Ερευνα ΕΤ: Πόσο μειώθηκαν οι τιμές στα σούπερ μάρκετ

Εναν και πλέον μήνα μετά την εφαρμογή της εθνικής συμφωνίας για τη μείωση των τιμών, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο μειώθηκαν αρχικά οι τιμές, αλλά αν οι εκπτώσεις διατηρούνται, αν ενισχύονται ή αν ένα μέρος τους έχει ήδη χαθεί. Η σύγκριση των τιμών που πραγματοποίησε ο «Ε.Τ.» σε 23 προϊόντα, από τα ίδια σούπερ μάρκετ, πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς και στις 7 Σεπτεμβρίου και στις 15 Οκτωβρίου, αποτυπώνει μια μικτή εικόνα: σε αρκετούς κωδικούς οι τιμές υποχώρησαν περαιτέρω, σε άλλους παρέμειναν στα επίπεδα της πρώτης μείωσης, ενώ σε ορισμένα προϊόντα καταγράφηκε μικρή ανατίμηση μετά την αρχική υποχώρηση.

Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι πιέσεις στο κόστος διαβίωσης παραμένουν στο επίκεντρο και η κυβέρνηση επιδιώκει να συγκρατήσει τις ανατιμήσεις μέσω της εθνικής συμφωνίας με προμηθευτές και αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται η συνέχιση της πρωτοβουλίας έως το τέλος του έτους, καθώς, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, για περισσότερους από 450 κωδικούς έχει συμφωνηθεί η διατήρηση των μειώσεων μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Πτωτικά

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα περαιτέρω μείωσης είναι το ελαιόλαδο. Η τιμή του ενός λίτρου εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου υποχώρησε από τα 8,04 ευρώ πριν από την εφαρμογή της συμφωνίας στα 7,39 ευρώ στις 7 Σεπτεμβρίου και στα 7,10 ευρώ στις 15 Οκτωβρίου. Μέσα σε αυτό το διάστημα, δηλαδή, μειώθηκε κατά 94 λεπτά σε σχέση με την αρχική τιμή.

Ανάλογη πορεία καταγράφεται στα δημητριακά των 375 γραμμαρίων. Από τα 3,70 ευρώ πριν από τη συμφωνία, η τιμή διαμορφώθηκε στα 3,40 ευρώ στις 7 Σεπτεμβρίου και υποχώρησε περαιτέρω στα 3,25 ευρώ στις 15 Οκτωβρίου. Η συνολική μείωση φτάνει τα 45 λεπτά.

Στο γάλα υψηλής παστερίωσης του ενός λίτρου, η τιμή από τα 1,86 ευρώ υποχώρησε στα 1,65 ευρώ και στη συνέχεια στα 1,62 ευρώ. Το γάλα εβαπορέ, σε συσκευασία έξι τεμαχίων των 400 ml, μειώθηκε από τα 7,56 ευρώ στα 6,80 ευρώ και στη συνέχεια στα 6,78 ευρώ.

Καφές

Περαιτέρω υποχώρηση σημειώνεται και στον αλεσμένο καφέ εσπρέσο των 250 γραμμαρίων, που από τα 8,07 ευρώ έπεσε στα 7,20 ευρώ και στη συνέχεια στα 7,08 ευρώ. Στο αλεύρι φαρίνα, η συσκευασία των τριών τεμαχίων των 500 γραμμαρίων υποχώρησε από τα 2,50 ευρώ στα 2,37 ευρώ και στη συνέχεια στα 2,26 ευρώ.

Η σοκολάτα γάλακτος με αμύγδαλα των 200 γραμμαρίων συνέχισε να φθηναίνει, από τα 4,42 ευρώ στα 4,06 ευρώ και στη συνέχεια στα 4,02 ευρώ. Μικρότερη πρόσθετη μείωση καταγράφηκε και στο φιλέτο στήθος κοτόπουλου των 650 γραμμαρίων, από τα 9,92 ευρώ στα 9,42 ευρώ και στα 9,32 ευρώ.

Τα παραδείγματα δείχνουν ότι η αρχική μείωση δεν αποτέλεσε σε όλες τις περιπτώσεις το τελικό επίπεδο τιμής. Σε ορισμένους κωδικούς οι τιμές συνέχισαν να υποχωρούν και μετά την πρώτη εφαρμογή της συμφωνίας.

Ανταγωνισμός

«Ο ανταγωνισμός που αναπτύσσεται στην αγορά λειτουργεί προς όφελος του καταναλωτή. Σε ορισμένους κωδικούς, οι εταιρίες δεν περιορίστηκαν στην αρχική μείωση που συμφωνήθηκε, αλλά προχώρησαν σε πρόσθετες μειώσεις, επιδιώκοντας να κάνουν τα προϊόντα τους πιο ανταγωνιστικά στο ράφι. Η πίεση αυτή αποτυπώνεται στις τελικές τιμές και δείχνει ότι, όταν υπάρχει περιθώριο και ανταγωνισμός, οι μειώσεις μπορούν να είναι μεγαλύτερες από τις αρχικές δεσμεύσεις», αναφέρει στον «Ε.Τ.» κορυφαίο στέλεχος του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.

