Ανεύρεση κατοικίας: Οι παγίδες στην αναζήτηση ακινήτου στο Διαδίκτυο

Οι απατεώνες δεν λείπουν από την αγορά ακινήτων και αν κάποιος προχωρά μόνος του, χωρίς την εμπειρία που προσφέρει ένας μεσίτης, υπάρχουν πράγματα που πρέπει να γνωρίζει, αλλιώς μπορεί να μπει σε περιπέτειες, όπως ήδη την έχουν πατήσει πολλοί… Οι επαγγελματίες της αγοράς επισημαίνουν τους κινδύνους, θυμίζουν τις απάτες που ήδη έχουν αποκαλυφθεί και δίνουν 8 χρήσιμες συμβουλές.

1 «Πολύ καλό για να είναι αληθινό»

Ένα από τα πρώτα σημάδια που πρέπει να προβληματίσουν τον ενδιαφερόμενο είναι η πολύ μεγάλη απόκλιση του ζητούμενου μισθώματος από τις τιμές της περιοχής. Όπως εξηγεί ο έμπειρος μεσίτης και πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας, μπορεί, για παράδειγμα, να εμφανιστεί μια αγγελία με ένα πλήρως ανακαινισμένο και επιπλωμένο διαμέρισμα, με εντυπωσιακές φωτογραφίες, σε μια περιοχή όπου αντίστοιχα ακίνητα μισθώνονται προς 600 ή 700 ευρώ, και το συγκεκριμένο να προσφέρεται στα 300 ή 350 ευρώ. Η χαμηλή τιμή από μόνη της ασφαλώς δεν σημαίνει ότι πρόκειται για απάτη. Όταν όμως η απόκλιση αγγίζει ακόμη και το 40%-50% από τις συνήθεις ζητούμενες τιμές της ίδιας περιοχής και συνδυάζεται με άλλα ύποπτα στοιχεία, τότε ο υποψήφιος ενοικιαστής οφείλει να είναι εξαιρετικά προσεκτικός. Ακόμα και οι οδηγίες της Ελληνικής Αστυνομίας επισημαίνουν ότι οι πολίτες πρέπει να διατηρούν επιφυλάξεις όταν μια διαδικτυακή προσφορά εμφανίζεται υπερβολικά καλή για να είναι αληθινή.

2 Οι εντυπωσιακές φωτογραφίες δεν είναι εγγύηση

Οι όμορφες φωτογραφίες δεν πρέπει να αποτελούν από μόνες τους κριτήριο αξιοπιστίας. Χιλιάδες αγγελίες είναι με παλιές φωτογραφίες ή με μοντέλα που έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. Το AI έχει εξελιχθεί πολύ και δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβει κανείς ότι πρόκειται για ψηφιακή αναπαράσταση και όχι αληθινή φωτογραφία. Επίσης, υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιούνται φωτογραφίες πραγματικών κατοικιών που έχουν αντιγραφεί από άλλες αγγελίες ή άλλες διαδικτυακές πηγές. Έτσι δημιουργείται μια εξαιρετικά ελκυστική αγγελία για ένα ακίνητο που ο άνθρωπος που την ανάρτησε μπορεί να μην έχει καν δικαίωμα να εκμισθώσει. Ένας απλός πρόσθετος έλεγχος είναι η αντίστροφη αναζήτηση εικόνας (reverse image search). Εάν οι ίδιες φωτογραφίες εμφανίζονται σε διαφορετικές πόλεις ή διαφορετικές διευθύνσεις, είναι ενδεικτικό ότι μπορεί να υπάρχει πρόβλημα.

3 «Ο ιδιοκτήτης βρίσκεται στο εξωτερικό, στείλτε προκαταβολή»

Απάτη που δυστυχώς συναντάται συχνά είναι όταν ζητούν χρήματα πρόωρα και με επιτακτικό τρόπο. Σύμφωνα με τον κ. Μπάκα, το «δεν μπορεί τώρα, αλλά στείλτε προκαταβολή για να το κλείσετε» είναι από τις πιο συνηθισμένες απάτες. Ειδικά σε αγγελίες χωρίς τηλέφωνο, όπου η πρώτη επικοινωνία πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω e-mail ή εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις λένε μια ιστορία σύμφωνα με την οποία ο «ιδιοκτήτης» βρίσκεται στο εξωτερικό και δεν μπορεί να επικοινωνήσει, αλλά ζητούν από τον ενδιαφερόμενο μια προκαταβολή για να «δεσμευτεί» το σπίτι. Ο κανόνας είναι απλός. Δεν δίνει κανείς χρήματα για ένα ακίνητο που δεν έχει δει.

