Φέρνοντας στον νου εικόνες από κέντρα προσχολικής αγωγής της Βορείου Ευρώπης, τα παιδιά αυτά, λίγες ημέρες νωρίτερα, είχαν χαρεί το φρέσκο ψωμί που είχαν ψήσει στον παραδοσιακό ξυλόφουρνο του σχολείου τους, ζυμωμένο από τα χέρια τους, ενώ προηγουμένως είχαν οργώσει το χωράφι τους και είχαν φυτέψει σιτάρι. Το Σεπτέμβριο είχαν τρυγήσει τα σταφύλια στον αμπελώνα του σχολείου, τα είχαν πατήσει στο πατητήρι τους, είχαν φτιάξει μούστο και μουστοκούλουρα, ενώ δεν παραλείπουν να παρακολουθούν την ανάπτυξη των λαχανικών που φυτεύουν στο περιβόλι και να μαζεύουν βότανα από τον κήπο τους. Στην πεδιάδα των Μεσογείων, κρυμμένη σε μια έκταση 4 στρεμμάτων στο Κορωπί, μια «παιδική» φωλιά γίνεται το μέρος όπου βρίσκει πραγμάτωση η φράση του Πλούταρχου: Το -παιδικό- μυαλό δεν είναι ένα δοχείο που πρέπει να γεμίσει, αλλά μια φωτιά που πρέπει να ανάψει…

Το Οικολογικό Κέντρο Προσχολικής Αγωγής «Ξεκίνημα», ο πρώτος, και μοναδικός επί της ουσίας, οικολογικός παιδικός σταθμός-νηπιαγωγείο στην Ελλάδα, είναι ένα σχολείο που πρωτοπορεί σε εγχώριο επίπεδο και όχι μόνο. Αρκετά κέντρα προσχολικής αγωγής από άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα ζήλευαν τη λογική του και τον αβίαστο τρόπο με την οποία υλοποιείται αυτό το όραμα.
Εδώ τα μαθηματικά μαθαίνονται στο κοτέτσι του σχολείου με το μέτρημα των αβγών που γέννησαν οι κότες ή με τους υπολογισμούς για το πόσο μεγάλωσαν τα λαχανικά που φύτεψαν στο περιβόλι. Τα γράμματα «βγαίνουν» από τη σχολική αίθουσα και μεταφέρονται στον κήπο, εκεί όπου τα παιδιά θα σηκώσουν την καρτέλα με το Μ μπροστά από το μπρόκολο και το Κ στο κουνουπίδι, θα συλλαβίσουν τις λέξεις ρόδι ή μήλο πριν τα γευτούν από τα δέντρα του σχολείου. Και θα εμπεδώσουν μέσα από τη βιωματική εκπαίδευση όσα έχουν μάθει στην τάξη.

Σχεδόν κάθε σχολική εβδομάδα στο «Ξεκίνημα» κλείνει με ένα δρώμενο που ενσωματώνει όλα όσα προηγήθηκαν. Έτσι η εβδομάδα της ελιάς, που περιελάμβανε το λιομάζωμα, την εκδρομή σε ελαιώνα, την επίσκεψη σε ελαιοτριβείο και τη γευσιγνωσία, έκλεισε με τις δασκάλες να αναπαριστούν τον μύθο της θεάς Αθηνάς και του Ποσειδώνα…
«Σε μια εποχή όπου η εκπαίδευση αλλάζει διαρκώς, το Νηπιαγωγείο-Παιδικός Σταθμός “Ξεκίνημα” παραμένει σταθερά προσανατολισμένο στο πιο ουσιαστικό κομμάτι της παιδικής ηλικίας: τη βιωματική μάθηση», λέει στον «Ε.Τ.» η Ηρώ-Ευαγγελία Βασιλείου, ιδιοκτήτρια του σχολείου και νηπιαγωγός, που συνεχίζει μια μακρά οικογενειακή παράδοση.

