Μουσείο Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης – Ανάδοχος η ΜΕΤΚΑ, στόχος η λειτουργία του το 2028

Σύμφωνα με πληροφορίες, έπειτα από τον διαγωνισμό που διενήργησε ο φορέας υλοποίησης του έργου, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, την κατασκευή του μουσείου αναλαμβάνει η ΜΕΤΚΑ. Στη διαγωνιστική διαδικασία είχαν καταθέσει προσφορές και τα σχήματα Τέρνα-ΕΚΤΕΡ, Άκτωρ και Άβαξ, ωστόσο η ΜΕΤΚΑ αναδείχθηκε πρώτος ανάδοχος για ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού περίπου 40 εκατ. ευρώ. Ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας, Ντίνος Μπενρουμπή, είχε δηλώσει ήδη από τη ΔΕΘ το ενδιαφέρον της ΜΕΤΚΑ για το έργο, επισημαίνοντας και το προσωπικό του κίνητρο ως Θεσσαλονικιός, με μέλη της οικογένειάς του να έχουν χαθεί στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Σε επίπεδο προετοιμασίας, το έργο θα μπορούσε να βρίσκεται ήδη σε φάση ουσιαστικής υλοποίησης. Η οικοδομική άδεια έχει εγκριθεί από τα τέλη Δεκεμβρίου του 2023, ενώ έχουν ολοκληρωθεί και οι πρόδρομες εργασίες εξυγίανσης του εδάφους. Παρ’ όλα αυτά, το χρονοδιάγραμμα παραμένει μετακινούμενο, με τον συμβατικό χρόνο ολοκλήρωσης να εκτιμάται σε περίπου δύο έτη από την υπογραφή της σύμβασης. Έτσι, ακόμη και στο πιο αισιόδοξο σενάριο, το Μουσείο δύσκολα θα ανοίξει πριν από το 2028, δηλαδή 15 χρόνια μετά την έναρξη της προσπάθειας!

Το Μουσείο Ολοκαυτώματος θα αναπτυχθεί σε έξι υπέργειους και δύο υπόγειους ορόφους, γύρω από ένα μικρό αστικό άλσος, και θα περιλαμβάνει χώρους μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, αρχεία, υποδομές εκπαίδευσης και έρευνας, καθώς και χώρους πολλαπλών χρήσεων. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός των γραφείων Efrat Kowalsky Architects από το Ισραήλ, Heide von Beckerath από τη Γερμανία και Π. Μακρίδης & Συνεργάτες από την Ελλάδα, αντλεί έμπνευση από τα οκταγωνικά μνημεία της Θεσσαλονίκης και φιλοδοξεί να μετατρέψει το κτίριο σε ένα φωτεινό τοπόσημο μνήμης.

Η πορεία του έργου από το 2013 μέχρι σήμερα υπήρξε πολυτάραχη, με αλλαγές στη χωροθέτηση, ζητήματα προσβασιμότητας και την ανάγκη εξασφάλισης χώρου στάθμευσης να καθυστερούν καθοριστικά την εξέλιξή του. Στη νέα του θέση, εκεί απ’ όπου αναχώρησαν τα «τρένα του θανάτου» κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Μουσείο καλείται να λειτουργήσει ως διαρκής υπενθύμιση της Ιστορίας και ως διεθνές σύμβολο κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας. Ωστόσο, όσο το έργο παραμένει σε φάση αναμονής, η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να περιμένει την υλοποίηση ενός μνημείου που έχει ήδη καθυστερήσει υπερβολικά να πάρει σάρκα και οστά.