ΔΕΘ: Ο νέος «χάρτης» των μέτρων για τους αγρότες – Αναλυτικός πίνακας

Στο επίκεντρο βρίσκεται η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ενώ σημαντική ανάσα στο κόστος παραγωγής αναμένεται από την επιστροφή του ΕΦΚ πετρελαίου στην αντλία που θα ισχύσει από τον Νοέμβριο.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανοίξει περισσότερο την πρόσβαση των παραγωγών σε τραπεζική χρηματοδότηση, ενεργοποιώντας το νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, μέσω του οποίου επιδιώκεται να κινητοποιηθούν συνολικά περίπου 365 εκατ. ευρώ για την αγροδιατροφή.

Φοροελαφρύνσεις

Η σημαντικότερη άμεση παρέμβαση στο διαθέσιμο εισόδημα των επαγγελματιών αγροτών είναι ο μηδενισμός του συντελεστή φορολόγησης για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα που είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και έχουν πάνω από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα.

Η ρύθμιση θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2026, δηλαδή θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.

Με βάση τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από τους συνολικά 245.907 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, μειώσεις φόρου θα δουν 47.091. Πρόκειται για τους αγρότες που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο.

Η παρέμβαση αυξάνει ουσιαστικά το αφορολόγητο όριο για έναν αγρότη χωρίς παιδιά από τα περίπου 8.633 ευρώ στα 22.204 ευρώ, καθώς μηδενίζεται ο φόρος για το πρώτο κλιμάκιο των 20.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ τον χρόνο.

Η εικόνα γίνεται πιο ξεκάθαρη με παραδείγματα:

• Αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 15.000 ευρώ πληρώνει σήμερα φόρο 1.183 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση ο φόρος μηδενίζεται και το όφελος φτάνει τα 1.183 ευρώ.
• Αγρότης με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ πληρώνει σήμερα φόρο 1.540 ευρώ. Με το νέο καθεστώς δεν θα πληρώνει φόρο εισοδήματος.
• Αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 30.000 ευρώ από 5.083 ευρώ φόρο θα πληρώνει 2.183 ευρώ. Το όφελος φτάνει, επομένως, τα 2.900 ευρώ.

Συνολικά, οι 47.091 αγρότες που επωφελούνται από τη ρύθμιση δηλώνουν περίπου το 56% του συνολικού εισοδήματος των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που υπάγονται στο συγκεκριμένο καθεστώς, δηλαδή περίπου 850 εκατ. ευρώ από συνολικά 1,5 δισ. ευρώ.

Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε 87 εκατ. ευρώ για το πρώτο έτος εφαρμογής και σε 56 εκατ. ευρώ από το 2028 και μετά.

Πετρέλαιο: Επιδότηση στην αντλία

Στο μέτωπο του κόστους παραγωγής, κομβική είναι η αλλαγή στον τρόπο επιστροφής του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου. Από τον Νοέμβριο του 2026 η επιστροφή μεταφέρεται στην αντλία, με αποτέλεσμα ο αγρότης να βλέπει το όφελος τη στιγμή του ανεφοδιασμού.

Η συνολική ελάφρυνση ανέρχεται σε 50,8 λεπτά το λίτρο. Από αυτά, τα 41 λεπτά αντιστοιχούν στον ΕΦΚ και άλλα 9,8 λεπτά στον ΦΠΑ που επιβαρύνει τον συγκεκριμένο φόρο.

Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις εκμεταλλεύσεις με υψηλή κατανάλωση καυσίμων, καθώς μειώνει άμεσα ένα από τα βασικά λειτουργικά έξοδα της αγροτικής παραγωγής.

Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται οι παρεμβάσεις για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα, ο ευνοϊκότερος ΦΠΑ σε λιπάσματα και ζωοτροφές, καθώς και η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε συγκεκριμένες περιοχές της περιφέρειας, μέτρα που ο πρωθυπουργός επανέλαβε από το βήμα της ΔΕΘ ως μέρος της συνολικής πολιτικής για τον πρωτογενή τομέα.

