Μπορεί σχεδόν όλα τα φυτά να είναι πανέμορφα και να δίνουν "πνοή" στο σπίτι, ωστόσο, ορισμένα φυτά είναι πολύ επικίνδυνα για τον άνθρωπο αλλά και τα κατοικίδια. Μπορούν να προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην υγεία και να φέρουν μέχρι και το θάνατο.
Κάποια από αυτά τα συναντάμε σε οικόπεδα, στις άκρες του πεζοδρομίου, στις αυτές μας, ενώ άλλα μπορεί να τα έχουμε μέχρι και σε γλάστρες στο σπίτι μας. Να σημειωθεί πως και το Feng Shui απαγορεύει να έχουμε στο σπίτι μας ορισμένα φυτά, καθώς φέρνουν προβλήματα.
Αυτά είναι τα 7 πιο επικίνδυνα φυτά
Κώνειο
Το φυτό κώνειο το στικτόν (Conium maculatum) είναι ίσως το πιο διάσημο δηλητηριώδες φυτό της Ελλάδας, αφού το ήπιε ο Σωκράτης όταν καταδικάστηκε σε θάνατο. Η δραστική δηλητηριώδης ουσία του φυτού είναι το αλκαλοειδές κωνείνη. Η ουσία αυτή θεωρείται από τα πιο ισχυρά φυτικά δηλητήρια και μάλιστα είναι αρκετά πτητική, όποτε εξαφανίζεται γρήγορα από τα εκχυλίσματα της και δύσκολα μπορεί να βρεθεί σαν αποδεικτικό στοιχείο σε περιπτώσεις δηλητηρίασης.
Χαρακτηριστικά: Το κώνειο είναι ένα ποώδες φυτό με ύψος από 50cm εως και 2,5m. Τα άνθη του αναπτύσσονται σε ταξιανθίες σκιάδια, και είναι μικρά, λευκά με πέντε πέταλα και χωρίς σέπαλα. Έχει μία βαριά οσμή, που θυμίζει ούρα ποντικών και γίνεται εντονότερη με την σύνθλιψη των φύλων και καρπών του. Έχει γεύση πικρή που προκαλεί ναυτία.
Που το συναντάμε: Το φυτό αυτό είναι αυτοφυές κατά μήκος των αγροτικών δρόμων, σε ακαλλιέργητες φυσικές εκτάσεις και γενικά σε υγρούς και σκιερούς τόπους. Είναι αρκετά διαδεδομένο στην Αττική και Μεγαρίδα
Συμπτώματα: Η κωνείνη ανήκει στα γαγγλιοπληγικά φάρμακα, δηλαδή πλήττει το περιφερειακό νευρικό σύστημα. Δρα κυρίως στα νεύρα των περιφερειακών κινητικών μυών και στα τελευταία στελέχη του νωτιαίου μυελού, προκαλώντας παράλυση. Συγκεκριμένα το κώνειο προκαλεί:
- Απώλεια μυϊκής δύναμης
- Άμβλυνση της περιφερειακής όρασης
- Ακούσιο τρόμο και σπασμούς από την ανακλαστική δύναμη του νωτιαίου μυελού
- Εγκεφαλική νάρκη
Πικροδάφνη
Το φυτό αυτό (Nerium oleander) σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχυστεί με την μαγειρική δάφνη, καθώς τα φύλλα του είναι αρκετά τοξικά και μπορούν να προκαλέσουν θάνατο. Είναι ένα φυτό αρκετά συχνό στη φύση και πολλές φορές το βρίσκουμε σαν καλλωπιστικό σε κήπους.
Χαρακτηριστικά: Η πικροδάφνη είναι ένας αειθαλής θάμνος που μπορεί να φτάσει εως και τα 4m. Ξεχωρίζει από τα λευκά η ροδόχρωμα άνθη του και τα φύλλα του, που είναι μακρόστενα (λογχοειδή) σκούρα και σκληρά, με χαρακτηριστικές εγκάρσιες παράλληλες γραμμώσεις.
Που το συναντάμε: Το φυτό αυτό το βρίσκουμε κατά μήκος ρεμάτων η χειμάρρων σε ξηροθερμικές περιοχές. Επίσης είναι πολύ συχνό καλλωπιστικό είδος οπότε πολύ πιθανόν να το βλέπουμε σε κήπους μέσα σε πόλεις.
