Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε μια κρίσιμη μεταβατική περίοδο για τη διαχείριση των απορριμμάτων, κατά την οποία από τον θεωρητικό σχεδιασμό απαιτείται να προχωρήσουμε σε φάση ουσιαστικής υλοποίησης.
Η βαριά σκιά της παραπομπής της χώρας μας πριν από δεκαετίες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για απόβλητα σε χώρους ταφής λειτουργεί ως διαρκής προειδοποίηση, την ώρα που ο πρόεδρος της ΕΕΔΣΑ, Γιώργος Ηλιόπουλος, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου τονίζοντας πως «το 2030 είναι αύριο» και ότι κάθε μήνας πλέον μετράει.
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, ο γενικός γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, Μανώλης Γραφάκος, παρουσίασε πρόσφατα έναν πυκνό οδικό χάρτη, αντιτάσσοντας στην ευρωπαϊκή πίεση τη λειτουργία 14 σύγχρονων μονάδων έναντι μόλις τριών του παρελθόντος. Ο κ. Γραφάκος προανήγγειλε μπαράζ νέων Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), με άμεση εισαγωγή στη Διυπουργική Επιτροπή προτάσεων για Σάμο και Λέσβο στο Βόρειο Αιγαίο, επικαιροποίηση για Σύρο, Πάρο, Μύκονο και Νάξο στο Νότιο Αιγαίο, καθώς και δύο νέα έργα ΣΔΙΤ στην Αττική. Παράλληλα, εξήγγειλε τη διάθεση 300 έως 400 εκατομμυρίων ευρώ από το τέλος ταφής προς τους δήμους για ολιστικά σχέδια χωριστής συλλογής, το επιχειρησιακό σχέδιο του συστήματος επιστροφής εγγύησης (DRS) ύψους 140 εκατ. ευρώ ετησίως, αλλά και νομοθετική παρέμβαση για τα βιοαπόβλητα στον κλάδο HORECA.
Οσον αφορά το σύστημα «Πληρώνω όσο Πετάω», απέκλεισε ως μη ρεαλιστική την καθολική ατομική ζύγιση, ζητώντας πρακτικές και οικονομικά προσιτές λύσεις διαφοροποιημένης χρέωσης.
Δυσκολίες
Οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί συναντούν μια δύσκολη αυτοδιοικητική πραγματικότητα. Στο Zero Waste Forum 2026, ο δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργης Μαρινάκης, περιέγραψε με δραματικό τρόπο τη δοκιμασία των δημοτικών τελών, επισημαίνοντας ότι το κόστος επεξεργασίας εκτοξεύτηκε από τα 22 σε πάνω από 100 ευρώ ανά τόνο. Στηλίτευσε το ελληνικό έλλειμμα ενεργειακής αξιοποίησης και ζήτησε ρεαλισμό για το «Πληρώνω όσο Πετάω», σημειώνοντας πως ένας δήμος 30.000 κατοίκων που συντηρεί υποδομές για 120.000 άτομα το καλοκαίρι απαιτεί δυσθεώρητες επενδύσεις.
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι αναφορές του Αντώνη Μαυρόπουλου, ιδρυτή της D-Waste και πρώην προέδρου της Διεθνούς Ενωσης Στερεών Αποβλήτων, ο οποίος επικεντρώθηκε στην παγκόσμια διάσταση της κρίσης και ξεκαθάρισε ότι η εποχή της φθηνής ενέργειας και των άφθονων κονδυλίων έκλεισε οριστικά. Πρόκρινε ανθεκτικά συστήματα με συλλογή πόρτα πόρτα. Η χώρα ισορροπεί πλέον σε τεντωμένο σχοινί, όπου η επιτυχία των ΣΔΙΤ είναι μονόδρομος.
