Λύκοι και τσακάλια: Τι πρέπει να κάνουμε αν «συναντηθούμε» μαζί τους

Ο λόγοι πολλοί:  η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό, η υποβάθμιση και καταστροφή φυσικών βιοτόπων, οι πυρκαγιές αλλά και η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα έχουν αλλάξει  τις συνθήκες διαβίωσης διευκολύνοντας τις μετακινήσεις της άγριας πανίδας.

Η παρουσία των τσακαλιών αναμένεται να είναι πιο συχνή   λόγω διαιτολογίου και συμπεριφοράς καθώς  προσαρμόζεται ευκολότερα στις παρυφές των κατοικημένων περιοχών.Αντίθετα ο λύκος θα  εμφανίζεται περισσότερο εφήμερα. Όπως επισημαίνει ο κ. Μπακαλούδης σημαντικό ρόλο παίζουν η διαθεσιμότητα τροφής και νερού, η αύξηση των πληθυσμών ορισμένων ειδών, η μεγαλύτερη ανοχή κάποιων ζώων απέναντι στον άνθρωπο, αλλά και οι αλλαγές που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα στα φυσικά οικοσυστήματα.

Όπως τονίζει ο καθηγητής τα  άγρια ζώα πλησιάζουν τις πόλεις για να έχουν  εύκολη πρόσβαση σε τροφή. Τα απορρίμματα, αλλά και άλλες διαθέσιμες πηγές τροφής, μπορούν να λειτουργήσουν ως «μαγνήτης» για αρκετά είδη, που “δυσκολεύονται στην αναζήτηση τροφής στα βουνά και τα δάση.  Για την αντιμετώπιση του φαινομένου η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί  παίζει σημαντικό ρόλο.  Η συχνή αποκομιδή και η σωστή αποθήκευση των σκουπιδιών σε κατάλληλους κάδους είναι πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποτροπή της παροχής τροφής σε άγρια ζώα ή αδέσποτα στις παρυφές των πόλεων.

Ωστόσο, οι αιτίες θα πρέπει να αναζητηθούν στις επεκτάσεις των πόλεων και την  η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα  η οποία περιορίζει τον ζωτικό χώρο ορισμένων θηλαστικών. Μεταξύ των δραστηριοτήτων , σύμφωνα με τον κ.Μαπακαλούδη, περιλαμβάνονται και οι μεγάλες εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας, οι οποίες, όπως σημειώνει, πιθανόν να προκαλούν όχληση σε ορισμένα είδη και να επηρεάζουν τις μετακινήσεις τους.

Σημαντικό ,επίσης λόγο,  αποτελούν οι πυρκαγιές και, όπως διευκρινίζει, μια μεγάλη φωτιά μπορεί να υποβαθμίσει σημαντικά το ενδιαίτημα ενός είδους και να προκαλέσει μετακινήσεις προς άλλες περιοχές για την αναζήτηση τροφής, νερού και ασφαλούς χώρου.

Προκειμένου να  μην έχουμε “δυσάρεστες συναντήσεις”  οι πολίτες θα πρέπει να γνωρίζουν οτι : δεν πλησιάζουμε το ζώο, δεν το τρομάζουμε και δεν προσπαθούμε να το εγκλωβίσουμε. Ο κίνδυνος για τον άνθρωπο υπάρχει κυρίως όταν το άγριο ζώο ενοχληθεί, αισθανθεί ότι απειλείται ή βρεθεί χωρίς δυνατότητα διαφυγής. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης σε κρίσιμες φάσεις του βιολογικού του κύκλου, όπως η αναπαραγωγή και η φροντίδα των νεογνών.

Σε περίπτωση συνάντησης σε δρόμο, πάρκο ή άλλη κατοικημένη περιοχή, ο πολίτης θα πρέπει να αφήσει στο ζώο ελεύθερο χώρο για να απομακρυνθεί. «Δεν πρέπει να το πλησιάζουμε για φωτογράφιση, ούτε να το τρομάζουμε», τονίζει ο κ. Μπακαλούδης. Ο κ.Μπακαλούδης επισημαίνει οτι η  παρουσία του ανθρώπου συνήθως προκαλεί φόβο σε ένα μεμονωμένο άτομο λύκου ή τσακαλιού. Ωστόσο, η συμπεριφορά μπορεί να διαφέρει από ζώο σε ζώο. Ορισμένα άτομα μπορεί να εμφανίζουν μεγαλύτερη ανοχή ή πιο εξερευνητική και τολμηρή συμπεριφορά, είτε λόγω γενετικών χαρακτηριστικών είτε επειδή έχουν μάθει από τους γονείς τους να είναι λιγότερο επιφυλακτικά.

Πέραν της στάσης των πολιτών, και η πολιτεία θα πρέπει να ρίξει ειδικό βάρος στην  προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η άγρια πανίδα να μπορεί να παραμένει στον φυσικό της χώρο. Η ανορθολογική εκμετάλλευση, η έντονη ανθρώπινη παρουσία, οι συνεχείς πηγές όχλησης και οι πυρκαγιές δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις στις μετακινήσεις, την εξάπλωση και τη συμπεριφορά των ειδών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν ήδη πρωτόκολλα για τη διαχείριση τέτοιων περιστατικών. Στην Ελλάδα εφαρμόζεται θεσμοθετημένο πρωτόκολλο για την αρκούδα, ενώ, όπως αναφέρει ο κ. Μπακαλούδης, ετοιμάζεται αντίστοιχο πρωτόκολλο και για τον λύκο.