Σταθερά

Σε μια δεύτερη ομάδα προϊόντων, οι τιμές που καταγράφηκαν στις 7 Σεπτεμβρίου παρέμειναν αμετάβλητες και στις 15 Οκτωβρίου. Στα ζυμαρικά σπαγγέτι Νο 6, η τιμή μειώθηκε από τα 1,18 ευρώ στα 1,11 ευρώ, χωρίς περαιτέρω μεταβολή, ωστόσο όλο αυτό το διάστημα πωλούνται υπό το καθεστώς προωθητικής ενέργειας σε ακόμα χαμηλότερες τιμές, της τάξεως των 0,60-0,70 ευρώ. Το ίδιο συνέβη στις κατεψυγμένες μπάμιες των 750 γραμμαρίων, που από τα 6,72 ευρώ έπεσαν στα 6,28 ευρώ, καθώς και στις φακές ιδιωτικής ετικέτας των 500 γραμμαρίων, από τα 89 στα 79 λεπτά.

Σταθερές παρέμειναν επίσης οι τιμές στο τυρί σε φέτες των 350 γραμμαρίων, στα 3,50 ευρώ, στον βόειο κιμά των 400 γραμμαρίων, στα 6,51 ευρώ, αλλά και στη σπάλα βόειου κρέατος Γερμανίας, η οποία μετά την αρχική μείωση από τα 16,40 στα 11,79 ευρώ διατήρησε την ίδια τιμή και τον Οκτώβριο.

Στην κατηγορία των απορρυπαντικών και των ειδών προσωπικής φροντίδας, το απορρυπαντικό πλυντηρίου ρούχων των 70 μεζουρών παρέμεινε στα 19,10 ευρώ, το υγρό πιάτων των 500 ml στα 1,98 ευρώ και το καθαριστικό σπρέι των 500 ml στα 3,74 ευρώ. Αμετάβλητες παρέμειναν επίσης οι τιμές στο σαμπουάν των 400 ml, στα 3,39 ευρώ, και στο αφρόλουτρο των 650 ml, στα 4,32 ευρώ.

Η διατήρηση της μειωμένης τιμής έχει τη δική της σημασία για τον καταναλωτή, καθώς το ζητούμενο δεν είναι μόνο μια πρόσκαιρη υποχώρηση, αλλά η παραμονή του προϊόντος σε χαμηλότερο επίπεδο για το διάστημα που προβλέπει η συμφωνία.

Τα προϊόντα που ακρίβυναν ξανά 

Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε όλους τους κωδικούς. Στη βρεφική κρέμα φαρίν λακτέ των 300 γραμμαρίων, η τιμή από τα 3,38 ευρώ υποχώρησε στα 3,05 ευρώ στις 7 Σεπτεμβρίου, αλλά στις 15 Οκτωβρίου διαμορφώθηκε στα 3,17 ευρώ. Αντίστοιχα, στο αναψυκτικό τύπου cola, σε συσκευασία δύο φιαλών του 1,5 λίτρου, η τιμή μειώθηκε από τα 3,38 ευρώ στα 3,16 ευρώ και στη συνέχεια ανέβηκε στα 3,28 ευρώ.

Οι μεταβολές αυτές δεν ακυρώνουν την αρχική μείωση, περιορίζουν όμως το όφελος που είχε προκύψει για τον καταναλωτή. Γι’ αυτό και η παρακολούθηση των τιμών σε βάθος χρόνου είναι απαραίτητη, προκειμένου να φανεί αν οι μειώσεις διατηρούνται στην πράξη.

Τρικ με κωδικούς και συσκευασίες

Ενα ακόμη ζήτημα που προκύπτει από την έρευνα των τιμών του «Ε.Τ.» είναι οι αλλαγές στους κωδικούς που συμμετέχουν στη συμφωνία. Ορισμένα προϊόντα έχουν αφαιρεθεί από τη λίστα και έχουν αντικατασταθεί από μικρότερες συσκευασίες ή από άλλα αντίστοιχα προϊόντα. Αυτό δυσκολεύει την άμεση σύγκριση, καθώς η χαμηλότερη τελική τιμή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μειώθηκε και το κόστος ανά μονάδα προϊόντος.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των σερβιετών: η αρχική συσκευασία των 18 τεμαχίων, που είχε μειωθεί από τα 2,37 ευρώ στα 1,70 ευρώ, έχει αντικατασταθεί από συσκευασία 10 τεμαχίων. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει ευθεία σύγκριση της τελικής τιμής χωρίς να ληφθεί υπόψη η διαφορετική ποσότητα.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη οι καταναλωτές να ελέγχουν όχι μόνο την τιμή που αναγράφεται στο ράφι, αλλά και την ποσότητα που αγοράζουν. Για να διαπιστωθεί αν μια μείωση είναι πραγματική και συγκρίσιμη, πρέπει να εξετάζεται το ίδιο προϊόν στην ίδια συσκευασία ή, όπου αυτό δεν είναι δυνατό, η τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο.

Παράταση μέτρου και για Δεκέμβριο

Την ίδια ώρα, το επόμενο στοίχημα είναι η διάρκεια της πρωτοβουλίας. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, για περισσότερους από 450 κωδικούς έχει συμφωνηθεί η διατήρηση των μειώσεων έως το τέλος του 2026. Η επέκταση του μέτρου θα έχει ουσιαστική σημασία μόνο εφόσον οι μειωμένες τιμές παραμένουν σταθερές, οι καταναλωτές μπορούν να τις εντοπίζουν εύκολα και οι αλλαγές στις συσκευασίες δεν καθιστούν δυσκολότερη τη σύγκριση.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να μεγαλώσει η λίστα των προϊόντων, αλλά να διασφαλιστεί ότι η χαμηλότερη τιμή παραμένει πραγματική, συγκρίσιμη και σταθερή στην καθημερινή αγορά του νοικοκυριού. 

Σύγκριση τιμών