Ρόμπερτ Κένεντι: Οι σκιές της δολοφονίας του και τα ελληνικά σενάρια συνωμοσίας

Στις 4 Ιουνίου 1968, ο Κένεντι κέρδισε την κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση της Καλιφόρνιας και τα ξημερώματα της 5ης Ιουνίου μίλησε στους υποστηρικτές του, που είχαν συγκεντρωθεί στην κεντρική αίθουσα του ξενοδοχείου «Ambassador» στο Λος Αντζελες. Στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την κουζίνα για να ευχαριστήσει το προσωπικό. Εκεί τον περίμενε, κρυμμένος μέσα στο πλήθος, ο 24χρονος Σιρχάν.

Ο υποψήφιος πρόεδρος περπατούσε ανάμεσα στους παρευρισκόμενους και δεχόταν συγχαρητήρια, ώσπου, όταν πέρασε δίπλα από τον Σιρχάν, εκείνος τράβηξε το περίστροφό του και τον πυροβόλησε επανειλημμένα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αμερικανικός νόμος δεν προέβλεπε τότε μόνιμη προστασία από τη μυστική υπηρεσία για τους υποψήφιους προέδρους. Ετσι, αυτήν τη μοιραία νύχτα, ο Κένεντι συνοδευόταν μόνο από έναν πράκτορα του FBI και από δύο άνδρες της προσωπικής του φρουράς.

Μαρτυρίες

Τα ρεπορτάζ της εποχής περιέγραφαν με δραματικό τρόπο τις στιγμές που ακολούθησαν: «Για μία στιγμή, μόνο για μία στιγμή, μέσα στον διάδρομο έπεσε εκείνη η παγερή σιωπή της αναπάντεχης έκπληξης… Ο Μπομπ τινάχτηκε προς τα πίσω από τις σφαίρες που δέχτηκε και αργά αργά σωριάστηκε στο πάτωμα… Και τότε ακούστηκε η μεγάλη κραυγή: “Ω, όχι, ω όχι!”. Και η Εθελ ξεπετάχτηκε μέσα από το πλήθος και όρμησε να αγκαλιάσει τον πεσμένο στο πάτωμα άνδρα της. Η ίδια κραυγή, η ίδια κίνηση της Ζακλίν Κένεντι για τον δικό της άνδρα, τον πρόεδρο Τζον Κένεντι, πέντε χρόνια νωρίτερα στο Ντάλας». Είκοσι έξι ώρες αργότερα ο Ρόμπερτ Κένεντι υπέκυψε στα τραύματά του στο νοσοκομείο.

Οσον αφορά τον δράστη, η αστυνομία βρήκε στο σπίτι του ένα χειρόγραφο ημερολόγιο, στο οποίο είχε γράψει: «Ο RFK πρέπει να πεθάνει. Ο RFK πρέπει να σκοτωθεί. Ο RFK πρέπει να δολοφονηθεί. Πρέπει να δολοφονηθεί πριν από τις 5 Ιουνίου». Ο Σιρχάν είχε επιλέξει αυτήν την ημερομηνία επειδή τότε συμπληρωνόταν ένας χρόνος από την έναρξη του Πολέμου των Εξι Ημερών, ο οποίος είχε λήξει με συντριβή των αραβικών χωρών που συμμετείχαν.

Κατά τη διάρκεια της δίκης, ο Σιρχάν παρέκαμψε τις αντιρρήσεις των δικηγόρων του και δήλωσε επανειλημμένα ένοχος για το έγκλημα. Είχε ανατραφεί με τις αντιλήψεις που κυριαρχούσαν στον παλαιστινιακό αραβικό χώρο σχετικά με την απελευθέρωση των εδαφών που κατείχε το Ισραήλ. Στα δώδεκα χρόνια του μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά παρέμεινε φανατικά εχθρικός απέναντι στο Ισραήλ, το οποίο θεωρούσε πηγή όλων των δεινών της περιοχής.

Εκδίκηση

Σύμφωνα με έναν γνωστό του, «ο Σιρχάν δεν μπορούσε να καταλάβει τους Αμερικανούς, οι οποίοι επέτρεπαν στους Εβραίους να ρουφάνε το αίμα του έθνους του», ενώ «ένιωθε για τους Εβραίους όπως ένιωθαν εκείνοι για τον Χίτλερ». Σχετικά με την αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ, μετά τον Πόλεμο των Εξι Ημερών είχε γράψει στο ημερολόγιό του: «Είναι αναγκαίο να εκδικηθώ για όλες τις αδικίες που έγιναν εναντίον μου από τους Αμερικανούς».

