Για τους καταναλωτές είναι μια ανάσα σε ένα περιβάλλον έντονων ανατιμήσεων, όμως η αγορά δείχνει να έχει «παγώσει», με χαμηλές τιμές για τους παραγωγούς και περιορισμένο ενδιαφέρον από εμπόρους και εξαγωγείς.

Το απλό ελαιόλαδο από τα 12 ευρώ το 2024 έχει υποχωρήσει πλέον κοντά στα 9-9,5 ευρώ το λίτρο, ωστόσο σε προσφορά οι τιμές είναι ακόμα χαμηλότερες και κινούνται από τα 6,59 ευρώ για λιγότερο γνωστές μάρκες έως 8,2 ευρώ για τα ευρέως γνωστά brands.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, η τιμή του οποίου από τα 13-14 ευρώ το λίτρο δύο χρόνια πριν έχει πέσει στα 11-11,5 ευρώ, ενώ υπό το καθεστώς προωθητικής ενέργειας τα νοικοκυριά μπορούν να το βρουν στα ράφια από 7,9 έως 9,3 ευρώ το λίτρο για τα επώνυμα προϊόντα. Δηλαδή, η τιμή έχει υποχωρήσει αισθητά, κατά 25%-30%.

«Ο κόσμος βλέπει καλύτερες τιμές, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει ισορροπήσει», αναφέρει στον «Ε.Τ.» εκπρόσωπος της αγοράς.

Πάντως, παρά τη μείωση των τιμών, η κατανάλωση συνεχίζει να υποχωρεί. Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία και προβλέψεις του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου – IOC και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την περίοδο 2025/2026 η εγχώρια κατανάλωση στην Ελλάδα εκτιμάται στους 90.000 τόνους. Αν και παρουσιάζει μια σταθεροποίηση σε σχέση με τα ιστορικά χαμηλά των προηγούμενων δύο ετών, παραμένει σημαντικά μειωμένη συγκριτικά με την προ πενταετίας κατανάλωση, που ξεπερνούσε τους 100.000 τόνους. Η μέση κατανάλωση ανά άτομο αναμένεται να διαμορφωθεί λίγο πάνω από τα 7 λίτρα για την τρέχουσα χρονιά, σημειώνοντας πτώση περίπου 2 λίτρων σε σχέση με το 2023. 

Τιμές παραγωγού

Ομως και στο χωράφι τα πράγματα είναι δύσκολα, με τους παραγωγούς να βλέπουν τις τιμές να πιέζονται έντονα. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πωλείται σήμερα από 4-5 ευρώ το κιλό, όταν πέρυσι σε πολλές περιπτώσεις ξεπερνούσε τα 6 και τα 7 ευρώ, ενώ στο απλό ελαιόλαδο οι τιμές διαμορφώνονται χαμηλότερα, περίπου στα 3,3-3 ευρώ το κιλό.

«Υπάρχει λάδι, αλλά δεν υπάρχουν αγοραστές», επισημαίνει στον «Ε.Τ.» παραγωγός από τη Μεσσηνία, προσθέτοντας ότι «η αγορά δεν κινείται».

«Την αγορά καθορίζει ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως, η Ισπανία. Εκεί οι τιμές παραγωγού, στα τέλη Μαρτίου, διαμορφώθηκαν στα 4,29 ευρώ το κιλό για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και στα 3,64 ευρώ για το απλό παρθένο, αναγκάζοντας και τους παραγωγούς της Ελλάδας να ρίξουν τις τιμές τους για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.

Ωστόσο, το μεγαλύτερο «αγκάθι» είναι οι εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες, κυρίως την Τυνησία, το οποίο πωλείται κάτω από τα 3,5 ευρώ το κιλό. Σύμφωνα με το Εθνικό Παρατηρητήριο Γεωργίας της Τυνησίας, οι εξαγωγές ελαιολάδου κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες της εμπορικής περιόδου (από Νοέμβριο του 2025 έως Φεβρουάριο του 2026) άγγιξαν τους 184.300 τόνους από 123.200 τόνους την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 49,6%. Η πλειονότητα των εξαγωγών είναι χύμα, αντιπροσωπεύοντας το 88,5% του συνόλου, ενώ το συσκευασμένο λάδι αντιπροσωπεύει το 11,5%, ελαφρώς υψηλότερο από το 10,2% που καταγράφηκε την περίοδο 2024/2025. Μάλιστα, η Ευρώπη παραμένει η κύρια αγορά για το τυνησιακό ελαιόλαδο, αντιπροσωπεύοντας το 57,3% του όγκου εξαγωγών της.

Η κατάσταση αυτή κρατά χαμηλά και τις τιμές στην Ελλάδα, αφού δεν υπάρχει πίεση από τη ζήτηση. Ανάλογη εικόνα υπάρχει και στις εξαγωγές. Παρότι το ελληνικό ελαιόλαδο έχει ζήτηση στο εξωτερικό, οι μεγάλες συμφωνίες δεν προχωρούν εύκολα, καθώς οι αγοραστές περιμένουν περαιτέρω πτώση τιμών και ο ανταγωνισμός από χώρες με χαμηλότερες τιμές, όπως η Τυνησία, είναι έντονος.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι ένας ακόμη διαγωνισμός πώλησης ελαιολάδου στην Κρήτη, στα τέλη Μαρτίου, έληξε άγονος, λόγω έλλειψης προσφοράς.

Το μεγάλο δίλημμα

Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, οι παραγωγοί βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Να πουλήσουν τώρα ή να περιμένουν; «Αν δώσουμε τώρα στα 4,5 ευρώ, είναι χαμηλά. Αν κρατήσουμε, δεν ξέρουμε αν θα ανέβει», δηλώνει στον «Ε.Τ.» παραγωγός από τη Λακωνία, προσθέτοντας ότι πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.

Πάντως, εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι δεν αναμένονται μεγάλες ανατροπές στην αγορά, ωστόσο το μόνο σίγουρο είναι ότι το ελαιόλαδο γίνεται ξανά πιο προσιτό για τον καταναλωτή.