Ψηφιακός έλεγχος στα σύνορα της ΕΕ από 10 Απριλίου: Τι αλλάζει στα ταξίδια και γιατί έρχονται καθυστερήσεις

Το νέο πλαίσιο αντικαθιστά τις παραδοσιακές σφραγίδες διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή εισόδων και εξόδων, αλλάζοντας ριζικά τη διαδικασία των συνοριακών ελέγχων για πολίτες εκτός ΕΕ.

Κατά την αρχική φάση εφαρμογής, αναμένονται καθυστερήσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης κίνησης, με τους χρόνους αναμονής να ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τις δύο ώρες σε ορισμένα αεροδρόμια, λόγω των νέων ελέγχων.

Το ΣΕΕ, που ξεκίνησε να εφαρμόζεται πιλοτικά από τον Οκτώβριο του 2025 σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, εισάγει την καταγραφή βιομετρικών στοιχείων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνες προσώπου, καθώς και προσωπικών δεδομένων από τα ταξιδιωτικά έγγραφα. Παράλληλα, καταγράφονται και περιπτώσεις άρνησης εισόδου.

Στόχος του νέου συστήματος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας στα σύνορα, η καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, αλλά και η αντιμετώπιση της απάτης και του διασυνοριακού εγκλήματος. Ήδη, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχουν απαγορευτεί οι είσοδοι σε περισσότερα από 24.000 άτομα, ενώ πάνω από 600 έχουν χαρακτηριστεί ως πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια.

Το σύστημα αφορά ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ και Σένγκεν που επισκέπτονται την Ευρώπη για σύντομο χρονικό διάστημα (έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών), είτε για τουρισμό είτε για επαγγελματικούς λόγους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και πολίτες χωρών που δεν χρειάζονται βίζα, όπως οι Βρετανοί.

Αντίθετα, από το ΣΕΕ εξαιρούνται οι πολίτες της ΕΕ και του χώρου Σένγκεν, όσοι διαθέτουν άδειες μακράς διαμονής ή εθνικές βίζες, καθώς και συγκεκριμένες κατηγορίες όπως μέλη οικογενειών πολιτών της ΕΕ με άδεια διαμονής, προσωπικό μεταφορών και στρατιωτικοί.

Επιπλέον, χώρες όπως η Ιρλανδία και η Κύπρος δεν θα εφαρμόσουν το σύστημα, διατηρώντας τους χειροκίνητους ελέγχους διαβατηρίων. Εξαιρούνται επίσης πολίτες μικρών κρατών όπως το Μονακό, το Σαν Μαρίνο, το Βατικανό και η Ανδόρα.

Το νέο σύστημα φέρνει μια πιο σύγχρονη αλλά και πιο απαιτητική ταξιδιωτική εμπειρία, με τις πρώτες εβδομάδες να θεωρούνται κρίσιμες για την ομαλή προσαρμογή επιβατών και αρχών.