Ακούγεται αρκετά λογικό ότι ο Σιρχάν διέθετε από μόνος του επαρκές κίνητρο για να προβεί σε αυτήν την ακραία πράξη. Ωστόσο, αν εξετάσει κανείς το παρασκήνιο της δολοφονίας, θα διαπιστώσει ότι κατά καιρούς διατυπώθηκαν υποψίες πως ο Μπομπ Κένεντι ίσως δεν υπήρξε θύμα μόνο ενός εκτελεστή, αλλά ευρύτερης συνωμοσίας που εκτεινόταν μέχρι τους μηχανισμούς της ίδιας του της χώρας. Μεταγενέστερες έρευνες έκαναν λόγο για την παρουσία τριών πρακτόρων της CIA στο ξενοδοχείο την ώρα της δολοφονίας, ενισχύοντας έτσι για ορισμένους ερευνητές τις αμφιβολίες γύρω από το σενάριο του «μοναχικού δολοφόνου».

Εχθρότητα

Σε έρευνα του BBC, εμφανίστηκε ο άλλοτε δικηγόρος ενός από τους τρεις αυτούς πράκτορες, του διαβόητου Ντέιβιντ Μοράλες, να θυμάται ότι εκείνος του είχε εκμυστηρευθεί κάποτε: «Ημουν στο Ντάλας όταν σκοτώσαμε τον μπάσταρδο και ήμουν στο Λος Αντζελες όταν σκοτώσαμε τον μικρό μπάσταρδο». Αλλωστε, ο Μοράλες ήταν γνωστό ότι διατηρούσε έντονη εχθρότητα απέναντι στους αδελφούς Κένεντι έπειτα από την αποτυχία της επιχείρησης στον Κόλπο των Χοίρων, την οποία πολλοί κύκλοι της CIA απέδιδαν στις πολιτικές αποφάσεις του Λευκού Οίκου. Ανεξάρτητα από το αν κάποιος αποδέχεται ή απορρίπτει τις συγκεκριμένες θεωρίες, οι οποίες ουδέποτε τεκμηριώθηκαν επαρκώς, δεν μπορεί παρά να παρατηρήσει ότι η δολοφονία του Ρόμπερτ Κένεντι ωφέλησε τους ίδιους κύκλους που θεωρείται ότι είχαν επωφεληθεί και από τη δολοφονία του αδελφού του.

Θεωρίες συνωμοσίας αλά ελληνικά

Δύο από τα σενάρια συνωμοσίας που αναπτύχθηκαν γύρω από τη δολοφονία του Ρόμπερτ Κένεντι παρουσιάζουν ελληνικό ενδιαφέρον. Το πιο γραφικό από αυτά αναφέρει ως χρηματοδότη της δολοφονίας τον Αριστοτέλη Ωνάση, ο οποίος είχε κατηγορηθεί κατά καιρούς για ανάμιξη ακόμη και στη δολοφονία του Τζον Κένεντι, με στόχο -σύμφωνα με τους υποστηρικτές της θεωρίας- να κερδίσει την καρδιά της Τζάκι Κένεντι.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το δεύτερο σενάριο, το οποίο συνδέεται με τον ελληνικής καταγωγής αξιωματούχο της CIA Γιώργο Ιωαννίδη. Σύμφωνα με έρευνα του BBC, τη νύχτα της δολοφονίας του Ρόμπερτ Κένεντι στο ξενοδοχείο «Ambassador» βρίσκονταν τρεις υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της CIA, ανάμεσά τους και ο Ιωαννίδης, στέλεχος με εμπειρία στις επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου της υπηρεσίας.

Οπως έχει αναφέρει η «Washington Post», το όνομα του Ιωαννίδη συνδέθηκε επίσης με την υπόθεση της δολοφονίας του Τζον Κένεντι το 1963. Τρεις μήνες πριν από τη δολοφονία στο Ντάλας, κλιμάκιο που βρισκόταν υπό την εποπτεία του είχε επαφές με Κουβανούς εξόριστους, στις οργανώσεις των οποίων είχε επιχειρήσει να διεισδύσει ο Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ.

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι ο Ιωαννίδης υπήρξε αργότερα ο βασικός σύνδεσμος της CIA με τις επίσημες έρευνες που αφορούσαν τη δολοφονία του Τζον Κένεντι. Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα δείχνουν ότι δεν παρείχε πάντα στους ερευνητές όλες τις πληροφορίες που διέθετε η υπηρεσία σχετικά με τις επαφές της με αντικαστρικές οργανώσεις, γεγονός που προκάλεσε σοβαρές επικρίσεις από ιστορικούς και ερευνητές.

Μέχρι σήμερα, παρά τις πολυάριθμες δικαστικές και πολιτικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέρος των σχετικών αρχείων παραμένει απόρρητο. Το γεγονός αυτό εξακολουθεί να τροφοδοτεί τις θεωρίες περί συνωμοσίας, χωρίς όμως να έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα κάποιο αδιάσειστο στοιχείο που να αποδεικνύει την ύπαρξη οργανωμένου σχεδίου πίσω από τη δολοφονία του Ρόμπερτ Κένεντι.