Συμπτώματα: Η κατανάλωση ακόμα και ενός φύλλου αρκεί για να προκαλέσει θάνατο σε μικρά παιδιά και μεγαλύτερες δόσεις για ενήλικες. Συγκεκριμένα οι τοξικές ιδιότητες του φυτού οφείλονται στον γαλακτώδη χυμό του που περιέχει την ουσία ολεανδρίνη. Η ουσία αυτή δρα ως καρδιακό γλυκοσίδιο, αναστέλλωντας τις αντλίες Na-K των μύων της καρδιάς. Αυτό προκαλεί μια σειρά από φυσιολογικές δυσλειτουργίες που τελικά οδηγούν στην συσσώρευση ασβεστίου στα μυοκύτταρα και την ισχυρή σύνδεση των ινιδίων ακτίνης και μυοσίνης. Η κατάσταση αυτή δυσκολεύει την καρδιακή συστολή και μπορεί να προκαλέσει από αρρυθμία μέχρι και θάνατο από καρδιακή ανεπάρκεια.
Η επαφή του χυμού με το δέρμα μπορεί να προκαλέσει:
- Φουσκάλες
- Ερεθισμό
- Πόνο
Η κατανάλωση του φυτού μπορεί να οδηγήσει σε:
- Κοιλιακό άλγος
- Εμετό
- Διάρροια
- Διαταραχές της όρασης
- Ταχυκαρδία
- Καρδιακή δυσλειτουργία
Ιταμος
Ο Ιταμος, η αλλιώς η Τάξος η ραγώδης (Taxus baccata) είναι ένα ιδιαίτερο φυτό. Είναι ένα δέντρο τοξικό σε όλα τα μέρη του, εκτός από το περίβλημά των σπερμάτων του. Πέραν από τοξίνες, παράγει και ουσίες όπως η ταξόλη, που έχει ανακαλυφθεί ότι έχει ισχυρή αντικαρκινογόνο δράση.
Χαρακτηριστικά: Ο ίταμος ειναι ενα δέντρο που ανήκει στα κωνοφόρα. Τα σπέρματα του βρίσκονται ένα ανα κώνο και περιβάλλονται απο ενα σαρκώδες κόκκινο επιχιτώνιο που μοιάζει με ράγα (ψευδοκαρπός). Αν και τοξικός για τους ανθρώπους, ο ψευδοκαρπός του ίταμου είναι εδώδιμος από μερικά πουλιά. Τα πουλιά αυτά μπορούν να πέψουν το επιχιτώνιο αλλά όχι το επίσπερμο μέσα στον ψευδοκαρπό, και το αποβάλλουν άθικτο από το πεπτικό τους, βοηθώντας την διασπορά των σπερμάτων του φυτού. Τα φύλλα του είναι βελόνες βαθυπράσινες, παρόμοιες με της ελάτης.
Που το συναντάμε: Δέντρα ίταμου συναντώνται σποραδικά μέσα σε δάση άλλων δέντρων, κυρίως Ελάτης. Είναι πιο συχνό σε ασβεστολιθικά εδάφη, στις ορεινές περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδος.
Συμπτώματα: Σε μεγάλη ποσότητα κατανάλωση του φυτού μπορεί να προκαλέσει:
- Κρυάδες
- Δύσπνοια
- Σπασμούς
- Καρδιακή ανεπάρκεια
Μανδραγόρας
Ο μανδραγόρας θεωρούνταν φυτό με μαγικές ιδιότητες από την αρχαιότητα και χρησιμοποιούνταν συχνά σε θρησκευτικές τελετές. Στην πραγματικότητα είναι ένα φυτό με αρκετές δηλητηριώδεις, αφροδισιακές και παραισθησιογόνες ουσίες οι οποίες του προσδίδουν τις μυθολογικές του ιδιότητες.
