Το όφελος είναι σημαντικό, αν συνυπολογίσει κανείς ότι οι ασφαλισμένοι κάνουν και σχετικά γρήγορη απόσβεση του κόστους εξαγοράς, κυρίως όταν χρησιμοποιούν τα πλασματικά έτη για να πάρουν πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο ασφαλισμένος κερδίζει, πρώτον, όλη την εθνική σύνταξη, από την οποία θα έχανε το 30% αν έβγαινε με μειωμένη, και, δεύτερον, θα πάρει και αυξημένο ποσό ανταποδοτικής σύνταξης, γιατί τα πλασματικά έτη θα του ανεβάζουν το ποσοστό αναπλήρωσης.

Τα οφέλη φαίνονται στον αποκαλυπτικό πίνακα που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις».

Για παράδειγμα:

1. Μισθωτός ασφαλισμένος που είναι 62 ετών και έχει 38 χρόνια ασφάλισης με συντάξιμο μισθό 2.950 ευρώ, μπορεί να βγει με μειωμένη σύνταξη (αν δεν θεμελιώνει δικαίωμα σε πλήρη με ευνοϊκότερη διάταξη) και θα πάρει 1.325 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 312,8 ευρώ εθνική σύνταξη, αντί 446,87 ευρώ που είναι το πλήρες ποσό. Στη μειωμένη σύνταξη υπάρχει πέναλτι 30%, που επιβάλλεται στο ποσό της εθνικής και όχι της ανταποδοτικής σύνταξης. Ετσι ο ασφαλισμένος χάνει 134 ευρώ από την εθνική σύνταξη και η συνολική σύνταξη που θα πάρει θα είναι 1.638 ευρώ. Αν κάνει αναγνώριση 2 ετών για να συμπληρώσει 40ετία, μπορεί να πάρει πλήρη σύνταξη από τον ΕΦΚΑ. Η αναγνώριση θα κοστίσει 16.160 ευρώ, αλλά αυτομάτως ο ασφαλισμένος θα πάρει όλη την εθνική σύνταξη, δηλαδή 446,87 ευρώ, και 1.475 ευρώ ανταποδοτική, δηλαδή θα βγει με σύνταξη 1.922 ευρώ, κερδίζοντας 285 ευρώ μηνιαία αύξηση σύνταξης. Με αυτή την αύξηση θα κάνει απόσβεση του κόστους εξαγοράς σε 4 χρόνια και 1 μήνα.
2. Μισθωτός ασφαλισμένος που είναι 62 ετών και έχει 38 χρόνια ασφάλισης με συντάξιμο μισθό 1.550 ευρώ, θεμελιώνει δικαίωμα με μειωμένη σύνταξη και θα πάρει 697 ευρώ ανταποδοτική σύνταξη και 312,8 ευρώ εθνική σύνταξη, ήτοι θα πάρει συνολική σύνταξη 1.009 ευρώ. Αν κάνει αναγνώριση 2 ετών για να συμπληρώσει 40ετία, θα πάρει πλήρη σύνταξη από τον ΕΦΚΑ. Η αναγνώριση θα κοστίσει 7.440 ευρώ, αλλά αυτομάτως ο ασφαλισμένος θα πάρει όλη την εθνική σύνταξη, δηλαδή 446,87 ευρώ, και 775 ευρώ ανταποδοτική, δηλαδή θα βγει με σύνταξη 1.222 ευρώ, κερδίζοντας 213 ευρώ μηνιαία αύξηση σύνταξης. Με αυτή την αύξηση θα κάνει απόσβεση του κόστους εξαγοράς σε 2 χρόνια και 9 μήνες.

Το κρας τεστ που κάνει σήμερα το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» δείχνει ότι η εξαγορά πλασματικού χρόνου μπορεί να είναι ακριβή, αλλά συμφέρουσα ως προς το τι κερδίζουν οι ασφαλισμένοι και κυρίως ως προς τον χρόνο που θα κάνουν απόσβεση της εξαγοράς από τα κέρδη στη σύνταξη.

Το κόστος εξαγοράς, οι αιτήσεις και οι εκπτώσεις

Το κόστος εξαγοράς για τους μισθωτούς είναι 20% επί του μισθού κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης ή του τελευταίου 12μήνου, εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Με τον σημερινό κατώτατο μισθό στα 880 ευρώ, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου είναι 176 ευρώ τον μήνα.

