Αρχικά την οικογένειά της. Επειτα στιγματίζει το χωριό της, κατά του οποίου μια ολόκληρη κοινωνία μετατρέπεται με ευκολία, σε μία νύχτα, σε δημόσιο κατήγορο. Επαναβεβαιώνει την ανεπάρκεια του κρατικού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, ενώ η κάλυψη των γεγονότων από τον Τύπο πλήττει το κύρος της δημοσιογραφίας. Είναι 6 Νοεμβρίου 1978 όταν, μετά από ανώνυμη καταγγελία ότι στο χωριό Κωσταλέξι, λίγο έξω από τη Λαμία, υπάρχει μία γυναίκα που κρατείται σε άθλια κατάσταση, η τοπική αστυνομία, παρουσία εισαγγελέα, φτάνει στο σπίτι της οικογένειας Καρυώτη. Στην ερώτηση που γίνεται στα αδέλφια Ευθύμιο, Ολυμπία, και Μαρία, πού είναι η αδελφή τους Ελένη, εκείνα απαντούν ότι δεν γνωρίζουν. Οι αστυνομικοί ζητούν να ανοίξει η πόρτα του ισογείου και όταν αυτό γίνεται, από τον χώρο βγαίνει ανυπόφορη δυσοσμία. Οι αστυνομικοί μπαίνουν μέσα χρησιμοποιώντας φακό, ανοίγουν τα παράθυρα για να μπει καθαρός αέρας και τότε βρίσκονται μπροστά σε μία απίστευτη εικόνα. Σε μια άκρη του δωματίου υπάρχει μία γυμνή, βρόμικη και φοβισμένη γυναίκα που έχει πάνω της ένα τρύπιο τσουβάλι, ενώ στις ερωτήσεις που της γίνονται δεν απαντά, αλλά μουγκρίζει.
«Με δάσκαλο που έχει εξαφανιστεί ήταν ερωτευμένη. Θα ερευνηθεί αν τον σκότωσαν τα αδέλφια της», αναφέρει κάποιο πρωτοσέλιδο.
Υστερία
Στο Νοσοκομείο Λαμίας, όπου οδηγείται, ο θάλαμός της μετατρέπεται σε χώρο δημόσιου θεάματος, με κόσμο να συνωστίζεται στην είσοδό του για να δει από κοντά το παράξενο «ζώο» που βρίσκεται εκεί. Η φύλαξη είναι ανύπαρκτη, με αποτέλεσμα ο καθένας να μπορεί να ικανοποιήσει την περιέργειά του, παρατηρώντας και φωτογραφίζοντας ένα περίεργο πλάσμα που δεν θέλει να κοιμάται στο κρεβάτι αλλά στο πάτωμα, δεν δέχεται κουβέρτες και δεν γνωρίζει τι είναι οι χαρτοπετσέτες.
Για την κοινωνία και τον Τύπο οι ένοχοι έχουν βρεθεί ήδη. Το «Κωσταλέξι» αποτελεί πλέον έκφραση που χαρακτηρίζει οποιονδήποτε εγκλεισμό και περιορισμό, ενώ για πολλά χρόνια στο χωριό φτάνουν πούλμαν για να δουν ως αξιοθέατο το σπίτι όπου έμενε η Ελένη. Η οικογένειά της θεωρείται απ’ όλους αποκλειστικά υπεύθυνη του μακροχρόνιου εγκλεισμού της, τα αδέλφια της κατηγορούνται από τη Δικαιοσύνη για αρπαγή, σκοπούμενη βαριά σωματική κάκωση και έκθεση σε κίνδυνο σε βαθμό κακουργήματος, ενώ απειλούνται με λιντσάρισμα όταν προσέρχονται για κατάθεση στον ανακριτή Λαμίας.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Οταν η νεαρή Ελένη εμφανίζει τα πρώτα σημάδια σοβαρής ψυχικής νόσου, ο πατέρας της την πηγαίνει σε γνωστή ιδιωτική ψυχιατρική κλινική στην Αθήνα, της οποίας ο ιδιοκτήτης είναι συμπατριώτης του, και εν συνεχεία στο Δαφνί. Η οικτρή εικόνα της κόρης του, ύστερα από επίσκεψη που έκανε λίγο καιρό μετά στο ίδρυμα, αρκεί για τον πατέρα ώστε να την πάρει από εκεί, αποφασίζοντας ότι το άρρωστο κορίτσι θα επιστρέψει σπίτι και θα αποτελεί πλέον ευθύνη της οικογένειας.
Ο πατέρας μάλιστα δίνει εντολή και κατάρα στα αδέλφια, όταν αυτός φύγει από τη ζωή, να μην την εγκαταλείψουν ποτέ. Πράγματι, από τα τέσσερα αδέλφια παντρεύεται μόνο μία αδελφή, ενώ τα άλλα τηρούν την πατρική εντολή, μένουν ανύπαντρα και απομονωμένα από το υπόλοιπο χωριό, βουλιάζοντας και αυτά στη σκοτεινή δίνη της μικρότερης αδελφής αλλά και των κοινωνικών στερεότυπων που επέβαλλαν την άποψη «ο τρελός δεν πρέπει να βγαίνει στον κόσμο».
Η Ελένη Καρυώτη μαθαίνει στη νοσοκομειακή κλίνη με ποιον ήταν ερωτευμένη…
Αθώωση
Ουσιαστικά, το θύμα αυτής της οικογενειακής τραγωδίας δεν είναι ένα, αλλά τέσσερα, αφού τα αδέλφια της τραγικής Ελένης ζουν όλα μαζί σε παραπλήσιες άθλιες συνθήκες με αυτήν σε μια οικογενειακή ζωή εν τάφω… Στη δίκη που ακολουθεί μετά την προφυλάκισή τους αθωώνονται χωρίς ποτέ να καταλάβουν γιατί δικάζονται, αφού θεωρούν ότι, όλα αυτά τα χρόνια, υπερασπίστηκαν την αδελφή τους.
