Έχει βραδιάσει. Σε μια γωνιά μιας προσφυγικής πολυκατοικίας βρίσκεται ένας καλοντυμένος κύριος που πίνει το κρασί του σε ένα κολονάτο ποτήρι.
Έχει βγει για τσιγάρο από το εστιατόριο που βρίσκεται εκεί. Η εικόνα του, θυμίζει τους τουρίστες που επισκέπτονται τις φαβέλες του Ριο ντε Ζανέιρο. Η περιοχή του Νέου Κόσμου κοντά στη Συγγρού είχε πάντα μια χτυπητή αντίθεση. Αυτή ήταν η πολυτέλεια του ξενοδοχείου Intercontinental που ξεχώριζε ανάμεσα στις φτωχικές εργατικές και προσφυγικές πολυκατοικίες.
Όλα αυτά τα κτήρια βρίσκονταν στην γειτονιά Δουργούτι που περικλείεται από τις οδούς Λ. Συγγρού, Λαγουμιτζή και Φρατζή. Ο Νέος Κόσμος αποτελούσε πάντα μια περιοχή οικιστική με αρκετές επιχειρήσεις στις κεντρικές οδούς, όπως συνεργεία αυτοκινήτων, αποθήκες ανταλλακτικών και παρεμφερείς κλάδους.
Το Δουργούτι είναι μια γειτονιά συνδεδεμένη εξ’ αρχής με την προσφυγιά. Δημιουργήθηκε γύρω στο 1920 από Αρμένιους πρόσφυγες που ήρθαν από την Μικρά Ασία. Στις αυτοσχέδιες παράγκες που έφτιαχναν θα στέγαζαν τη λύπη του ξεριζωμού αλλά και τα όνειρα τους για μια νέα ζωή.
Λίγο μετά, το 1922 και τη Μικρασιατική καταστροφή, τον ίδιο δρόμο θα ακολουθούσαν Έλληνες από διάφορα μέρη της Μικράς Ασίας, φτιάχνοντας τις δικές τους παράγκες όπου έβρισκαν χώρο. Οι πολυκατοικίες που όλοι/ες γνωρίζουμε, χτίστηκαν γύρω στο 1938 στη θέση των παραπηγμάτων και στέγασαν τόσο τους κατοίκους της παραγκούπολης όσο και εσωτερικούς μετανάστες από την ελληνική περιφέρεια μετά τα μέσα του περασμένου αιώνα.
Σήμερα, το 2026, το βρετανικό περιοδικό Timeout συγκαταλέγει τον Νέο Κόσμο ως μια από τις πιο cool γειτονιές του κόσμου. Χώροι πολιτισμού, με εμβληματικά σημεία τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, hip cafes, βραβευμένα εστιατόρια και εναλλακτικά στέκια, δίνουν ένα νέο χρώμα στην περιοχή προσελκύοντας πολλούς επισκέπτες. Κόσμο που βρίσκεται σε αναζήτησή γειτονιών ενός αστικού περιβάλλοντος με αυθεντικά χαρακτηριστικά, γιατί υπάρχουν κι αυτοί οι τουρίστες που απεχθάνονται τα τουριστικά.
Το Timeout βγάζει κάθε χρόνο τις πιο cool γειτονιές του κόσμου συνεκτιμώντας στοιχεία όπως νυχτερινή ζωή, εστιατόρια, αυθεντικές τοπικές επιχειρήσεις και χαρακτηριστικά κοινότητας. Έτσι λοιπόν αυτή η συνύπαρξη της Στέγης, των μοδάτων μπαρ, των αρμένικων και ταϊλανδέζικων εστιατορίων μέσα σ΄ένα αυθεντικό αστικό περιβάλλον με τα χαρακτηριστικά του Νέου Κόσμου και δη της γειτονιάς των προσφυγικών πολυκατοικιών, είναι που έφερε την περιοχή ανάμεσα στις πιο cool γειτονιές, αν υποθέσουμε πως στην κατηγορία, αυθεντικές τοπικές επιχειρήσεις, συγκαταλέγονται τα συνεργεία.