Με εισφορά 20% αναγνωρίζουν πλασματικούς χρόνους και οι δημόσιοι υπάλληλοι από το 2020 και μετά, ενώ για αιτήσεις μέχρι το 2019 η αναγνώριση γινόταν με εισφορά από 6,67% ως 16,67% του βασικού μισθού.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.

Οι ασφαλισμένοι μπορούν να επιλέξουν πλασματικούς χρόνους από 12 κατηγορίες. Η αίτηση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να υποβληθεί τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση. Η εξαγορά συμφέρει να γίνει νωρίς και ακόμη καλύτερα να εξοφληθεί εφάπαξ, γιατί δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Πέραν αυτού, συμφέρει όσους έχουν χαμηλές αποδοχές, γιατί αν πάρουν αυξήσεις αυτομάτως αυξάνεται και το κόστος των εξαγορών.

Εως 12 έτη αναγνωρίζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι

Μέχρι 12 πλασματικά έτη μπορούν να αναγνωρίσουν οι δημόσιοι υπάλληλοι για γρήγορη έξοδο, καθώς και για προσαύξηση στη σύνταξη.

Καθοριστικός παράγοντας στις εξαγορές είναι να συμπληρώνεται η 25ετία ως το 2012, που αποτελεί και το κριτήριο της θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης.

Ο συνολικός αριθμός ετών που μπορεί να αναγνωρίσει ένας ασφαλισμένος στο Δημόσιο είναι 4 ως 7 έτη και επιπλέον ως 5 έτη λόγω τέκνων, δηλαδή ο πλασματικός χρόνος που μπορεί να εξαγοραστεί στο Δημόσιο φτάνει ως και τα 12 έτη.

Στο Δημόσιο, για θεμελίωση συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων έως 31/12/2010 και μέχρι να συμπληρωθεί η 25ετία, αναγνωρίζονται χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας, εκπαιδευτική άδεια έως 5 έτη, γονική άδεια ανατροφής παιδιών, χρόνος τέκνων για τις μητέρες.

Για θεμελίωση από 1/1/2011 οι πλασματικοί χρόνοι που αναγνωρίζονται ισχύουν τόσο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος (25ετία) όσο και για τη συμπλήρωση του συνολικού χρόνου ασφάλισης.

Οι χρόνοι που αναγνωρίζονται στο Δημόσιο από το 2011 και μετά είναι:
α) Χρόνος στρατιωτικής θητείας (όλος ο χρόνος).
β) Χρόνος σπουδών (όσα τα έτη της σχολής για το πτυχίο).
γ) Χρόνος εκπαιδευτικής άδειας (ως 2 έτη).
δ) Πλασματικός χρόνος παιδιών ως 5 έτη (1 έτος για το πρώτο παιδί, 2 έτη για το δεύτερο και 2 έτη για το τρίτο. Από το τέταρτο και άνω δεν δίδεται πλασματικός χρόνος).
ε) Χρόνος άδειας άνευ αποδοχών ανατροφής παιδιών ηλικίας μέχρι 6 ετών.

Τι αναγνωρίζουν ιδιωτικοί υπάλληλοι

Το κλειδί που δίνουν τα πλασματικά έτη για γρήγορη έξοδο στη σύνταξη είναι ότι με αυτά συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης ως το 2012, που για τους παλαιούς πριν το 1993 ασφαλισμένους καθορίζει και την ηλικία συνταξιοδότησης.

Οι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ και τα Ειδικά Ταμεία, που χρειάζονται να συμπληρώσουν «ένσημα» ως το 2010, μπορούν να αναγνωρίσουν 200 μέρες ανεργίας και 200 ασθένειας στην τελευταία δεκαετία πριν από τη συνταξιοδότησή τους, και στρατιωτική θητεία.

Για να συμπληρώσουν «ένσημα» το 2011, αναγνωρίζονται μέχρι 4 έτη και για το 2012 μέχρι 5 έτη από στρατιωτική θητεία, ανεργία, σπουδές, χρόνο παιδιών, κενά ασφάλισης.

Για να συμπληρωθεί ο χρόνος ασφάλισης από το 2013 και μετά, αναγνωρίζονται ως 7 έτη, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα πάρουν σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια ή στα 67 με λιγότερα από 40 χρόνια ασφάλισης.