Χαρακτηριστικά: Το φυτό (ποα) μανδραγόρας (Mandragora autumnalis), έχει χαρακτηριστικές σαρκώδεις ρίζες που διακλαδώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε συχνά να θυμίζει ανθρωπάριο. Τα φύλλα του βρίσκονται σε ρόδακα και έχουν κυματοειδές κράσπεδο. Τα λουλούδια του φυτού αυτού παίρνουν μωβ και ιώδεις αποχρώσεις αποχρώσεις και έχουν κωνοειδές σχήμα.
Που το συναντάμε: Το φυτό αυτό μπορεί να βρεθεί στη Κρήτη και στο Αιγαίο, καθώς και σε μερικές περιοχές της Πελοποννήσου, της Στερεάς και της Θεσσαλίας. Το ενδιαίτημα του είναι οι ημιορεινές περιοχές με εδάφη ασβεστολιθικού πετρώματος.
Συμπτώματα: Ο μανδραγόρας φέρει αρκετές αλκαλοειδείς ενώσεις που αν και δηλητηριώδεις, έχουν φαρμακευτικές ιδιότητες, για παράδειγμα η σκοπιλαμίνη και η αποατροπίνη. Για τον λόγο αυτό πολλοί γιατροί της αρχαιότητας, όπως ο Ιπποκράτης, τον χρησιμοποιούσαν για την θεραπεία ασθενειών, τσιμπημάτων φιδιών και ως αναισθητικό σε επεμβάσεις. Επίσης ειδικά εκχυλίσματα του λέγεται ότι είχαν αφροδισιακές ιδιότητες και χρησιμοποιούνταν από όσους ήθελαν να έχουν έναν ευχάριστο θάνατο, την στιγμή που βρίσκονται σε οργασμό. Τα αλκαλοειδή αυτά δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα, οπότε συμπτώματα δηλητηρίασης από μανδραγόρα είναι:
- Απώλεια όρασης
- Παραλήρημα
- Καταστολή και θάνατος
Ακονιτο
Το Ακόνιτο (Aconitum napellus) θεωρείται το πιο δηλητηριώδες φυτό της Ευρώπης, καθώς ακόμα και η επαφή με το φυτό αυτό αρκεί για να προκαλέσει δηλητηρίαση. Σε μερικές περιοχές ονομάζεται λυκοκτόνο επειδή οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν το δηλητήριο του για σκοτώνουν λύκους. Το πιο πιθανό είναι πως άλειφαν με αυτό δόρατα και βέλη ώστε να τα κάνουν πιο θανατηφόρα.
Χαρακτηριστικά: Το φυτό αυτό είναι ποώδες με ύψος από 50cm μέχρι 1,5m και ορθό στέλεχος σπάνια διακλαδισμένο. Τα φύλλα του είναι παλαμοσχιδή και τα άνθη του έχουν σχήμα περικεφαλαίας και χρώμα κυανό ιώδες. Ανθίζει την περίοδο του καλοκαιριού, από τον Ιούνιο μέχρι και τον Σεπτέμβριο.
Που το συναντάμε: Είναι πολύ κοινό στην Πελοπόννησο και συγκεκριμένα στην περιοχή της Λακωνίας. Χρειάζεται υγρά χουμώδη εδάφη και για αυτό συχνά φυτρώνει κοντά σε ποτάμια και μέρη σκιερά με υγρασία. Συχνά συναντάται κοντά σε στάβλους και ποιμνιοστάσια.
Συμπτώματα: Το ακόνιτο περιέχει ένα πλήθος τοξικών αλκαλοειδών, πρωτεΐνες, μηλικό οξύ και ακονιτικό οξύ. Οι ενώσεις αυτές το καθιστούν θανατηφόρο, κυρίως εξαιτίας των αλκαλοειδών που επιδρούν στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Το πιο δηλητηριώδες αλκαλοειδές του φυτού είναι η ακονιτίνη. Η θανατηφόρα δόση ακονιτίνης για τον άνθρωπο κυμαίνεται στα 3-4 mg, η οποία ισοδυναμεί με 2-4 γραμμάρια νωπού κονδύλου (ρίζας).
