Επιχορηγήσεις από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης προβλέπει η νέα δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας».
Ο Οδηγός Εφαρμογής περιλαμβάνει αναλυτικά όλα όσα θέλουν να γνωρίζουν οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες κατοικιών, για να λάβουν μία σημαντική ενίσχυση και να αναβαθμίσουν την περιουσία τους. Παράλληλα, οι ωφελούμενοι αποκτούν και υποχρεώσεις. Παράδειγμα, για τις κλειστές κατοικίες που θα ανακαινιστούν με σκοπό να διατεθούν στην αγορά, προβλέπεται η υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 5 έτη. Στόχος του προγράμματος δεν είναι απλά να ανακαινιστεί το παλαιό στοκ ακινήτων, αλλά παράλληλα να αυξηθεί και η προσφορά ακινήτων στην αγορά, ώστε τα περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα προς ενοικίαση, να συγκρατήσουν τις τιμές.
Προετοιμασία
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά μέσω συστήματος του ΤΕΕ σε δύο φάσεις, με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες. Η τρέχουσα δημοσίευση του Οδηγού δεν αποτελεί έναρξη υποβολής αιτήσεων, αλλά περίοδο προετοιμασίας. Για όσους θέλουν να επωφεληθούν, απαιτείται πρώτα η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και η σύνταξη Σχεδίου Παρεμβάσεων με τον προϋπολογισμό των εργασιών. Το Πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου θα υποβληθούν σε επόμενο στάδιο, μετά τη θετική αξιολόγηση. Το υπουργείο καλεί τους ενδιαφερόμενους να διευθετήσουν άμεσα εκκρεμότητες νομιμότητας των ακινήτων τους και να εξασφαλίσουν τυχόν συναινέσεις συνιδιοκτητών.
Η Δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από το Ελληνικό Δημόσιο. Συνολικός προϋπολογισμός: 480 εκατ. € από πόρους του Προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» και των 13 Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027. Διάρκεια υλοποίησης κάθε έργου: έως 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής και όχι πέραν της 31/12/2028. Επιλέξιμες κατοικίες είναι οι κλειστές κατοικίες που ήταν κενές το 2024-2025 και θα ιδιοκατοικηθούν ή θα εκμισθωθούν ως κύρια κατοικία, όπως και οι ανοικτές κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία και θα συνεχίσουν να ιδιοκατοικούνται.
Βασικά σημεία
Η δημοσίευση του Οδηγού βρίσκεται αναρτημένη στην Ιστοσελίδα του Προγράμματος, μαζί με όλα τα απαραίτητα έγγραφα: https://peka-program.gr/dimosieysi-odigoy-efarmogis-tis-drasis-anakainisi-katoikias/. Σύμφωνα με τα βασικά σημεία:
Διαβάστε Επίσης
1 Οι δικαιούχοι
Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν, πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% για κλειστές κατοικίες ή πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα σε ανοικτή κατοικία που αποτελεί κύρια κατοικία τους.
2 Εισοδηματικές κατηγορίες
Προβλέπονται δύο εισοδηματικές κατηγορίες. Η πρώτη «Κατηγορία Ι» αφορά άγαμους με εισόδημα έως 18.000 ευρώ και έγγαμους έως 25.000 ευρώ, ενώ η δεύτερη «Κατηγορία ΙΙ» περιλαμβάνει άγαμους με εισόδημα έως 25.000 ευρώ και έγγαμους έως 35.000 ευρώ, με το ανώτατο όριο και στις δύο κατηγορίες να αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Τα ποσοστά της επιχορήγησης αλλάζουν ανάλογα την κατηγορία και τα χαμηλότερα εισοδήματα της «Κατηγορίας Ι» λαμβάνουν 80%, ενώ όσοι ανήκουν στην «Κατηγορία ΙΙ» θα έχουν 70%.
3 Ποσοστά επιχορήγησης
Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης 80% για την Κατηγορία Ι και 70% για την Κατηγορία ΙΙ αυξάνεται με προσαύξηση +5% για κάθε μία από τις ειδικές περιπτώσεις που αφορούν ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και δικαιούχους που είναι μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνοι ή πολύτεκνοι, ή Ατομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία. Σε κάθε περίπτωση, η συνολική ενίσχυση μετά τις προσαυξήσεις δεν μπορεί να ξεπεράσει το ανώτατο όριο της μέγιστης επιχορήγησης, το οποίο διαμορφώνεται στο 95% για την Κατηγορία Ι και στο 85% για την Κατηγορία ΙΙ.
4 Επιλέξιμες κατοικίες
Για να είναι επιλέξιμες, οι κατοικίες πρέπει να διαθέτουν οικοδομική άδεια έως τις 31/12/1990 και η επιφάνειά τους να μην υπερβαίνει τα 120 τ.μ., με το όριο αυτό να αυξάνεται έως τα 150 τ.μ. για τρίτεκνους και πολύτεκνους. Επιπλέον, βάσει του πρώτου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Α’ ΠΕΑ), το ακίνητο πρέπει να κατατάσσεται έως και την ενεργειακή κατηγορία Γ. Τέλος, βασική προϋπόθεση αποτελεί το να μην έχουν ενταχθεί μετά το 2020 σε παλαιότερα προγράμματα «Εξοικονομώ» ή στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω-Νοικιάζω», εκτός αν εμπίπτουν σε συγκεκριμένες εξαιρέσεις που ορίζει ο οδηγός.