Τα πλασματικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Οι ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ έχουν τη δυνατότητα, μέσω εξαγορών, να συμπληρώσουν την 35ετία ως το 2012 και να συνταξιοδοτηθούν μεταξύ 60 και 62. Για την 35ετία αναγνωρίζονται 4 και 5 έτη, αντίστοιχα, για να συμπληρωθεί στα έτη 2011 και 2012.

Χωρίς 35ετία ως το 2012 ή χωρίς 40ετία μετά το 2013 στο σύνολο, θα βγούν στα 67 αν είναι ασφαλισμένοι πριν το 1993 (παλαιοί), ενώ οι νέοι από 1993 και μετά ασφαλισμένοι σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έχουν και την επιλογή για μειωμένη στα 62 με μια 15ετία εισφορών.

Επίσης αναγνωρίζουν ως 5 έτη από τον χρόνο άσκησης δραστηριότητας πριν γραφτούν στα ταμεία τους, για να συμπληρωθεί η 35ετία ως το 2010, ενώ μετά το 2011 ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται στα άλλα πλασματικά έτη.

Εχουν επίπτωση στις συντάξεις οι εξαγορές πλασματικού χρόνου που έγιναν με χαμηλή εισφορά;

Οι εξαγορές πλασματικού χρόνου με χαμηλή εισφορά αφορούν ασφαλισμένους του Δημοσίου με αιτήσεις ως το 2019, που το κόστος εξαγοράς ήταν κάτω από 20% του μισθού. Για παράδειγμα, για αιτήσεις ως το 2016 το κόστος ήταν 6,67%, στις αιτήσεις του 2017 ήταν 10%, για το 2018 ήταν 13,34% και για το 2019 16,67%. Οι φθηνότερες εξαγορές πλασματικού χρόνου οδήγησαν και σε περιορισμό των κερδών στις συντάξεις, καθώς οι χαμηλές εισφορές εξαγοράς «κατέβασαν» και τον μέσο όρο των συντάξιμων αποδοχών. Από το 2020 και μετά όμως και οι δημόσιοι υπάλληλοι καταβάλλουν εισφορά 20% για να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους και έχουν μεγαλύτερο όφελος.

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
Οι παλαιοί -πριν το 1993- ασφαλισμένοι έχουν το δικαίωμα να συμπληρώσουν με πλασματικούς χρόνους τα «ένσημα» που τους λείπουν ως το 2012 και έτσι να κατοχυρώσουν όρια ηλικίας συνταξιοδότησης πριν τα 67 ή και πριν τα 62.

ΧΑΜΕΝΟΙ
Οι γυναίκες που συνταξιοδοτούνται με διατάξεις μητέρων ΙΚΑ δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν πλασματικούς χρόνους λόγω τέκνων, αλλά μόνον χρόνους σπουδών, κενά ασφάλισης, ανεργία και ασθένεια.

Το κόστος για τα πλασματικά έτη, τα κέρδη στη σύνταξη και η απόσβεση της εξαγοράς

(*) Ποσά σύνταξης μικτά

Πόσο κάνει η εξαγορά για μισθωτούς επαγγελματίες, αγρότες

(*)Για επαγγελματίες και αγρότες το κόστος εξαγοράς κάθε μήνα είναι ίσο με τη μηνιαία εισφορά σύνταξης.

Συντάξεις: Ποιοι δικαιούνται εξαγορά με 220 ευρώ το μήνα [πίνακες]

Εξαγορά σύνταξης με 220 ευρώ τον μήνα κατοχυρώνουν οι ασφαλισμένοι που επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν με πλασματικούς χρόνους, κερδίζοντας αφενός την έξοδο με χαμηλότερο όριο ηλικίας ως και 7 έτη και αφετέρου εξαργυρώνοντας το κόστος αναγνώρισης με υψηλότερο ποσό σύνταξης.

Οι 8 στους 10 ασφαλισμένους που υποβάλλουν αίτηση στον ΕΦΚΑ για πλήρη σύνταξη στα 62 κάνουν χρήση των πλασματικών χρόνων ασφάλισης, αναγνωρίζοντας 3 ως 4 έτη με μέσο κόστος εξαγοράς 220 ευρώ τον μήνα.

