Έως τις 27 Νοεμβρίου 2026 θα παραμείνει ανοιχτή η πλατφόρμα για την υποβολή νέων αιτήσεων στο πρόγραμμα Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία, με την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου να υπογραμμίζει τη σημασία της αυτονομίας και της ελευθερίας επιλογών στην καθημερινότητα των ανθρώπων με αναπηρία.
Μετά την εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε δικαιούχου, η οικονομική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και τα 1.940 ευρώ τον μήνα, ενώ δίνεται η δυνατότητα επιλογής έως και τεσσάρων Προσωπικών Βοηθών.
«Ο Βοηθός υποστηρίζει, δεν αποφασίζει»
Σε άρθρο της στην «Καθημερινή», η Δόμνα Μιχαηλίδου εξηγεί ότι ο στόχος του θεσμού δεν είναι να υποκαταστήσει τον άνθρωπο με αναπηρία στη λήψη αποφάσεων, αλλά να του προσφέρει τα μέσα ώστε να μπορεί να αποφασίζει ο ίδιος για τη ζωή του.
«Ο Προσωπικός Βοηθός δεν αποφασίζει για τον άνθρωπο με αναπηρία. Τον υποστηρίζει ώστε να αποφασίζει ο ίδιος», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Αυτό, όπως εξηγεί, αφορά μια σειρά από απλές καθημερινές δραστηριότητες που για πολλούς ανθρώπους θεωρούνται αυτονόητες: από το να οργανώσουν την ημέρα τους και να μετακινηθούν, μέχρι να σπουδάσουν, να εργαστούν, να συναντήσουν φίλους ή να κάνουν τις αγορές τους.
Όταν οι καθημερινές επιλογές δεν είναι αυτονόητες
Η υπουργός επισημαίνει ότι για έναν άνθρωπο με αναπηρία ακόμη και μια απλή απόφαση, όπως το πότε θα φύγει από το σπίτι ή αν θα πάει στη δουλειά, στη σχολή, για έναν καφέ ή στο σούπερ μάρκετ, μπορεί να εξαρτάται από το εάν υπάρχει διαθέσιμο και πρόθυμο άτομο για να τον βοηθήσει.
Διαβάστε Επίσης
Ακριβώς αυτό το δεδομένο επιχειρεί να αλλάξει ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού, ενισχύοντας την αυτονομία και την ενεργό συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική ζωή.
Στήριξη και για την οικογένεια
Η αλλαγή, σύμφωνα με τη Δόμνα Μιχαηλίδου, δεν αφορά μόνο το ίδιο το άτομο με αναπηρία αλλά και την οικογένειά του.
Για πολλά χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής φροντίδας βάρυνε τους συγγενείς, συχνά έναν γονέα και ιδιαίτερα τη μητέρα.
Με την παρουσία Προσωπικού Βοηθού, η οικογένεια μπορεί να αισθανθεί μεγαλύτερη ασφάλεια, καθώς γνωρίζει ότι ο άνθρωπός της έχει την υποστήριξη που χρειάζεται. Παράλληλα, τα μέλη της οικογένειας μπορούν να αποκτήσουν περισσότερο προσωπικό χρόνο και μεγαλύτερη ελευθερία στην καθημερινότητά τους.
Από το πιλοτικό πρόγραμμα στον μόνιμο θεσμό
Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά το 2022, με στόχο να αξιολογηθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητά του. Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής πραγματοποιήθηκαν συστηματικές συζητήσεις με ανθρώπους με αναπηρία, τις οικογένειές τους αλλά και τους ίδιους τους Προσωπικούς Βοηθούς. Παράλληλα, ανατέθηκε στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς η μελέτη αξιολόγησης του προγράμματος.
Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική επίδραση στην καθημερινότητα των δικαιούχων. Σύμφωνα με την αξιολόγηση, το 97% των ανθρώπων που είχαν Προσωπικό Βοηθό δήλωσε ότι βίωσε πολύ ή πάρα πολύ μεγάλη βελτίωση στην καθημερινή του λειτουργικότητα. Παράλληλα, το 94% διαπίστωσε βελτίωση στη συνολική ποιότητα ζωής. Η ίδια διαδικασία αξιολόγησης ανέδειξε, ωστόσο, και τα σημεία στα οποία υπήρχε ανάγκη για αλλαγές και βελτιώσεις.
Περισσότεροι Βοηθοί, αλλά και καλύτερη κατανομή
Σήμερα απασχολούνται λίγο περισσότεροι από 2.000 Προσωπικοί Βοηθοί σε ολόκληρη τη χώρα. Ο αριθμός, σύμφωνα με την υπουργό, θα πρέπει να αυξηθεί, ενώ ζητούμενο αποτελεί και η πιο ισόρροπη κατανομή τους στην επικράτεια.
Για να γίνει ο ρόλος πιο ελκυστικός και να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες στην εύρεση Βοηθών, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές, αυξήθηκαν οι αμοιβές τους.
Παράλληλα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δόθηκε η δυνατότητα σε συγγενικό πρόσωπο να αναλάβει τον ρόλο του Προσωπικού Βοηθού σε μικρές νησιωτικές και ορεινές κοινότητες. Πρόκειται για περιοχές όπου η εξεύρεση διαθέσιμου Βοηθού είναι στην πράξη πολύ δυσκολότερη.
Ανοιχτή η πλατφόρμα έως τις 27 Νοεμβρίου
Η νέα φάση του προγράμματος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, καθώς η πλατφόρμα άνοιξε στις 26 Αυγούστου και θα παραμείνει διαθέσιμη για νέες αιτήσεις έως τις 27 Νοεμβρίου 2026.
Μετά την εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών του, κάθε άτομο με αναπηρία μπορεί να λάβει έως και 1.940 ευρώ τον μήνα και να επιλέξει έως και τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς.
Η μετατροπή του προγράμματος από πιλοτική εφαρμογή σε μόνιμο θεσμό αποτελεί, σύμφωνα με την υπουργό, το επόμενο βήμα.
«Ακούσαμε, δοκιμάσαμε στην πράξη, αξιολογήσαμε, διορθώσαμε και κάνουμε τον Προσωπικό Βοηθό μόνιμο θεσμό σε ολόκληρη τη χώρα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
«Η κοινωνική πολιτική δεν τελειώνει στην οικονομική ενίσχυση»
Η Δόμνα Μιχαηλίδου αναγνωρίζει ότι η οικονομική στήριξη παραμένει απαραίτητη για τους πιο ευάλωτους πολίτες. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην οικονομική ενίσχυση.
Το ζητούμενο είναι να βρίσκεται στην καθημερινότητα του πολίτη, να αντιμετωπίζει πρακτικά προβλήματα, να μειώνει τα εμπόδια και να δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες επιλογής και αυτονομίας.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα πίσω από τη διεύρυνση και μονιμοποίηση του θεσμού του Προσωπικού Βοηθού: η δυνατότητα ενός ανθρώπου με αναπηρία να έχει περισσότερες επιλογές και να αποφασίζει ο ίδιος για τη ζωή του.