Μπελαντονα
Η Ατροπος Μπελαντόνα (Atropa belladonna) είναι ενα φυτό εξ ολοκλήρου δηλητηριώδες, που όμως περιέχει και αρκετές φαρμακευτικές ουσίες. Το όνομα του προήλθε απο τις γυναίκες της Ισπανικής και Ιταλικής αριστοκρατίας που χρησιμοποιούσαν σταγόνες απο το χυμό του φυτού για να διαστέλουν τις κόρες των ματιών τους και να φαίνονται πιο ελκυστικές.
Χαρακτηριστικά: Πρόκειται για ποώδες φυτό που μπορεί να φτάσει έως και τα 1,5m. Τα φύλλα του είναι μυτερά ωοειδή, έχουν τρίχωμα και καλύπτονται από ένα κολλώδες έκκριμα που μυρίζει άσχημα. Τα άνθη του είναι καμπανοειδή με σκούρο ιώδες χρώμα και ανθίζουν το καλοκαίρι, από τον Μάιο εως τον Αύγουστο. Οι καρποί του μοιάζουν με μικρά μαύρα κεράσια, περιέχουν πολλούς μικρούς σπόρους και βγάζουν εναν κόκκινο, γλυκό χυμό.
Που το συναντάμε: Στην χώρα μας το βρίσκουμε κυρίως στην Βόρεια Ελλάδα, σε σκιερά δάση και ασβεστούχα εδάφη.
Συμπτώματα: Το φυτό αυτό περιέχει ουσίες όπως η ατροπίνη, υοσκιαμίνη και σκοπιλαμίνη, οι οποίες είναι δηλητηριώδεις αλλά παράλληλα έχουν και θεραπευτικές (ή ναρκωτικές) ιδιότητες. Οι καρποί του μπορεί να δίνουν την ψευδαίσθηση ότι είναι εδώδιμοι, ειδικά εξαιτίας της γλυκιάς τους γεύσης αλλά είναι τοξικοί. Συμπτώματα κατανάλωσης του είναι:
- Ξηροστομία
- Αισθηση καψίματος
- Ναυτία
- Σύγχηση
- Ντελίριο
Σε μεγαλύτερες δόσεις μπορεί να δράσει ως παραισθησιογόνο (εξαιτίας της σκοπολαμίνης) και προκαλεί:
- Ψευδαισθήσεις
- Αποπροσανατολισμό
- Παραλήρημα
Ρικίνος
Το φυτό αυτό (Ricinus communis) ανήκει στα πιο θανατηφόρα φυτά του κόσμου, με ένα μόλις σπέρμα του να αρκεί για να σκοτώσει έναν άνθρωπο. Ενδιαφέρον είναι πως το φυτό αυτό, αλλιώς γνωστό και ως ρετσινολαδία, είναι ένα πολύ συχνό καλλωπιστικό κήπων και είναι το φυτό από το οποίο παράγεται το καστορέλαιο.
Χαρακτηριστικά: Ο ρικίνος είναι ένας ημιξυλώδης θαμνος, με μέγιστο ύψος τα 12 μέτρα και πλάτος τα 5 μέτρα. Έχει μεγάλα φύλλα, λοβωτά με οδοντωτό κράσπεδο και χρώμα γυαλιστερό ιώδες ή ερυθρό-πράσινο. Τα άνθη του είναι μικρά κιτρινοπράσινα και διατάσσονται σε ταξιανθία σπίδακα, με τα αρσενικά άνθη να βρίσκονται στο κάτω μέρος και τα θηλυκά στο πάνω. Ο καρπός του είναι κόκκινος και ακανθώδης με σπέρματα που μοιάζουν με τσιμπούρια.
Που το συναντάμε: Ο ρικίνος φύεται συχνά σε άκρες δρόμων, αγρών, οικοπέδων, τόπους ρίψης απορριμμάτων και γενικά υγρά εδάφη.
