Η αβεβαιότητα αυτή δημιουργεί ένα αχαρτογράφητο τοπίο, καθώς η διαμόρφωση των τιμών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αστάθμητους και συχνά αλληλεξαρτώμενους παράγοντες.

Πρόκειται για μια σύνθετη εξίσωση, στην οποία γεωπολιτικές εξελίξεις, οικονομικά δεδομένα και δομικά χαρακτηριστικά της αγοράς ενέργειας αλληλεπιδρούν και διαμορφώνουν το τελικό αποτέλεσμα που φτάνει στον καταναλωτή.

Στους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές των καυσίμων συγκαταλέγονται οι εξής:

1 Τιμή πετρελαίου διεθνώς: Η πορεία της τιμής του μπρεντ αποτελεί τον σημαντικότερο δείκτη για τη διαμόρφωση των τιμών λιανικής. Οταν καταγράφεται πτώση στη διεθνή τιμή, αυτή περνά συνήθως στην αντλία με μια χρονική υστέρηση τριών-τεσσάρων ημερών, ενώ αντίθετα οι αυξήσεις συχνά αποτυπώνονται ταχύτερα.

Πόλεμοι, όπως αυτός στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Ουκρανία, γεωπολιτικές εντάσεις, αποφάσεις για την παραγωγή από τον ΟΠΕΚ, καθώς και η ζήτηση από μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, επηρεάζουν καθοριστικά τη διαμόρφωση της τιμής του μπρεντ.

Από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η τιμή του εκτινάχθηκε έως και τα 119,5 δολάρια το βαρέλι (στις 9 Μαρτίου), ενώ μία ημέρα πριν από την έναρξη της σύρραξης διαμορφωνόταν στα 72,48 δολάρια. Εκτοτε παρουσιάζει διακυμάνσεις, με την τιμή να κινείται από τις αρχές Απριλίου κάτω από το «ψυχολογικό όριο» των 100 δολαρίων.

2 Ισοτιμία ευρώ-δολαρίου: Το πετρέλαιο τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια, γεγονός που καθιστά την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου κρίσιμο παράγοντα για τις ευρωπαϊκές αγορές. Οταν το ευρώ αποδυναμώνεται έναντι του δολαρίου, το κόστος εισαγωγής αυξάνεται, ακόμη και αν η διεθνής τιμή του πετρελαίου παραμένει αμετάβλητη. Αντιθέτως, ένα ισχυρότερο ευρώ μπορεί να λειτουργήσει ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις.

3 Φορολογία: Σημαντικό μέρος της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής αφορά φόρους και επιβαρύνσεις. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ αποτελούν τα βασικά στοιχεία, ενώ προστίθενται επιμέρους τέλη, όπως το ανταποδοτικό τέλος ΡΑΕ, η εισφορά του Ειδικού Λογαριασμού Πετρελαιοειδών και το ειδικό τέλος δικαιωμάτων εκτέλεσης τελωνειακών εργασιών.

4 Κόστος μεταφοράς και διύλισης: Το κόστος μεταφοράς του αργού πετρελαίου και των τελικών προϊόντων, που επηρεάζεται από τα ναύλα, τα ασφάλιστρα και τις συνθήκες στις θαλάσσιες μεταφορές, αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα. Παράλληλα, τυχόν προβλήματα ή περιορισμοί στη λειτουργία των διυλιστηρίων μπορούν να επηρεάσουν την προσφορά και να οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών, ακόμα και σε περιόδους σταθερότητας της διεθνούς αγοράς.

5 Ζήτηση: Η πορεία της ζήτησης, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε τοπικό επίπεδο, παίζει, επίσης, καθοριστικό ρόλο. Σε περιόδους οικονομικής ύφεσης ή μειωμένης κινητικότητας, η κατανάλωση περιορίζεται και οι τιμές τείνουν να υποχωρούν. Αντιθέτως, σε φάσεις οικονομικής ανάπτυξης ή αυξημένης δραστηριότητας -όπως κατά τη θερινή περίοδο, λόγω τουρισμού- η ζήτηση ενισχύεται, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Πρόβλεψη

Συνολικά, η εξέλιξη των τιμών στα καύσιμα παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί με ακρίβεια. Η στενή σύνδεσή τους με διεθνείς εξελίξεις και η ευαισθησία τους σε απρόβλεπτες μεταβολές καθιστούν κάθε εκτίμηση επισφαλή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα περιβάλλον έντονων διακυμάνσεων, τουλάχιστον για το προσεχές χρονικό διάστημα.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Διαμόρφωση μέσω διακυμάνσεων

Η τιμή διυλιστηρίου της απλής αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων την Πέμπτη 16 Απριλίου διαμορφώθηκε στα 0,7787 ευρώ ανά λίτρο. Σε σχέση με την τιμή διυλιστηρίου της προηγούμενης εβδομάδας (Πέμπτη 9 Απριλίου) σημειώθηκε μείωση κατά 0,0241 ευρώ ανά λίτρο (2,41 λεπτά). Οι φόροι, τα τέλη και οι λοιπές επιβαρύνσεις αντιστοιχούν σε 1,1110 ευρώ ανά λίτρο.

Η μέση τιμή λιανικής της απλής αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων την Παρασκευή 17 Απριλίου διαμορφώθηκε στα 2,0360 ευρώ ανά λίτρο. Σε σχέση με την τιμή της προηγούμενης εβδομάδας (Παρασκευή 10 Απριλίου) σημειώθηκε μείωση κατά 0,035 ευρώ ανά λίτρο (3,5 λεπτά).

Το εκτιμώμενο περιθώριο των πρατηριούχων και των εταιριών εμπορίας υπολογίζεται κατά μέσο όρο στα 0,1463 ευρώ ανά λίτρο (14,63 λεπτά). Η τελική τιμή λιανικής διαμορφώνεται από την τιμή διυλιστηρίου κατά 38,77%, από τους φόρους (σταθερούς και μεταβλητούς) κατά 53,99% και από τα εκτιμώμενα περιθώρια των εταιριών εμπορίας, των μεταφορέων υγρών καυσίμων και των πρατηρίων κατά 7,24%.