Ο Σεπτέμβρης φέρνει πάντα τον ίδιο πονοκέφαλο: σχολικά, δόσεις, πάγιοι λογαριασμοί.
Γιώργος Ζουμπεκλής Οικονομικός σύμβουλος με εξειδίκευση στην αναδιάρθρωση οφειλών, μέλος της Synergia
Φέτος όμως κάτι έχει αλλάξει – το ίδιο σκηνικό ζει πλέον και ο μέσος Ευρωπαίος. Η ελληνική ακρίβεια του καλοκαιριού δεν είναι πια αποκλειστικά δικό μας πρόβλημα, αλλά το ελληνικό κεφάλαιο μιας πανευρωπαϊκής ιστορίας.
Η ΕΛ.ΣΤΑΤ. καταγράφει πληθωρισμό 4,4% τον Ιούνιο, με τις μεταφορές στο +7,2% (βενζίνη +12,8%, αεροπορικά +15,6%) και την εστίαση στο +7,7%. Στην ακτοπλοΐα προειδοποιούν για αύξηση έως 20%, καθώς το ναυτιλιακό καύσιμο έχει σχεδόν διπλασιαστεί – μια απόδραση σε νησί κοστίζει ήδη 400-1.000 € μετ’ επιστροφής. Την ίδια στιγμή, η KPMG καταγράφει άνοδο 55% στα καύσιμα σε επίπεδο Ευρώπης, ενώ ο καύσωνας του Ιουνίου κόστισε σε Γερμανία και Γαλλία περίπου 700 εκατ.€ επιπλέον σε ρεύμα. Ο Ελληνας και ο Γερμανός καταναλωτής βλέπουν την ίδια αιτία πίσω από διαφορετικό λογαριασμό – και ακολουθούν την ίδια εποχική καμπύλη: όπως σημειώνει η Allianz Trade, η κατανάλωση ανεβαίνει προσωρινά λόγω τουρισμού, αλλά μόλις οι καταναλωτές γυρίσουν από διακοπές, το χέρι ξαναπιάνει σφιχτά το πορτοφόλι.
Το φθινόπωρο δεν περιμένει, ούτε στην Ελλάδα ούτε αλλού. Εδώ η πρώτη δόση φόρου λήγει 31 Ιουλίου (οκτώ δόσεις, μέσος πρόσθετος φόρος 1.866€), ενεργοποιείται η ρύθμιση 72 δόσεων προς ΕΦΚΑ/ΑΑΔΕ, και αναμένεται ο Φορέας Επαναμίσθωσης Ακινήτων για ευάλωτους δανειολήπτες. Αντίστοιχα, η ING καταγράφει ότι τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά αναλώνουν αποταμιεύσεις για το κόστος καυσίμων, ενώ σε Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία τα επιτόκια στεγαστικών έχουν ανέβει κατά 20 μονάδες βάσης – μια δική τους εκδοχή της ίδιας πίεσης.
Προσοχή χρειάζονται και τα σχολικά είδη, στη μεγάλη πλειοψηφία εισαγόμενα. Πέρυσι η αύξηση τιμών έφτασε έως 54,26% σε ορισμένες κατηγορίες (ΓΣΕΕ), ενώ φέτος τα ναύλα εμπορευματοκιβωτίων Ασίας-Μεσογείου έχουν αυξηθεί έως 82% λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή – πίεση που βαραίνει τις εισαγωγές σε όλη την Ε.Ε., όχι μόνο στην Ελλάδα.
Δεν είναι, λοιπόν, μεμονωμένο ελληνικό φαινόμενο ότι το καλοκαίρι «τρώει» ρευστότητα εις βάρος του φθινοπώρου. Ερευνα της Boston Consulting Group σε 20.000 καταναλωτές από 11 ευρωπαϊκές χώρες βρήκε ότι το 53% ανησυχεί πλέον για τα προσωπικά του οικονομικά (από 40% το 2024). Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη κατανάλωσης στην Ε.Ε., στο 1,1% για το 2026 εξαιτίας του ενεργειακού σοκ. Η Ελλάδα ζει απλώς μια πιο συμπυκνωμένη εκδοχή ενός προβλήματος που πλέον αγγίζει τον μέσο Ευρωπαίο.
Διαβάστε Επίσης
Η καλύτερη στιγμή για προετοιμασία είναι τώρα, τον Ιούλιο -όχι τον Σεπτέμβριο. Δύο κινήσεις κάνουν τη διαφορά: Πρώτον, να καταγραφούν από τώρα οι σταθερές υποχρεώσεις του φθινοπώρου (δόση φόρου, ασφαλιστικά, τυχόν δόση δανείου) και να αφαιρεθούν νοερά από τον καλοκαιρινό προϋπολογισμό – πριν, όχι μετά τις διακοπές. Δεύτερον, μια απλή «δοκιμή αντοχής» – τι θα γινόταν αν προστεθεί απρόοπτο κόστος 200-300€ τον Σεπτέμβριο – εντοπίζει εγκαίρως τα σημεία πίεσης, πριν γίνουν πραγματικό πρόβλημα ρευστότητας. Η ακρίβεια του καλοκαιριού δεν είναι απλώς πιο έντονη φέτος· είναι και πιο επικίνδυνη, γιατί συμπίπτει με σοβαρές οικονομικές υποχρεώσεις – μία εξίσωση που πλέον λύνουν νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη. Η διαφορά ανάμεσα σε ένα δύσκολο και σε ένα διαχειρίσιμο φθινόπωρο κρίνεται συχνά τον Ιούλιο.