5 Επιλέξιμες εργασίες
Οι επιλέξιμες παρεμβάσεις του προγράμματος χωρίζονται σε δύο βασικούς άξονες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα εργασιών. Στον τομέα της ανακαίνισης και επισκευής, χρηματοδοτούνται εργασίες σε μπάνια, κουζίνες και είδη υγιεινής, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, εσωτερικές πόρτες, δάπεδα, σοβάδες, χρωματισμοί, γυψοσανίδες, η ανακατασκευή κεραμοσκεπής, τα ενεργειακά τζάκια, καθώς και ειδικές παρεμβάσεις προσβασιμότητας για ΑμεΑ. Στον τομέα της ενεργειακής αναβάθμισης, οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν την αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, συστήματα σκίασης, μηχανικό αερισμό, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας ή συστημάτων βιομάζας, ηλιακούς θερμοσίφωνες, καθώς και έξυπνα συστήματα (smart home) που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας.
6 Ενεργειακή θωράκιση
Στις βασικές απαιτήσεις του προγράμματος περιλαμβάνεται η υποχρεωτική βελτίωση κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία της κατοικίας, γεγονός που πιστοποιείται με τη σύγκριση του πρώτου και του δεύτερου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος με ισορροπημένο τρόπο, ο οδηγός επιβάλλει συγκεκριμένα ποσοστιαία όρια στον προϋπολογισμό του έργου. Πιο αναλυτικά, οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης (όπως θερμομόνωση ή αντλίες θερμότητας) πρέπει υποχρεωτικά να καλύπτουν από το 20% έως το 40% του συνολικού προϋπολογισμού της αίτησης. Αντίστοιχα, οι δαπάνες ανακαίνισης και επισκευής (όπως εργασίες σε μπάνια, κουζίνες ή δάπεδα) διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς έχουν τη δυνατότητα να αγγίξουν έως και το 80% του συνολικού κόστους των παρεμβάσεων. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι κάθε ανακαίνιση θα συνοδεύεται απαρέγκλιτα από τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος του κτιρίου.
Ενισχύσεις έως 36.000€
Το ύψος της ενίσχυσης καθορίζεται από τον μέγιστο επιλέξιμο προϋπολογισμό, ο οποίος ανέρχεται στα 300€ ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να φτάσει έως τις 36.000€ ανά κατοικία, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Το τελικό ποσό που θα λάβει ο δικαιούχος εξαρτάται από το ποσοστό επιχορήγησης της εισοδηματικής του κατηγορίας και τις τυχόν προσαυξήσεις. Παράλληλα με το κόστος των κατασκευαστικών εργασιών, το πρόγραμμα προσφέρει επιπλέον αυτόνομη χρηματοδότηση, καλύπτοντας στο 100% υποστηρικτικές υπηρεσίες έως το συνολικό ποσό των 2.500€. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται η πλήρης κάλυψη για την έκδοση του Α’ και Β’ Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), την έκδοση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, την αμοιβή του Τεχνικού Συμβούλου που θα καθοδηγήσει το έργο, το κόστος του Ελεγκτή Δόμησης, καθώς και τις δαπάνες για τις απαιτούμενες άδειες και μελέτες. Με αυτόν τον τρόπο, οι ιδιοκτήτες απαλλάσσονται από τα αρχικά έξοδα φακέλου και επίβλεψης.
Συμμετοχή με δύο βήματα
Η διαδικασία συμμετοχής υλοποιείται σε δύο βασικά βήματα, ξεκινώντας από το Στάδιο 1 που περιλαμβάνει την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr και προχωρώντας στο Στάδιο 2 με την ηλεκτρονική υποβολή της Αίτησης Χρηματοδότησης στην πλατφόρμα του ΤΕΕ, η οποία θα ενεργοποιηθεί σταδιακά δίνοντας προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες και ακολουθώντας στη συνέχεια με τις ανοικτές κατοικίες της Κατηγορίας Ι και τέλος τις ανοικτές κατοικίες της Κατηγορίας ΙΙ.
Με αυστηρές δεσμεύσεις
Οι ωφελούμενοι του προγράμματος αναλαμβάνουν συγκεκριμένες και αυστηρές δεσμεύσεις που διασφαλίζουν την ορθή αξιοποίηση των πόρων, με διαφοροποίηση ανάλογα με την κατάσταση του ακινήτου. Ειδικότερα, για τις κλειστές κατοικίες που θα ανακαινιστούν με σκοπό να διατεθούν στην αγορά, προβλέπεται η υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον 5 έτη, ενώ ταυτόχρονα ισχύει ρητή και κατηγορηματική απαγόρευση βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb ή άλλων παρόμοιων πλατφορμών για το ίδιο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες αυτών των ακινήτων είναι υποχρεωμένοι να προχωρήσουν στην ηλεκτρονική ανάρτηση του μισθωτηρίου συμβολαίου στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ εντός αποκλειστικής προθεσμίας 8 μηνών από την επίσημη ολοκλήρωση του έργου.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν γενικοί κανόνες που αφορούν το σύνολο των ενισχυόμενων κατοικιών, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για κλειστά ακίνητα ή κύριες κατοικίες. Συγκεκριμένα, απαιτείται η διατήρηση της δηλωμένης χρήσης του ακινήτου για 5 έτη, γεγονός που σημαίνει ότι η μορφή της χρήσης δεν μπορεί να τροποποιηθεί αυθαίρετα. Τέλος, οποιαδήποτε μεταβίβαση του ακινήτου εντός της πενταετίας μπορεί να οδηγήσει σε αναγκαστική επιστροφή της επιχορήγησης.