Με ένα μέσο κόστος 220 ευρώ για κάθε μήνα εξαγοράς, τα 3 έτη στοιχίζουν 7.920 ευρώ, για τα 4 έτη το κόστος ανεβαίνει στα 10.560 ευρώ, ενώ όσοι χρειάζονται ένα έτος πληρώνουν 2.650 ευρώ.

Το κέρδος που δίνουν τα πλασματικά χρόνια στη σύνταξη κυμαίνεται μεταξύ 100 και 280 ευρώ. Ένας ασφαλισμένος με μέσο μισθό 2.000 ευρώ, που θα αναγνωρίσει 3 χρόνια ασφάλισης για να πάει από τα 37 έτη εργασίας στα 40 και να πάρει πλήρη σύνταξη στα 62, θα κερδίσει 152 ευρώ στη σύνταξη και θα πάρει 1.447 ευρώ με 40 έτη αντί για 1.295 ευρώ που θα είχε αν έβγαινε με τα 37 έτη. Αν όμως μπει και η παράμετρος της μειωμένης σύνταξης, τότε το κέρδος μεγαλώνει κατά 134 ευρώ.

Για παράδειγμα, αν η σύνταξη με τα 37 έτη ασφάλισης είναι με καθεστώς μειωμένης, τότε το ποσό πέφτει από τα 1.295 ευρώ στα 1.161 ευρώ (μείον 134 ευρώ). Με την εξαγορά 3 πλασματικών ετών όμως παίρνει πλήρη σύνταξη με 40 έτη ασφάλισης και το ποσό από 1.161 ευρώ στη μειωμένη σύνταξη με 37 έτη ανεβαίνει στα 1.447 ευρώ στην πλήρη σύνταξη με 40 έτη. Το κέρδος δηλαδή από την εξαγορά πλασματικών ετών φτάνει σε αυτή την περίπτωση στα 296 ευρώ.

Το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» δημοσιεύει σήμερα όλες τις λεπτομέρειες για την εξαγορά πλασματικών ετών για τους ασφαλισμένους του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και για τους ενστόλους.

Τα οφέλη από την εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης είναι συνοπτικά τα εξής:

1. Αυξάνεται η ανταποδοτική σύνταξη από το μεγαλύτερο ποσοστό αναπλήρωσης που δίνουν τα επιπλέον (πλασματικά) έτη ασφάλισης. Για παράδειγμα, με 37 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 42,36%, ενώ με 40 έτη ανεβαίνει στο 50%.
2. Ακυρώνεται η ποινή 30% στην εθνική σύνταξη και οι συνταξιούχοι λαμβάνουν το πλήρες ποσό που είναι 446,87 ευρώ, ενώ στη μειωμένη σύνταξη η εθνική μειώνεται κατά 134 ευρώ και διαμορφώνεται στα 313 ευρώ.
3. Η απόσβεση του κόστους εξαγοράς από την αύξηση της σύνταξης γίνεται μέσα σε 6 χρόνια για όσους βγαίνουν με πλήρη αντί μειωμένη σύνταξη, ενώ στις άλλες περιπτώσεις (πλήρης σύνταξη πριν και μετά την εξαγορά) η απόσβεση παίρνει ως 8 χρόνια.
4. Αν η εξαγορά εξοφληθεί εφάπαξ, δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος αναγνώρισης. Για παράδειγμα, με αναγνώριση 3 ετών η έκπτωση στην εφάπαξ εξαγορά είναι 6%, ενώ για αναγνώριση 2,6 ετών η έκπτωση είναι 4%.

Οι περισσότεροι από όσους αναγνωρίζουν πλασματικούς χρόνους ζητούν ως 3 έτη και πληρώνουν την εξαγορά με παρακράτηση του 25% της σύνταξης.

Στη σύνταξη 7 χρόνια νωρίτερα

Τα πλασματικά έτη «κατεβάζουν» το όριο ηλικίας ως και 7 χρόνια για τους παλαιούς ασφαλισμένους με ένσημα πριν το 1993 και ως 5 χρόνια για τους νέους μετά το 1993 ασφαλισμένους.