Σύμμαχοί της είναι η τρυφερή και έμπειρη ματιά της μητέρας της, Καίτης Αράπη, και ο δραστήριος πατέρας της, ο δάσκαλος Χρήστος Βασίλειου, ο οποίος υπήρξε επί σειρά ετών προϊστάμενος της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αν. Αττικής με πλούσιο έργο.

ΗΡΩ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ: «Εδώ η μάθηση ζει και αναπνέει»

«Το σχολείο μας, χτισμένο μέσα στη φύση και στον σεβασμό για το περιβάλλον, συνδέει το παιδί με τη φύση, την παράδοση, την κοινωνία και τον εαυτό του. Προσφέρει ένα πρόγραμμα ολιστικό, πολύπλευρο και εμπλουτισμένο με τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, που καλλιεργούν το μυαλό, τη φαντασία, την κινητικότητα και τις αξίες των παιδιών. Στο “Ξεκίνημα” κάθε θέμα γίνεται μια ολόκληρη εμπειρία. Τα παιδιά μαθαίνουν με το σώμα, τις αισθήσεις, τη δράση και τη χαρά της ανακάλυψης. Γι’ αυτό και το πρόγραμμά μας συνδυάζει: γυμναστική, θεατρικό παιχνίδι, μουσική, μουσικοκινητική αγωγή, μαθηματικά, φυσικές επιστήμες και πειράματα, καλλιτεχνική δημιουργία, γαστρονομικές δραστηριότητες, ρομποτική και STEAM, αλλά και καθημερινή επαφή με τα φυτά και τα ζώα του σχολείου. Το αποτέλεσμα είναι ένα σχολείο όπου η μάθηση δεν διδάσκεται απλώς, αλλά “ζει και αναπνέει”», εξηγεί η Ηρώ Βασιλείου.

ΕΚΤΟΣ ΤΑΞΗΣ

Οι ευκαιρίες για να βρεθούν τα παιδιά κοντά στη φύση βρίσκονται στο επίκεντρο: Το μάθημα κυκλοφοριακής αγωγής στην πίστα που υπάρχει μόνιμα στην αυλή του σχολείου, η ανακύκλωση, οι εβδομάδες «ταξιδιών» από τη μία άκρη του κόσμου στην άλλη βγάζουν τα παιδιά από την τάξη.

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

«Τα παιδιά στο “Ξεκίνημα” ανακυκλώνουν σε σταθερή βάση υλικά που φέρνουν από το σπίτι, επαναχρησιμοποιούν αντικείμενα στις κατασκευές, κομποστοποιούν οργανικά υπολείμματα, ταΐζουν τις κότες με φλούδες από το πρωινό τους, μαθαίνουν να εξοικονομούν νερό, μετακινούνται, όπου είναι δυνατόν, με τα πόδια, συζητούν για το πότε πραγματικά χρειαζόμαστε μια συσκευασία και πότε μπορούμε να την αποφύγουμε. Στόχος μας είναι τα παιδιά να αντιληφθούν ότι κάθε τι έχει αξία και ότι ακόμη και η πιο μικρή πράξη μπορεί να βοηθήσει τον πλανήτη», λέει η Ηρώ Βασίλειου. Και κάπως έτσι μεταφέρουν στο σπίτι τους έννοιες με τις οποίες είναι ανεξοικείωτη η μέση ελληνική οικογένεια.

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Οι γονείς, ο παππούς, η γιαγιά βρίσκουν τον ρόλο τους καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς συμμετέχοντας ενεργά. Αλλωστε στον πυρήνα της φιλοσοφίας του «Ξεκινήματος» βρίσκεται η πεποίθηση πως η αληθινή σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων είναι αυτό που μετρά σε έναν κόσμο που μας παρασέρνει στους φρενήρεις ρυθμούς του και που μας κάνει να ξεχνούμε τα βασικά: Γιατί, όπως λένε οι υπεύθυνοι του σχολείου, «η σκόνη από τα έπιπλα φεύγει», άρα ας της δώσουμε το βάρος που της αναλογεί, «ενώ η σκόνη από τις παιδικές ψυχές δεν φεύγει ποτέ….».