Reuters: Η Ελλάδα πλήττεται από την κρίση ενέργειας – Ενεργειακό «χάσμα» στις χώρες της Ευρώπης – Θα πληρώσουμε 12πλάσια την τιμή χονδρικής ρεύματος

Οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα και άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις από τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας, οι οποίες πλήττουν τα κέρδη τους και αναγκάζουν σε αυξήσεις τιμών. Ο Χρήστος Καπετανάκης, ιδιοκτήτης εστιατορίου στην Αθήνα, αναφέρει ότι οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας για το μαγαζί του έχουν αυξηθεί κατά 40% από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία το 2022, με το κόστος του ρεύματος να φτάνει το 15% του μηνιαίου τζίρου, ενώ προηγουμένως ήταν μόλις 3%.

Η αύξηση αυτή στις τιμές ενέργειας οφείλεται κυρίως στην διακοπή των προμηθευτών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη και την ανάγκη των χωρών όπως αναφέρει το Reuters, να στραφούν σε ακριβότερες εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Η Ελλάδα και η Ιταλία, για παράδειγμα, υπήρξαν οι πιο πληγείσες χώρες από την κρίση ενέργειας, με τις τιμές χονδρικής να είναι 12 φορές υψηλότερες από αυτές των βόρειων χωρών της Ευρώπης.

Η Ελλάδα έχει επενδύσει περισσότερα από 11 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις ενέργειας για να προστατέψει τους καταναλωτές της, το μεγαλύτερο ποσοστό στην ΕΕ, όμως οι αυξήσεις αυτές επιδεινώνουν την ήδη υπάρχουσα κρίση κόστους διαβίωσης, η οποία ξεκίνησε μετά την οικονομική κρίση του 2009-2018.

Ο κύριος λόγος για αυτή την ανισότητα στις τιμές ενέργειας είναι οι χαμηλές επενδύσεις στην υποδομή ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε σύγκριση με τη Βόρεια Ευρώπη, που διαθέτει ισχυρό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμες πηγές. Στην Ελλάδα, για παράδειγμα, δεν υπάρχουν αποθηκευτικά συστήματα ενέργειας, ενώ στη Γερμανία υπάρχει χωρητικότητα αποθήκευσης 1.668 μεγαβάτ.

Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και τα Βαλκάνια αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στις περιόδους έλλειψης ενέργειας και χαμηλής παραγωγής ανανεώσιμων πηγών. “Όταν υπάρχει έλλειψη ενέργειας και η παραγωγή ανανεώσιμων πηγών είναι χαμηλή, αγωνίζονται να εισάγουν τις αναγκαίες ποσότητες”, δήλωσε ο Χένινγκ Γκλόιστεϊν, επικεφαλής ενέργειας στο Eurasia Group.

Στην αντίθετη πλευρά, η Ισπανία έχει δει μεγάλη αύξηση στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές τα τελευταία δέκα χρόνια, εν μέρει χάρη στη χρηματοδότηση της ΕΕ. Στο πρώτο εξάμηνο του 2023, η Ισπανία παρήγαγε σχεδόν το 60% της ενέργειάς της από ανανεώσιμες πηγές, αυξάνοντας το ποσοστό από 51% το προηγούμενο έτος.

Αντιδράσεις και Προτάσεις για Στρατηγικές Λύσεις

Η Ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή είναι, σε πολλές περιπτώσεις, μια επιτυχία. Για παράδειγμα, το 2022 η Γαλλία αύξησε τις εισαγωγές από τη Γερμανία όταν μειώθηκε η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας. Όταν οι προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας διακόπηκαν, οι χώρες της ΕΕ μπόρεσαν να βρουν εναλλακτικές λύσεις.

Ωστόσο, για ορισμένες χώρες, χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έγραψε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας λύση για τη “μη αποδεκτή” διαφορά στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στην Ευρώπη. Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που πλήττεται, καθώς τα Βαλκάνια εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα και το περιφερειακό ενεργειακό σύστημα είναι αδύναμο.

Το Κόσοβο, για παράδειγμα, παράγει περισσότερο από το 90% της ενέργειάς του από τον άνθρακα, και αγωνίζεται να συμβαδίσει με την υπόλοιπη Ευρώπη στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το Κόσοβο εκκίνησε τον Δεκέμβριο έναν διαγωνισμό για να εγκαταστήσει 100 MW αιολικής ενέργειας, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι χρειάζεται τουλάχιστον 10 γιγαβάτ νέας ικανότητας μέχρι το 2050 για να εξαλείψει τη χρήση άνθρακα.

Η Στρατηγική της Ελλάδας και η Ανησυχία των Καταναλωτών

Η Ελλάδα δεν διαθέτει πυρηνικά εργοστάσια, αλλά ο Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Ενέργειας, παραμένει αισιόδοξος, σημειώνοντας την αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών, την κατασκευή νέων εργοστασίων φυσικού αερίου και την ανάπτυξη αποθηκευτικών συστημάτων μέχρι το 2028. Οι σχεδιασμοί περιλαμβάνουν την αναβάθμιση των διασυνδέσεων με την Ιταλία, την Αλβανία και την Τουρκία μέχρι το 2031, με κόστος περίπου 750 εκατομμύρια ευρώ.

Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης, οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν επιφυλακτικοί, καθώς πολλοί, όπως ο Ταξιάρχης Φέκας, που ζει στα προάστια της Αθήνας, δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας και να καλύψουν τις ανάγκες της οικογένειάς τους.