Διαβάστε Επίσης
Με την κάμερα του ΕΤ κάναμε βόλτες στους δρόμους της περιοχής και συνομιλήσαμε με επαγγελματίες αλλά και κατοίκους για το αν θεωρούν πως η γειτονιά τους ανταποκρίνεται στην κατάταξη που της έδωσε ανάμεσα σε άλλες γειτονιές του κόσμου, το γνωστό βρετανικό περιοδικό. Όπως σε κάθε τέτοια περίπτωση οι γνώμες διίστανται. Σ’ αυτό που συμφώνησαν όλοι είναι πως τα νοίκια έχουν αυξηθεί και τα σπίτια είναι δυσεύρετα.
“Σε καμία περίπτωση δε νιώθουμε γειτονιά, έχουν κλείσει φούρνοι, ψιλικατζίδικα, όποιος έχει μια τρύπα διώχνει τον κόσμο και την κάνει airbnb”, σημειώνει η κ. Παναγιωτίδου, φαρμακοποιός στη γειτονιά των εργατικών πολυκατοικιών με φαρμακείο που “κρατάει” 42 χρόνια. Αντίθετα, λίγο πιο μακριά από τις προσφυγικές πολυκατοικίες, στην περιοχή της Μεναίχμου, η κ. Βενιζέλου που έχει εργαστήριο ψαθών με ιστορία από το 1850, πιστεύει πως ακόμα κρατάει η αυθεντικότητα της περιοχής και τη γειτονιά αυτή δε θα την άλλαζε με καμία άλλη.
“Κάθε Πέμπτη ερχόμαστε από το Νέο Φάληρο, για τη βραδιά κουίζ, μας αρέσει πολύ ο Νέος Κόσμος”, αναφέρει θαμώνας μπαρ. “Μπούκωσε το Κουκάκι κι έπρεπε ν’ αποσυμφορηθεί, γι αυτό ήρθε η κίνηση προς τα εδώ”, αναφέρει ο κ. Στάθης που διατηρεί παντοπωλείο στις προσφυγικές κατοικίες και θεωρεί, όπως και πολλοί άλλοι, πως έχει γίνει πολύς θόρυβος για το τίποτα.
Η αλήθεια είναι πως στο οδοιπορικό μας διαπιστώσαμε πως ο Νέος Κόσμος διατηρεί ακόμα την εικόνα μια οικιστικής περιοχής, αφού δε συναντήσαμε μια περιοχή διασκεδαστήριο. Κάποια μπαρ και εστιατόρια σε ένα δρόμο και κάποια σκόρπια στην υπόλοιπη περιοχή δεν είναι κάτι που έχει αλλάξει μέχρι τώρα τη φυσιογνωμία της. Από την άλλη, η νέα μόδα να μεταφέρεται η διασκέδαση έξω από τα μαγαζιά, στο δρόμο και στο πεζοδρόμιο, κάτι που έμεινε ως παρακαταθήκη από την εποχή της καραντίνας, δεν άφησε ανεπηρέαστους κάποιους δρόμους του Νέου Κόσμου. Όπως είναι φυσικό, η οχλαγωγία μέχρι αργά τη νύχτα ενοχλεί όσους έχουν την ατυχία να κατοικούν πλησίον των μαγαζιών εστίασης. Κι όπως μάθαμε, η δημοτική αστυνομία σε έλεγχο της, στον μόνο που επέβαλε πρόστιμο ήταν ο παππούλης που έχει το παραδοσιακό καφενείο κι είχε βγάλει κάνα δυο τραπέζια έξω χωρίς να έχει άδεια.
Δεν είναι λίγες οι γειτονιές του κέντρου της Αθήνας που παραδόθηκαν στην εστίαση χωρίς κανένα μέτρο τις τελευταίες δεκαετίες. Ήταν περιοχές με χρώμα, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που όμως στην πορεία αυτή τα απώλεσαν. Αποτελεί πάντα ένα ζητούμενο από την κεντρική διοίκηση να υπάρχει μια ισορροπία. Γιατί όπως ισχύει συχνά, παν μέτρον άριστον.