Συμπτώματα: Η κύρια δηλητηριώδης ουσία του φυτού είναι η ρικίνη (ανήκει στις λεκτίνες, πρωτεΐνες που συνδέονται σε υδατάνθρακες), η οποία βρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα στα σπέρματα του φυτού και σε μικρότερες ποσότητες στα φύλλα. Η ρικίνη είναι μια τύπου 2 πρωτεΐνη απενεργοποίησης ριβοσωμάτων (ribosome-inactivating protein, RIP) με ισχυρή κυτταροτοξική δράση αφού παρεμποδίζει την πρωτεινοσύνθεση. Δυστυχώς δεν υπάρχει αντίδοτο για την τοξίνη αυτή. Είναι εκπληκτικό πως από τα σπέρματα του φυτού παράγεται το πολύ γνωστό καστορέλαιο, το οποίο μπορούμε να χρησιμοποιούμε χωρίς κάποιο πρόβλημα. Αυτό συμβαίνει πολύ απλά διότι οι υψηλές θερμοκρασίες που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του καστορέλαιου μετουσιώνουν την τοξική αυτή πρωτεΐνη και την απενεργοποιούν.
Η κατάποση ρικίνης προκαλεί:
- Ναυτία
- Εμετό
- Διάρροια
- Δυσφαγία (δυσκολία στη κατάποση)
- Εσωτερική αιμορραγία που εμφανίζεται ως μελαινα και αιματεμεση
- Ανεπάρκεια παγκρέατος, ήπατος, νεφρών και γαστρεντερικού σωλήνα
- Ενώ η εισπνοή της μπορεί να οδηγήσει σε βήχα και πυρετό.
Τα 7 πιο λάθη που πρέπει να αποφύγετε αν θέλετε να μείνουν ζωντανά τα φυτά
- Δώστε βάση στο φύλλωμα Μην επιλέγετε λουλούδια που δείχνουν όμορφα μόνο όταν είναι ανθισμένα. Βρείτε λουλούδια με όμορφο φύλλωμα για να μπορείτε να τα απολαμβάνετε και τις υπόλοιπες εποχές του χρόνου. Επίσης δεν χρειάζεται όλα τα λουλούδια που θα επιλέξετε να έχουν άνθη.
- Προσέξτε τις ρίζες Μην αγοράζετε φυτά που έχουν πάρα πολλές ρίζες στον πάτο του φυτού. Ρωτήστε κάποιον ειδικό για να σας δώσει φυτά με υγιείς και φρέσκες ρίζες. Αν δεν προσέξετε τις ρίζες τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το φυτό σας να μην πιάσει όπως θα θέλατε.
- Πάρτε αρκετή ποσότητα από κάθε είδος Ένας κήπος ή μπαλκόνι δεν δείχνει ωραίο όταν έχει 2 τριαντάφυλλα, 2 τουλίπες και 2 γαρδένιες. Ένας κήπος δείχνει πιο πλούσιος όταν έχει αρκετή ποσότητα απ΄το κάθε λουλούδι. Οπότε μην τσιγκουνεύεστε στην ποσότητα.
- Δώστε μεγάλη προσοχή στο φύλλωμα Πριν αγοράσετε φυτά μελετήστε τα πολύ καλά για να δείτε αν έχουν τυχόν διχρωμίες, τρύπες ή ιστούς στο φύλλωμά τους. Πάρτε φυτά που είναι υγιή για να σας αντέξουν όσο το δυνατόν περισσότερο.
- Μην αγοράζετε φυτά που είναι πολύ ανθισμένα Αποφύγετε να πάρετε φυτά με πλούσια άνθη. Καλύτερα να πάρετε πιο φρέσκα φυτά που θα ευδοκιμήσουν στον δικό σας κήπο και όχι μέσα στη γλάστρα που τα αγοράσατε.
- Μην παραμελείτε τις ετικέτες Όταν αγοράζετε ένα φυτό, πάνω του υπάρχουν ετικέτες με οδηγίες σχετικά με τη φροντίδα του. Επίσης κάθε φυτό γράφει το ύψος που θα φτάσει ώστε να αποφύγετε για παράδειγμα, να φυτέψετε ένα πολύ ψηλό φυτό κάτω από ένα χαμηλό υπόστεγο.
- Μην καθυστερείτε να φυτέψετε τα φυτά Όταν αγοράζετε φυτά και καρπούς πρέπει να φυτεύονται αμέσως για να μη χαλάσουν. Όταν γυρίσετε σπίτι φροντίστε να τα φυτέψετε άμεσα και αν δεν προλαβαίνετε βάλτε τα για λίγο σε σκιερό μέρος για να μην προλάβουν να στεγνώσουν τελείως και φυτέψτε με την πρώτη ευκαιρία.
