Συντάξεις χηρείας: Ερχονται μεγάλες αυξήσεις τον Σεπτέμβριο

Για παράδειγμα συνταξιούχος που έπαιρνε 966 ευρώ από σύνταξη και κατέβηκε στα 483 ευρώ, θα πάρει αύξηση 483 ευρώ και η σύνταξη θα επανέλθει στα 966 ευρώ από τον Σεπτέμβριο.

Ωφελημένοι από τη διάταξη που προωθεί η κυβέρνηση είναι περίπου 200.000 συνταξιούχοι λόγω θανάτου στους οποίους είτε επιβλήθηκαν οι μειώσεις είτε είχαν παγώσει και υπήρχε η απειλή περικοπών όσο δεν άλλαζε ο νόμος.

Με τη ρύθμιση που προωθείται οι περικοπές που προβλέπει νόμος Κατρούγκαλου (ν.4387/2016) για τις συντάξεις χηρείας καταργούνται.

Το σχέδιο της ρύθμισης είχε αποκαλύψει με αποκλειστικό πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του ο «Ε.Τ.» της Κυριακής στις 24 Μαΐου και πλέον επιβεβαιώνεται πλήρως από τις εξαγγελίες της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκης Κεραμέως. Η σχετική διάταξη αναμένεται να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή μέσα στον Ιούλιο, ώστε να τεθεί σε ισχύ από τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Η παρέμβαση καταργεί τις μειώσεις που προέβλεπε ο νόμος Κατρούγκαλου μετά την πάροδο της τριετίας από την απονομή της σύνταξης χηρείας, καθώς και την προοπτική κατάργησης της δεύτερης εθνικής σύνταξης στις περιπτώσεις σώρευσης σύνταξης χηρείας με προσωπική σύνταξη. Παράλληλα, απαλλάσσει τους δικαιούχους από κάθε υποχρέωση επιστροφής αναδρομικών ποσών στις περιπτώσεις όπου οι περικοπές δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί.

Ειδικότερα, η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει ότι όλοι οι συνταξιούχοι χηρείας που υπάγονται στο καθεστώς του νόμου Κατρούγκαλου θα εξακολουθήσουν να λαμβάνουν και μετά την τριετία το 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς τη μείωση στο 35%. Παράλληλα, όσοι δεν είχαν ακόμη υποστεί περικοπές απαλλάσσονται οριστικά από κάθε ενδεχόμενο αναδρομικών, ενώ στις περιπτώσεις σώρευσης προσωπικής σύνταξης και σύνταξης χηρείας θα συνεχίσει να καταβάλλεται κανονικά και η δεύτερη εθνική σύνταξη.

Οι πλέον ωφελημένοι από τη ρύθμιση είναι περίπου 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, οι οποίοι είχαν ήδη υποστεί τη μείωση μετά τη συμπλήρωση της τριετίας. Από το 2020 οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι έβλεπαν τη σύνταξη χηρείας να περιορίζεται από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι μειώσεις παρακρατούνταν και αναδρομικά. Με τη νέα διάταξη, από τον Σεπτέμβριο οι συντάξεις τους θα αυξηθούν σημαντικά καθώς θα επανέλθουν στο 70%.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Εργασίας, η αποκατάσταση δεν θα συνοδευτεί, από αναδρομική επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν από το 2020 και μετά. Οι συντάξεις θα αυξηθούν από τον μήνα εφαρμογής του νόμου και εφεξής, χωρίς να επιστραφούν τα ήδη χαμένα ποσά. Σύμφωνα με νομικούς κύκλους όμως τίθεται θέμα ίσης μεταχείρισης σε σχέση με τους συνταξιούχους στους οποίους δεν έγινε καμία μείωση παρότι ο νόμος το προέβλεπε.

Παράλληλα, περίπου 75.000 συνταξιούχοι που είχαν λάβει σύνταξη χηρείας μετά την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου και ανέμεναν τη μείωση από το 70% στο 35% μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, απαλλάσσονται οριστικά από τον κίνδυνο περικοπών. Οι συγκεκριμένοι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν αμετάβλητη τη σύνταξή τους στο 70% της σύνταξης του θανόντος και δεν θα κληθούν να καταβάλουν ούτε ένα ευρώ αναδρομικά στον ΕΦΚΑ.

Για παράδειγμα ένας συνταξιούχος που έχει δική του σύνταξη 700 ευρώ και παίρνει 900 ευρώ σύνταξη χηρείας από αρχική σύνταξη θανόντος 1.285 ευρώ,  λαμβάνει συνολικά 1.600 ευρώ για την πρώτη τριετία.

Με την εφαρμογή του νόμου δηλαδή με περικοπή της χηρείας από το 70% στο 35% θα έπαιρνε 1.150 ευρώ (700 ευρώ η δική του και 450 ευρώ η χηρεία). Με την περικοπή και της εθνικής σύνταξης χηρείας, θα κατέληξε να παίρνει 838 ευρώ και θα είχε συνολική μείωση εισοδήματος κατά 762 ευρώ.

Με τη νομοθετική ρύθμιση που προωθείται θα συνεχίσει να λαμβάνει 1.600 ευρώ, που σημαίνει ότι γλιτώνει τη μεγάλη μείωση των 762 ευρώ.

Εκτός της νέας ρύθμισης παραμένουν περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας που είχαν απονεμηθεί πριν από τις 13 Μαΐου 2016. Οι συγκεκριμένες συντάξεις εξακολουθούν να διέπονται από το προγενέστερο καθεστώς και δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές που αφορούν αποκλειστικά τις απονομές μετά τον νόμο Κατρούγκαλου.

Τι προβλέπει η ρύθμιση για τις δυο εθνικές συντάξεις;

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη για τη διατήρηση των δύο εθνικών συντάξεων στις περιπτώσεις σώρευσης καθώς 122.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία μέσω της σύνταξης χηρείας. με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο υπήρχε ο κίνδυνος να καταργηθεί η δεύτερη εθνική σύνταξη, γεγονός που θα οδηγούσε σε μέση απώλεια περίπου 312 ευρώ τον μήνα. Παρότι η συγκεκριμένη διάταξη κρίθηκε πρόσφατα συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, η κυβέρνηση επιλέγει να μην την εφαρμόσει, διατηρώντας και τις δύο εθνικές συντάξεις.

Οι περικοπές που καταργούνται για τις συντάξεις χηρείας