Η απόφαση συνδέει θεσμικά την ιστορική μνήμη με τη σύγχρονη τοπική ταυτότητα.

Με το υπ’ αριθμ. 92 Προεδρικό Διάταγμα, που υπογράφηκε έπειτα από πρόταση του υπουργού Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου και του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Αθανάσιου Πετραλιά, καθιερώνεται η επέτειος της απελευθέρωσης της Πρέσπας. Η πρωτοβουλία είχε ξεκινήσει ήδη από το 2017, επί δημαρχίας Παναγιώτη Πασχαλίδη, και σήμερα ολοκληρώνεται με τη συνεργασία του νυν δημάρχου Γιώργου Στεργίου, του βουλευτή Φλώρινας Σταύρου Παπασωτηρίου και του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας, Γιώργου Αμανατίδη.

Ο κ. Στεργίου δήλωσε: «Η Ελληνική Πολιτεία, ανταποκρινόμενη σε αίτημα του δήμου μας, εξέδωσε το Διάταγμα για την επίσημη καθιέρωση του εορτασμού της απελευθέρωσης της Πρέσπας. Θέλω να ευχαριστήσω όσους εργάστηκαν για αυτόν τον σκοπό, τον πρώην δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο που ξεκίνησαν τη διαδικασία, τον βουλευτή και τον Περιφερειάρχη που την υποστήριξαν. Ιδιαιτέρως, θέλω να ευχαριστήσω τον υπουργό Θοδωρή Λιβάνιο, ο οποίος ανταποκρίνεται πάντα με προθυμία κι ενδιαφέρον, αλλά και αποτελεσματικότητα στα ζητήματα της Πρέσπας».

Η απελευθέρωση της Πρέσπας εντάσσεται στο πλαίσιο του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου (1912-1913), όταν η Ελλάδα, μαζί με τη Σερβία, τη Βουλγαρία και το Μαυροβούνιο, πολέμησε για την απελευθέρωση των βαλκανικών λαών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στις αρχές Νοεμβρίου 1912, οι ελληνικές δυνάμεις προέλασαν στη δυτική Μακεδονία, απελευθερώνοντας πόλεις και χωριά. Στις 15 Νοεμβρίου 1912, τμήματα του ελληνικού στρατού εισήλθαν στην Πρέσπα, εξασφαλίζοντας την ελευθερία των κατοίκων και εντάσσοντας την περιοχή στον εθνικό κορμό. Η στρατηγική σημασία της Πρέσπας ήταν ιδιαίτερη, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε τριεθνές σημείο, στα σύνορα με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η απελευθέρωση της περιοχής αποτέλεσε κρίσιμο βήμα για την εδραίωση της ελληνικής παρουσίας στη δυτική Μακεδονία και την ασφάλεια των συνόρων.

Παράλληλα, η ένταξη της Πρέσπας στην Ελλάδα ενίσχυσε τον εθνικό ιστό, καθώς οι κάτοικοι διατήρησαν ζωντανή την ελληνική τους ταυτότητα μέσα από τη γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιμά τους, παρά τα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας.

Η καθιέρωση της επετείου ως επίσημης εορτής αποτελεί θεσμική αναγνώριση της ιστορικής σημασίας της Πρέσπας και ενισχύει την τοπική μνήμη. Για τους κατοίκους, η 15η Νοεμβρίου δεν είναι απλώς μια ημερομηνία, αλλά μια υπενθύμιση της θυσίας και της ελευθερίας που κατακτήθηκε με αγώνες. Η απόφαση δίνει την ευκαιρία στις νεότερες γενιές να γνωρίσουν την ιστορία τους και να τιμήσουν τους αγώνες των προγόνων τους, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον της περιοχής.