Για παράδειγμα:

1. Μητέρα ασφαλισμένη πριν το 1993 στο ΙΚΑ με 5.100 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2011 και ηλικία 52 το 2018 δεν μπορεί να πάρει σύνταξη με διατάξεις ανήλικου τέκνου και θα βγει στα 67 για πλήρη σύνταξη ή στα 62 με μειωμένη, γιατί της λείπουν 400 ημέρες ασφάλισης για να πιάσει τις 5.500 ημέρες που προβλέπει η συνταξιοδότηση με ανήλικο.

Για να αποφύγει τη συνταξιοδότηση στα 67 μπορεί να αναγνωρίσει 400 μέρες από ανεργία, ασθένεια, χρόνο σπουδών, κενά ασφάλισης (όχι από χρόνο τέκνων) και να συμπληρώσει 5.500 ημέρες το 2011. Ετσι θεμελιώνει δικαίωμα για μειωμένη στα 60,2 έτη, δηλαδή βγαίνει 7 χρόνια νωρίτερα από τα 67, έστω και με μειωμένη.

1. Οι νέοι μετά το 1993 ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικά έτη μόνον για να συμπληρώσουν τα 40 χρόνια ασφάλισης και να κατεβάσουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 67 στα 62.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος στο ΙΚΑ από το 1993 και μετά, με 32 έτη το 2026 και ηλικία 57 ετών, θα έχει τη 40ετία στα 65 για πλήρη σύνταξη, ενώ αν κάνει τώρα εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης 3 ετών θα συμπληρώσει 35 έτη και θα φτάσει στα 40 έτη ασφάλισης όταν γίνει 62, οπότε και θα πάρει πλήρη σύνταξη. Με την εξαγορά θα βγει 5 χρόνια νωρίτερα από το 67ο έτος που θα αποχωρούσε χωρίς την εξαγορά πλασματικού χρόνου.

Πότε χρησιμοποιούνται τα πλασματικά έτη

Οι ασφαλισμένοι μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε 12 κατηγορίες πλασματικών χρόνων για να συμπληρωθούν τουλάχιστον 10 προϋποθέσεις συνταξιοδότησης:

1. Η 40ετία σε όλα τα Ταμεία οποτεδήποτε από παλαιούς (ως το 1992) και νέους (από 1/1/1993) ασφαλισμένους.
2. Η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ ως το 2012 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
3. Η 25ετία στο Δημόσιο μέχρι το 2010 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
4. Η 25ετία στο Δημόσιο για το 2011 και το 2012 καθώς και τα 36 ή 37 έτη μετά το 2012 για παλαιούς (ως το 1992) ασφαλισμένους.
5. Τα 21 και 23 έτη στο Δημόσιο για τους τρίτεκνους γονείς στα έτη 2011 και 2012.
6. Η 25ετία ως το 2012 σε Ταμεία ΔΕΚΟ ή τραπεζών για μητέρες ασφαλισμένες πριν το 1993.
7. Οι 5.500 ημέρες ασφάλισης ως το 2012 για μητέρες ασφαλισμένες πριν το 1993 με ανήλικο τέκνο.
8. Οι 10.500 ημέρες ασφάλισης στο ΙΚΑ ως το 2012 και με διαδοχική ασφάλιση για κατοχύρωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης με όρια ηλικίας από 59 ως 62 ετών.
9. Οι 900 ημέρες ασφάλισης για σύνταξη με 4.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες οι 3.600 στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
10. Οι 2.100 ημέρες ασφάλισης για σύνταξη με 10.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 7.500 σε ειδικότητες βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

Πόσες αιτήσεις μπορεί να υποβληθούν για εξαγορά χρόνου ασφάλισης;

Οι ασφαλισμένοι μπορούν να κάνουν μία ή και περισσότερες αιτήσεις για εξαγορά πλασματικού χρόνου, αρκεί να μην έχουν υπερβεί το όριο που προβλέπει ο νόμος για κάθε έτος. Αν δεν πληρωθούν τα πλασματικά της αίτησης, δεν προσμετρώνται καθόλου. Αν πληρωθούν οι μισοί μήνες θα προσμετρηθεί ο ανάλογος χρόνος αυτών των μηνών. Αν πληρωθούν εφάπαξ τα πλασματικά έτη, ο ασφαλισμένος κερδίζει έκπτωση 2% για κάθε έτος αναγνώρισης (π.χ. για 7 έτη έκπτωση 14%).