4 Πωλούν ή νοικιάζουν ξένα σπίτια

Πολλοί μπορεί να το έχουν δει σε τίτλους ειδήσεων, όμως από την αγορά δεν λείπουν και οι πιο σύνθετες «κομπίνες». Μπορεί η αγγελία να είναι άψογη, χωρίς καμία ένδειξη που να δημιουργεί ανησυχία. Μετά η επικοινωνία με τον «ιδιοκτήτη» να είναι επίσης όλα όσα αναμένει ο ενδιαφερόμενος και να δημιουργηθεί εμπιστοσύνη. Λάθος. Υπάρχει πλήθος περιπτώσεων στις οποίες επιτήδειοι εντοπίζουν πραγματικά διαμερίσματα που προσφέρονται προς ενοικίαση, αποκτούν με διάφορους τρόπους πρόσβαση στο ακίνητο και στη συνέχεια αναρτούν δική τους αγγελία.

Όπως εξηγεί ο Θέμης Μπάκας, το ότι κάποιος έχει τα κλειδιά ενός ακινήτου δεν σημαίνει ότι είναι και ο ιδιοκτήτης του ή ότι έχει νόμιμη εξουσιοδότηση να το εκμισθώσει. Πραγματική περίπτωση από το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν ήταν όταν ένας επιτήδειος μίσθωσε ένα διαμέρισμα για λίγες ημέρες με βραχυχρόνια μίσθωση και στη συνέχεια το ανάρτησε σε ιστοσελίδα αγγελιών ως διαθέσιμο για μακροχρόνια μίσθωση. Έτσι είχε και τα πραγματικά κλειδιά και πραγματική πρόσβαση στο ακίνητο. Πήρε προκαταβολές από πολλούς και μετά έγινε… καπνός. Σε κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις, οι ενοικιαστές είχαν μετακομίσει και τους ήρθε η έκπληξη, όταν επέστρεψαν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες/διαχειριστές.

5 «Μαϊμού» μεσίτες

Ο επιτήδειος δεν χρειάζεται πάντοτε να παρουσιάζεται ως ιδιοκτήτης. Μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι μεσίτης, εκπρόσωπος μεσιτικού γραφείου, συγγενής του ιδιοκτήτη ή άνθρωπος που έχει αναλάβει τη διαχείριση του ακινήτου. Τα «μάτια» πρέπει να είναι πάντα ανοιχτά και οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους. Μπορούν, και είναι το σωστό, να ζητούν την επωνυμία του μεσιτικού γραφείου, το ΑΦΜ και τα στοιχεία ΓΕΜΗ της επιχείρησης, ώστε να διασταυρώσουν ότι πρόκειται πράγματι για υπαρκτή και νόμιμα καταχωρημένη επιχείρηση.

6 Στοιχεία επικοινωνίας

Τα στοιχεία επικοινωνίας που συνοδεύουν την αγγελία μπορεί να δώσουν σημαντικές πληροφορίες. Ένας τηλεφωνικός αριθμός από το εξωτερικό ή ένας αριθμός που δεν μπορεί να συνδεθεί με τον άνθρωπο που παρουσιάζεται ως ιδιοκτήτης δεν αποδεικνύει από μόνος του απάτη. Αποτελεί όμως λόγο για πρόσθετο έλεγχο, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με υπερβολικά χαμηλό μίσθωμα, αποκλειστική επικοινωνία μέσω μηνυμάτων και απαίτηση άμεσης προκαταβολής.

7 Τραπεζικός λογαριασμός

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στον τραπεζικό λογαριασμό στον οποίο μας ζητείται να καταθέσουμε την προκαταβολή, την εγγύηση ή το πρώτο μίσθωμα. Αν ο άνθρωπος που παρουσιάζεται ως ιδιοκτήτης έχει ένα συγκεκριμένο όνομα, αλλά μας ζητά να καταθέσουμε τα χρήματα σε λογαριασμό εντελώς διαφορετικού προσώπου, θα πρέπει να ζητήσουμε εξηγήσεις και να πραγματοποιήσουμε πρόσθετους ελέγχους. Δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια περίπτωση αποτελεί απάτη. Σημαίνει, όμως, ότι δεν πρέπει να μεταφέρουμε χρήματα χωρίς να γνωρίζουμε σε ποιον τα καταβάλλουμε και για ποιον λόγο. Προσοχή σε links για δήθεν «ασφαλή πληρωμή».

