«Φυσάει κόντρα» για το ελληνικό yachting

Η αγορά των επαγγελματικών θαλαμηγών βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα κύμα αβεβαιότητας που προκάλεσαν οι διεθνείς εξελίξεις, η πολεμική ένταση και η άνοδος του κόστους λειτουργίας, κυρίως, λόγω των καυσίμων. Η εικόνα που διαμορφώνεται στα μέσα Ιουλίου δείχνει έναν κλάδο που δεν κατάφερε να επιστρέψει στα επίπεδα του 2025, αλλά κατάφερε να περιορίσει σημαντικά τις αρχικές απώλειες μέσα από τις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής.

Διακυμάνσεις

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πληρωμάτων Ιδιωτικών και Επαγγελματικών Θαλαμηγών (ΠΕΠΙΕΘ), cpt Γιώργος Βάλλης, μιλώντας στον «Ε.Τ.» για τη μέχρι στιγμής πορεία της αγοράς, περιγράφει μια σεζόν με έντονες διακυμάνσεις, όπου η αρχική μεγάλη πτώση στις κρατήσεις αντικαταστάθηκε από μια σταδιακή ανάκαμψη, χωρίς όμως να εξαφανιστεί το χάσμα σε σχέση με πέρυσι.

«Στην αρχή της σεζόν, με την έναρξη του πολέμου και την αύξηση των τιμών των καυσίμων, είχαμε μια πτώση σε κρατήσεις και προκρατήσεις της τάξης του 50% με 60% σε σχέση με πέρυσι», αναφέρει αρχικά ο cpt Βάλλης, περιγράφοντας το κλίμα αβεβαιότητας που επικράτησε στην αγορά. Όπως εξηγεί, οι πελάτες υψηλού εισοδήματος, παρότι διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα για τέτοιου είδους διακοπές, εμφανίστηκαν πιο επιφυλακτικοί και πολλοί ανέβαλαν τις αποφάσεις τους περιμένοντας να δουν πώς θα εξελιχθεί η διεθνής κατάσταση. Η μεγάλη διαφορά της φετινής χρονιάς σε σχέση με τις προηγούμενες είναι ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνται οι ναυλώσεις. Οι παραδοσιακές προκρατήσεις πολλών μηνών έχουν περιοριστεί και η αγορά, πλέον, κινείται, κυρίως, με αποφάσεις της τελευταίας στιγμής.

«Αυτήν τη στιγμή, δεν υπάρχουν, πλέον, ζητήσεις για προκρατήσεις. Οι κρατήσεις γίνονται αποκλειστικά την τελευταία στιγμή», σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΕΠΙΕΘ, εξηγώντας ότι η εικόνα βελτιώθηκε σημαντικά μετά τη σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και τη μείωση των τιμών των καυσίμων.

Η ανάκαμψη αυτή είχε ως αποτέλεσμα η αρχική πτώση του 50%-60% να περιοριστεί περίπου στο 30% σε σχέση με πέρυσι. «Με την εκεχειρία και τη σταδιακή μείωση των τιμών των καυσίμων, είχαμε σημαντική ανάκαμψη μέσα από last minute κρατήσεις», επισημαίνει ο cpt Βάλλης, εκτιμώντας ότι μέχρι το τέλος της τουριστικής περιόδου η διαφορά από το 2025 μπορεί να περιοριστεί ακόμη περισσότερο.

Πρόβλεψη

Η πρόβλεψη για το κλείσιμο της σεζόν είναι μια πτώση της τάξης του 20%-25% σε σχέση με πέρυσι, χωρίς όμως να αποκλείεται να παραμείνει κοντά στο 30% μέχρι τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Ο λόγος, όπως εξηγεί, είναι ότι ένα μέρος των πελατών που αποφασίζουν νωρίς για τις διακοπές τους στράφηκε ήδη σε άλλους ανταγωνιστικούς προορισμούς της Μεσογείου.

«Πολλοί από αυτούς που προγραμμάτισαν νωρίς τις διακοπές τους έκλεισαν αλλού, σε χώρες όπως η Μάλτα, η Κροατία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία. Αυτές οι κρατήσεις δεν μπορούν, πλέον, να επιστρέψουν στην Ελλάδα», αναφέρει. Η εικόνα ανά σκάφος αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη φετινή δυσκολία. «Πέρυσι, ένα μέσο σκάφος είχε, αυτήν την περίοδο, περίπου εννέα εβδομάδες κλεισμένες. Στην αρχή του καλοκαιριού φέτος, είχε μόλις μία ή δύο εβδομάδες και τώρα έχει φτάσει στις πέντε με έξι», σημειώνει ο cpt Βάλλης. Η βελτίωση είναι εμφανής, ωστόσο η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα, καθώς δεν υπάρχουν νέες μαζικές ζητήσεις που να δείχνουν πλήρη επιστροφή στην περυσινή δυναμική, ενώ και η πολεμική κατάσταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παραμένει ενεργή, με αποτέλεσμα την άνοδο και των καυσίμων.

