί εξαίρεση, με αύξηση της παραγωγής κατά 31% λόγω της εναλλαγής των παραγωγικών κύκλων των ελαιώνων.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η παραγωγή ελαιολάδου προβλέπεται να διαμορφωθεί λίγο κάτω από τους 2,1 εκατ. τόνους, μειωμένη κατά 5% σε ετήσια βάση, αλλά παραμένοντας περίπου 9% υψηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Παρά τη μικρότερη παραγωγή, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αποκλιμακώνονται. Ήδη από τα τέλη της άνοιξης καταγράφεται πτωτική πορεία στις τιμές παραγωγού, καθώς οι προσδοκίες για ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και καλή ανθοφορία στη νέα καλλιεργητική περίοδο ενισχύουν τις εκτιμήσεις για καλύτερη σοδειά το 2026/27.

Ακριβότερη παραγωγή

Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο κόστος παραγωγής, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεάσει εκ νέου τις αγορές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τα επίπεδα του 2024, ενώ η σχέση τιμής λιπασμάτων προς τιμή δημητριακών έχει επιστρέψει στα δυσμενή επίπεδα του 2022. Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί εξακολουθούν να αγοράζουν ακριβότερα τα βασικά εφόδια, με αποτέλεσμα να πιέζονται τα περιθώρια κέρδους.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι οι χειμερινές καλλιέργειες δεν θα επηρεαστούν σημαντικά, καθώς οι περισσότερες προμήθειες λιπασμάτων είχαν ήδη πραγματοποιηθεί. Ωστόσο, δεν αποκλείει επιπτώσεις στις ανοιξιάτικες και θερινές καλλιέργειες, όπου οι παραγωγοί ενδέχεται να περιορίσουν τις εισροές τους προκειμένου να συγκρατήσουν το κόστος.