8 Ύποπτοι σύνδεσμοι

Σύμφωνα με τους μεσίτες, μία άλλη μέθοδος είναι η αποστολή συνδέσμων μέσω e-mail, SMS, WhatsApp ή άλλων εφαρμογών. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ενημερωθεί ότι πρέπει να ακολουθήσει έναν σύνδεσμο για να καταβάλει «με ασφάλεια» την προκαταβολή, να επιβεβαιώσει τα στοιχεία του ή να δεσμεύσει το ακίνητο. Οι σύνδεσμοι αυτοί μπορεί να οδηγούν σε ιστοσελίδες που έχουν δημιουργηθεί ώστε να μοιάζουν με γνωστές πλατφόρμες ή τραπεζικά ιδρύματα και να αποσπάσουν τραπεζικά στοιχεία και κωδικούς. Οι πραγματικοί επαγγελματίες της αγοράς προειδοποιούν: Δεν δίνουμε ποτέ PIN, κωδικούς e-banking, στοιχεία κάρτας ή κωδικούς επιβεβαίωσης συναλλαγών σε τρίτους.

12 βασικοί κανόνες πριν δώσουμε χρήματα

Το «κλειδί» είναι τα χρήματα. Αν δεν αλλάξουν χέρια, οι απατεώνες δεν κερδίζουν τίποτα. Για αυτόν τον λόγο, ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, Θέμης Μπάκας, προειδοποιεί και συμβουλεύει ότι πριν από οποιαδήποτε προκαταβολή ή συμφωνία για μίσθωση κατοικίας πρέπει να:

1. Ελέγχουμε την τιμή της περιοχής. Μια αδικαιολόγητα μεγάλη έκπτωση πρέπει να μας κάνει πιο προσεκτικούς, όχι πιο βιαστικούς.
2. Δεν αρκούμαστε στις φωτογραφίες. Επισκεπτόμαστε το ακίνητο και επιβεβαιώνουμε ότι αντιστοιχεί πράγματι στην αγγελία.
3. Ζητάμε πλήρη στοιχεία του εκμισθωτή και γνωρίζουμε με ποια ιδιότητα διαθέτει το ακίνητο προς μίσθωση.
4.  Εάν μεσολαβεί μεσίτης ή μεσιτικό γραφείο, ζητάμε την επωνυμία, το ΑΦΜ και τα στοιχεία ΓΕΜΗ και τα διασταυρώνουμε πριν από οποιαδήποτε καταβολή χρημάτων.
5. Εάν κάποιος δηλώνει εκπρόσωπος ή συγγενής του ιδιοκτήτη, ελέγχουμε με ποια ιδιότητα ενεργεί και ποιος είναι ο πραγματικός εκμισθωτής.
6. Δεν καταβάλλουμε προκαταβολή μόνο και μόνο για να «κρατηθεί» το ακίνητο πριν πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι.
7. Ελέγχουμε τον δικαιούχο του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο μας ζητείται να καταθέσουμε χρήματα και αν τα στοιχεία του συμφωνούν με τα στοιχεία της συναλλαγής.
8. Δεν αποστέλλουμε στοιχεία κάρτας, PIN, κωδικούς e-banking ή κωδικούς επιβεβαίωσης συναλλαγών.
9. Δεν ανοίγουμε ύποπτους συνδέσμους που αποστέλλονται μέσω e-mail, SMS ή εφαρμογών επικοινωνίας για δήθεν πληρωμή ή «εγγύηση κράτησης».
10.  Κρατάμε αντίγραφο της αγγελίας και της επικοινωνίας – screenshots, e-mails, τηλέφωνα, μηνύματα και στοιχεία τραπεζικού λογαριασμού.
11. Δεν υποκύπτουμε στην πίεση του «στείλε τώρα γιατί υπάρχουν άλλοι δέκα ενδιαφερόμενοι». Η τεχνητή πίεση χρόνου αποτελεί συνηθισμένο εργαλείο των επιτήδειων.
12. Εάν κάτι μας δημιουργεί αμφιβολία, σταματάμε τη συναλλαγή και ελέγχουμε. Είναι προτιμότερο να χάσουμε μια πραγματική ευκαιρία παρά να χάσουμε τα χρήματά μας από μια ψεύτικη.