Μεγάλο στοίχημα η αντιμετώπιση του εμπορικού ελλείμματος

Μόνο έτσι θα αναστραφεί η μεγάλη εξάρτηση της Ελλάδας από τις εισαγωγές, οι οποίες «ροκανίζουν» το ΑΕΠ με ποσά τα οποία αποτυπώνεται στο εμπορικό έλλειμμα που για το 2024 διαμορφώθηκε στα 34,9 δισ. ευρώ, ενώ για το πρώτο τετράμηνο του 2025 έφτασε στα 11, 05 δισ. ευρώ.

Το στοίχημα είναι εκ των πραγμάτων δύσκολο, αν υπολογίσει κανείς τη διαφορά της αξίας εισαγωγών-εξαγωγών αγαθών. Το 2024 οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 2,2% φτάνοντας τα 49,9 δισ. ευρώ, αλλά οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,7% φτάνοντας στα 84,52 δισ. ευρώ.

Η αλλαγή της σύνθεσης των ελληνικών εξαγωγών αγαθών έχει ξεκινήσει με αργούς ρυθμούς την τελευταία πενταετία. Η στατιστική καταγράφει αύξηση της αξίας των εξαγωγών σε είδη υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως είναι τα μηχανήματα, τα χημικά, τα φάρμακα και άλλα βιομηχανικά προϊόντα. Ωστόσο ο δρόμος για να γίνει και η Ελλάδα μια εξαγωγική οικονομία είναι μακρύς. Οι βασιλιάδες των ελληνικών εξαγωγών παραμένουν τα τελικά προϊόντα πετρελαίου (υγρά καύσιμα, λιπαντικά) τα οποία εξάγουμε σε τρίτες χώρες και τα τρόφιμα (βιομηχανοποιημένα και μη).

 Το 2024

Τούτο αν λάβει κανείς για λόγους συγκρισιμότητας την περίοδο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2024, κατά την οποία οι εξαγωγές ανήλθαν σε 49.902,2 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση κατά 1.115,2 εκατ. ευρώ ή -2,2% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2023. Οι εισαγωγές, αντιθέτως, αυξήθηκαν κατά 1.428,8 εκατ. ευρώ ή 1,7%, φτάνοντας τα 84.517,1 εκατ. ευρώ. Οι μεταβολές αυτές είχαν ως αποτέλεσμα τη διόγκωση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 2.544,0 εκατ. ευρώ με ποσοστιαία αύξηση 7,9%, καταδεικνύοντας την αρνητική τάση στο εμπορικό έλλειμμα για την εξεταζόμενη περίοδο.

Αν εξαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, η κατάσταση του εμπορικού ισοζυγίου είναι όμοια με την προαναφερθείσα. Οι εξαγωγές έφτασαν τα 36.089,6 εκατ. ευρώ (βελτιωμένες κατά 819,8 εκατ. ευρώ), οι εισαγωγές τα 63.864,0 εκατ. ευρώ (αυξημένες κατά 2.240,7 εκατ. ευρώ) και το εμπορικό έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 27.774,4 εκατ. ευρώ (επιβαρυμένο κατά 5,4%).

Σε κλαδικό επίπεδο, ο κλάδος των τροφίμων σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτες τιμές, με άνοδο 635,9 εκατ. ευρώ (+8,3%), επιβεβαιώνοντας τη σταθερή ανάπτυξη του τομέα. Αντίστοιχα, ο κλάδος των ποτών-καπνών κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση, με 108,4 εκατ. € (+8,5%), γεγονός που υποδηλώνει τη δυναμική του συγκεκριμένου κλάδου στις διεθνείς αγορές. Θετική πορεία παρουσίασαν επίσης τα χημικά προϊόντα, με άνοδο 93,5 εκατ. € (+1,6%), καθώς και οι πρώτες ύλες, που αυξήθηκαν κατά 57,7 εκατ. € (+3,5%), υποδεικνύοντας μια σταθερή ζήτηση σε αυτούς τους τομείς.

Αντίθετα, τα βιομηχανικά προϊόντα σημείωσαν πτώση 388,6 εκατ. € (-5,0%), ενώ τα μηχανήματα-οχήματα μειώθηκαν κατά 135,8 εκατ. € (-2,7%), γεγονός που μπορεί να αποδίδεται είτε σε επιβράδυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας είτε σε μειωμένες επενδύσεις σε εξοπλισμό.

Μικρότερη πτώση κατέγραψαν τα διάφορα βιομηχανικά προϊόντα, με μείωση 24,0 εκατ. € (-0,7%), ενώ ο κλάδος των λιπών και ελαίων παρουσίασε σημαντική υποχώρηση 344,6 εκατ. € (-24,0%), γεγονός που ενδεχομένως σχετίζεται με μειωμένες τιμές στις διεθνείς αγορές ή μειωμένη ζήτηση. Ο κλάδος των πετρελαιοειδών είχε τη μεγαλύτερη αρνητική συμβολή στη συνολική πορεία των εξαγωγών, σημειώνοντας μείωση 1.568,2 εκατ. € (-9,5%), γεγονός που αντικατοπτρίζει είτε τη μείωση των διεθνών τιμών είτε τη χαμηλότερη ζήτηση για τα ελληνικά προϊόντα του κλάδου.