Οι μόνοι που απουσιάζουν από την απόδοση ευθυνών είναι οι εμπλεκόμενοι δημόσιοι φορείς, αφού παρότι όλοι γνώριζαν τι συνέβαινε, κανείς δεν μιλούσε και δεν παρέμβαινε. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μόλις δύο χρόνια πριν από την αποκάλυψη του δράματος, η Ελένη εξετάζεται από επιτροπή για συνταξιοδότηση από τον ΟΓΑ, όπου οι γιατροί πιστοποιούν 100% αναπηρία, αναφέροντας ότι είδαν το δωμάτιο όπου μένει καθαρό και την ίδια σε κατάσταση άγριου ζώου, σκεπασμένη με κουβέρτα, χωρίς εσώρουχα, να ψελλίζει…
Το ανθρώπινο ράκος νοσηλεύεται για ένα χρόνο στο Αιγινήτειο, αλλά όταν σβήνουν τα φώτα της δημοσιότητας, δημόσιοι φορείς, κοινό, Τύπος, όλοι αυτοί που κατηγορούσαν την οικογένεια και την τοπική κοινωνία για εγκατάλειψη, την αφήνουν να επιστρέψει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε το δράμα της, στα αδέλφια της, στο Κωσταλέξι. Το τέλος της τραγωδίας της Ελένης Καρυώτη έρχεται το 1998, με την αιφνίδια εξαφάνισή της. Την αναζητούν αδίκως μόνο η οικογένεια και οι συγχωριανοί της…
Οι εφημερίδες αποκαλύπτουν την τραγωδία στο Κωσταλέξι και τις πρώτες δηλώσεις της Ελένης: «Φοβάμαι το φως, τον κόσμο».
Τα μέσα ενημέρωσης ως μέρος της τραγωδίας
Το σοκ από την αποκάλυψη της εξαθλιωμένης γυναίκας είναι πανελλήνιο, η κοινή γνώμη «διψά» για περισσότερες πληροφορίες, με τον Τύπο της εποχής να είναι όχι μόνο πρόθυμος να τις προσφέρει, αλλά και, όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, να τις δημιουργήσει. Τα περισσότερα δημοσιεύματα αναζητούν την ίντριγκα και πολλαπλασιάζουν τη φήμη, με αποτέλεσμα τα πρωτοσέλιδα να είναι εντυπωσιακά, αλλά να μη μεταφέρουν την αλήθεια. Το ισόγειο όπου βρίσκεται απομονωμένη η Ελένη γίνεται υπόγειο, οι φήμες περί ερώτων της, με κτηνίατρο, με αντάρτη στο βουνό και με δάσκαλο, γίνονται πρωτοσέλιδα, με τους τελευταίους να διαψεύδουν οργισμένοι τα δημοσιεύματα.
Τα αδέλφια της απειλούνται με λιντσάρισμα, ενώ εντοπίζεται και νέος αγαπημένος της Ελένης, αυτήν τη φορά κτηνίατρος.
Της δείχνουν φωτογραφίες προσώπων για να τα αναγνωρίσει, τη βάζουν να γράψει τα ονόματά τους, ενώ δίνονται ακόμα και «συνεντεύξεις» ενός ανθρώπου που μπορεί μόνο να ψελλίσει κάποιες ασυνάρτητες λέξεις. Κάποιοι γράφουν ότι μπορεί τα αδέλφια της να δολοφόνησαν τον δάσκαλο που αγαπούσε ώστε να τον τιμωρήσουν, ενώ άλλοι πολιτικοποιούν το ανθρώπινο δράμα. Παράλληλα, δημιουργείται ένα νέο είδος ρεπορτάζ που αναζητά απομονωμένους ανθρώπους, γονείς που δεν στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο κ.λπ.
Ενα χειρόγραφο της Ελένης με ένα ανδρικό όνομα ήταν αρκετό για το επόμενο πρωτοσέλιδο.
Φυσικά, αυτή η «συνταγή» δεν ακολουθείται απ’ όλες τις εφημερίδες, ενώ στηλιτεύεται από πολλούς δημοσιογράφους. Ενας από αυτούς είναι ο Γιάννης Θεοδωράκης (αδελφός του Μίκη), ο οποίος θα γράψει για το κυρίαρχο θέμα των ημερών: «Μια πιο ανθρώπινη κοινωνία, το τονίσαμε ήδη, θα είχε στείλει εδώ και πολλά χρόνια στο χωριό Κωσταλέξι, αντί τον εισαγγελέα και την αστυνομία, τις κάμερες και τους φωτορεπόρτερ, τους γιατρούς της, τα φάρμακά της, τους κοινωνικούς λειτουργούς της. Φτάσαμε στο σημείο ακόμα και αποκαλυπτικές συνεντεύξεις να διαβάσουμε, με ένα άτομο τόσο βαριά διανοητικά άρρωστο, όπως η Ελένη. Η εμπορική επιτυχία της επιχείρησης είναι αναμφισβήτητη. Τα φύλλα έγιναν ανάρπαστα. Οι εργοδότες μας ασφαλώς θα είναι ενθουσιασμένοι. Μόνο που το επάγγελμά μας διατρέχει έναν σοβαρό κίνδυνο: να πάψει να είναι λειτούργημα».