Περιζήτητες οι θαλαμηγοί 30-60 μέτρων

Στο επίκεντρο της ζήτησης παραμένουν οι μεγάλες θαλαμηγοί της κατηγορίας 30 έως 60 μέτρων. Πρόκειται για σκάφη που αποτελούν την «καρδιά» της αγοράς charter, διαθέτουν συνήθως πέντε ή έξι καμπίνες και μπορούν να φιλοξενήσουν από 10 έως 12 επισκέπτες.

«Το μεγαλύτερο ποσοστό της αγοράς αφορά σκάφη από 30 μέχρι 60 μέτρα. Αυτή είναι η κατηγορία που ζητάει περισσότερο ο κόσμος», εξηγεί ο cpt Γιώργος Βάλλης. Αντίθετα, οι πολύ μεγάλες θαλαμηγοί άνω των 60 μέτρων, παρότι αποτελούν το απόλυτο σύμβολο πολυτέλειας, απευθύνονται σε ένα μικρότερο κοινό.

«Το κόστος μίας εβδομάδας σε μία θαλαμηγό μήκους 30-60 μέτρων ξεκινά περίπου από 50.000 ευρώ και μπορεί να φτάσει τις 150.000 ευρώ, χωρίς όμως αυτό να αποτελεί το τελικό ποσό που πληρώνει ο πελάτης. Η τιμή αυτή αφορά μόνο το σκάφος και το πλήρωμα. Στη συνέχεια προστίθενται τα επιπλέον έξοδα. Το FPI (Fixed Percentage of Itinerary) ανέρχεται στο 6,5% του ναύλου, ενώ το APA (Advance Provisioning Allowance) κυμαίνεται από 30% έως 40% και καλύπτει καύσιμα, τροφοδοσία και λειτουργικά έξοδα. Επιπλέον, υπάρχει το κόστος των φιλοδωρημάτων προς το πλήρωμα.

Ετσι, μία εβδομαδιαία ναύλωση με αρχική τιμή 50.000 ευρώ μπορεί εύκολα να φτάσει συνολικά τις 75.000 έως 80.000 ευρώ, ενώ μία συμφωνία των 70.000 ευρώ μπορεί να αγγίξει ή να ξεπεράσει τις 100.000 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες του πελάτη και το πρόγραμμα πλεύσης», διευκρινίζει ο cpt Βάλλης.

«Ξεκινούν για Κυκλάδες,  αλλά καταλήγουν στο Ιόνιο, λόγω των ανέμων…»

Οι Κυκλάδες παραμένουν η πρώτη επιλογή των επισκεπτών, με τη Μύκονο και τη Σαντορίνη να βρίσκονται διαχρονικά στην κορυφή των προτιμήσεων. Ωστόσο, τα ισχυρά μελτέμια του καλοκαιριού αλλάζουν συχνά τα σχέδια.

«Πολλές φορές οι πελάτες ζητούν Μύκονο και Σαντορίνη, αλλά, λόγω των ανέμων, καταλήγουν στα Ιόνια Νησιά, στον Αργοσαρωνικό ή στην Πελοπόννησο», σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΕΠΙΕΘ, ο οποίος, αυτήν την περίοδο, βρίσκεται με τη θαλαμηγό που μεταφέρει Αμερικανούς πελάτες στον Σαρωνικό.

Ένας σημαντικός παράγοντας που βοηθά τη φετινή περίοδο είναι και η επαναλειτουργία της Διώρυγας της Κορίνθου νωρίτερα από το αναμενόμενο, χάρη στις προσπάθειες που κατέβαλλε συνεχώς η ΠΕΠΙΕΘ. Η αποκατάσταση της λειτουργίας της έδωσε μεγαλύτερη ευελιξία στις εταιρίες charter και τα πληρώματα, καθώς επέτρεψε ταχύτερες μετακινήσεις μεταξύ Ιονίου και Αιγαίου, μειώνοντας χρόνο, καύσιμα και λειτουργικά κόστη.

Για τον κλάδο των επαγγελματικών θαλαμηγών, η Διώρυγα αποτελεί έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο, καθώς επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση του στόλου και τη διαμόρφωση περισσότερων επιλογών για τους πελάτες, ειδικά σε μια χρονιά που η ευελιξία αποτελεί βασικό πλεονέκτημα.

Παρά την έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι ήδη κλεισμένες ναυλώσεις δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί σημαντικά, καθώς οι πελάτες έχουν συνήθως προπληρώσει σημαντικό μέρος των ποσών. Αντίθετα, μεγαλύτερη νευρικότητα καταγράφεται σε άλλες μορφές πολυτελούς τουρισμού, όπως οι βίλες και τα ξενοδοχεία σε δημοφιλείς προορισμούς. Το ελληνικό yachting περνά μία δύσκολη αλλά όχι χαμένη χρονιά. Η αγορά απέδειξε ότι διαθέτει αντοχές, όμως η φετινή σεζόν έδειξε πως ακόμη και ένας από τους ισχυρότερους κλάδους του ελληνικού τουρισμού δεν μένει ανεπηρέαστος από τις διεθνείς κρίσεις. Η θάλασσα συνεχίζει να προσελκύει επισκέπτες υψηλών απαιτήσεων, αλλά οι αποφάσεις, πλέον, παίρνονται πιο αργά, οι κρατήσεις είναι πιο επιλεκτικές και η αγορά λειτουργεί με νέα δεδομένα.