365 εκατ. ευρώ για επενδύσεις και ρευστότητα

Η άλλη μεγάλη παρέμβαση δεν αφορά άμεσα το φορολογικό βάρος αλλά την πρόσβαση των αγροτών σε κεφάλαια.

Το νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας αξιοποιεί 160 εκατ. ευρώ δημόσιων πόρων από το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, με στόχο να κινητοποιήσει συνολικές χρηματοδοτήσεις περίπου 365 εκατ. ευρώ για την αγροδιατροφή.

Το πρώτο από τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία έχει ήδη περάσει στη φάση εφαρμογής. Πρόκειται για το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα, το οποίο διαθέτει 80 εκατ. ευρώ δημόσιους πόρους και στοχεύει να κινητοποιήσει 250 εκατ. ευρώ σε δάνεια.

Η λογική του εργαλείου είναι να περιοριστεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν σήμερα οι παραγωγοί: η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό με όρους που μπορούν να εξυπηρετήσουν. Οι πόροι του Ταμείου λειτουργούν ως μοχλός για εγγυήσεις και ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης, ώστε επενδύσεις σε εξοπλισμό, εκσυγχρονισμό και ανάπτυξη να μπορούν να προχωρήσουν.

Το στοίχημα πλέον είναι η χρηματοδότηση να φτάσει στην πραγματική οικονομία και να μη μείνει ένας ακόμη διαθέσιμος πόρος που δυσκολεύεται να απορροφηθεί. Η πρώτη πρόσκληση προς τις τράπεζες είναι ήδη ανοιχτή.

Στο νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο προβλέπεται επίσης ξεχωριστό εργαλείο για τους νέους αγρότες, με στόχο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της έλλειψης κεφαλαίων στην έναρξη ή την επέκταση μιας αγροτικής δραστηριότητας.

Το πακέτο των τριών εργαλείων δεν περιορίζεται, επομένως, στην κάλυψη επενδυτικών δαπανών, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει ευρύτερη πρόσβαση σε κεφάλαιο για την αγροτική παραγωγή και την αγροδιατροφική αλυσίδα.

Κτηνοτροφία: Στοίχημα η ανασύσταση των κοπαδιών

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η κτηνοτροφία, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις βαριές συνέπειες της ευλογιάς και του αφθώδους πυρετού.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην ομιλία του στη ΔΕΘ, αναγνώρισε ότι οι αποζημιώσεις και η κάλυψη του χαμένου εισοδήματος δεν αρκούν και προανήγγειλε ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάταξης της κτηνοτροφίας, με στόχο τη μόνιμη θωράκιση των κτηνοτρόφων από τις ζωονόσους.

Μάλιστα, δεσμεύτηκε για τη διεκδίκηση πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων και την ανασύσταση των κοπαδιών που χάθηκαν το συντομότερο δυνατόν.

Πρόκειται για ένα μέτρο που δεν έχει ακόμη τη μορφή ενός αναλυτικά εξειδικευμένου προγράμματος, αλλά αποτελεί πλέον πολιτική δέσμευση για την επόμενη φάση στήριξης της κτηνοτροφίας.

Το πακέτο που διαμορφώνεται για τον πρωτογενή τομέα έχει, επομένως, δύο διαφορετικές όψεις. Από τη μία πλευρά, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και η μείωση του κόστους καυσίμων και ενέργειας επιχειρούν να δώσουν άμεση ανάσα στο αγροτικό εισόδημα. Από την άλλη, τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και η παρέμβαση για την κτηνοτροφία επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το μεγαλύτερο πρόβλημα της επόμενης ημέρας: πώς η ελληνική παραγωγή θα επενδύσει, θα ανανεωθεί και θα γίνει περισσότερο ανταγωνιστική.

ΠΙΝΑΚΑΣ