Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο κ. Μαρινάκης, στην επιτροπή θα συμμετέχουν ένας εκπρόσωπος της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), εκπρόσωπος της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, εκπρόσωπος του ΥΕΘΑ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Αρχής Eurocontrol, προκειμένου να υπάρχει και ευρωπαϊκή εκπροσώπηση, εκπρόσωπος της Εθνικής Επιτροπής Κυβερνοασφάλειας.

Στόχος είναι να διερευνηθεί το συντομότερο το τι συνέβη και έκλεισε επί ώρες το FIR Αθηνών, την Κυριακή (4/1), προκαλώντας καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων, με αποτέλεσμα την πολύωρη ταλαιπωρία των επιβατών.

«Δεν υπάρχει ένδειξη κυβερνοεπίθεσης, μέχρι στιγμής», ξεκαθάρισε ο Παύλος Μαρινάκης και τόνισε πως δεν υπήρξε κανένα ζήτημα ασφάλειας.

Δήμας για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: Ζήτησα ΕΔΕ για να βρούμε την αιτία – Θα πέσουν κεφάλια

Ως ένα «πολύ σοβαρό περιστατικό που επηρέασε τις αερομεταφορές» χαρακτήρισε ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών όσα συνέβησαν με το μπλακ άουτ που οδήγησε στο κλείσιμο του FIR Αθηνών.

«Δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση, δεν έχει αποσαφηνιστεί η γενσιουργός αιτία για αυτό έχω διατάξει ΕΔΕ ώστε να δούμε ποιος είναι υπεύθυνος, γιατί συνέβη το περιστατικό και να μην επαναληφθεί» είπε το πρωί της Δευτέρας στην ΕΡΤ ενώ στην ερώτηση «μπορεί να πέσουν κεφάλια;», ο κ. Δήμας απάντησε «σαφώς, η ΕΔΕ διεξάγεται για το ποιος ευθύνεται για τη δυσλειτουργία».

Κατά τον υπουργό Μεταφορών «δεν υπήρχε κανείς κίνδυνος στην ασφάλεια μετακινήσεων, βγήκε ΝΟΤΑΜ κατευθείαν».

Όπως είπε, επίσης, «σύμφωνα με την ΥΠΑ αλλά και με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας υπήρχε παρεμβολή στις συχνότητες, ένας έντονος θόρυβος που καθιστούσε αδύνατη την επικοινωνία των πιλότων με τους πύργους ελέγχου. Ο θόρυβος αυτός, οι παρεμβολές αυτές από αέρος επηρέασαν το σύνολο των δομών επικοινωνίας της χώρας με αποτέλεσμα να ληφθεί η απόφαση. Η ΥΠΑ, ο ΟΤΕ και η εθνική επιτροπή τηλεπικοινωνιών έλεγξε όλες τις υποδομές με επιτόπιους ελέγχους και το ειδικά διαμορφωμένο αεροσκάφος και όπως προκύπτει αυτές δεν προκύπτουν από τις δομές της ΥΠΑ. Ήταν στο σύνολο των συχνοτήτων που αξιοποιούνται επιχειρησιακά, όποιος συχνότητες χρησιμοποιούνται συμπεριλαμβανομένων και των εφεδρικών για την επικοινωνία των πιλότων με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας έβγαζαν αυτό τον θόρυβο».

Παραδέχθηκε, δε, ότι «έχουμε παλαιά συστήματα που είναι όμως σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές».

Όπως συμπλήρωσε «στην έρευνα θα λάβουν όσοι πρέπει για να αποδοθούν ευθύνες ακόμα και αν χρειαστεί εμπειρογνώμονες από την ευρωπαϊκή επιτροπή ή άλλες ευρωπαϊκές υπηρεσίες» εκτιμώντας ότι «τις επόμενες ημέρες θα έχουμε σαφή απάντηση για το τι συνέβη».

«Οι διαβεβαιώσεις που έχω από την ΥΠΑ είναι ότι δεν υπήρχαν ζητήματα ασφάλειας, γι’ αυτό και ήταν τόσο άμεση η ανταπόκριση και η ΝΟΤΑΜ» πρόσθεσε ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών.

Στο πλαίσιο αυτό υπενθύμισε ότι «το τελευταίο διάστημα έχουμε συμφωνήσει με τις ευρωπαϊκές αρχές ένα σχέδιο δράσης που υλοποιούμε από τον Μάιο του 2025 στο οποίο στέλνουμε κάθε 6 εβδομάδες έκθεση. Ο στόχος είναι να έχουμε εκσυγχρονίσει μέχρι το 2028 το σύνολο των συστημάτων αεροναυτιλίας που χρησιμοποιούνται από την ΥΠΑ.

FIR Αθηνών: Εισαγγελική έρευνα για το μπλακ άουτ στα ελληνικά αεροδρόμια

Ειδικότερα, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, την οποία θα διενεργήσει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος.

Στο πλαίσιο της έρευνας θα διερευνηθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Η έρευνα θα διεξαχθεί από το Τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. και ανάμεσα στα υπόλοιπα θα διερευνηθεί από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Κυρανάκης για FIR Αθηνών: Τα συστήματα είναι απαρχαιωμένα, το γνωρίζουμε – Aυτά παραλάβαμε

Στα απαρχαιωμένα συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, που προκάλεσαν τα προβλήματα στις συχνότητες, με αποτέλεσμα το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών.

«Τα συστήματα είναι απαρχαιωμένα. Το γνωρίζουμε, αυτά παραλάβαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κυρανάκης μιλώντας στο Action 24 και πρόσθεσε ότι έχουν εγκατασταθεί εδώ και δεκαετίες. «Δεν μπορούν να αντικατασταθούν σε 9 μήνες», ανέφερε, σημειώνοντας πάντως ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες για να προχωρήσει το έργο.

Ο κ. Κυρανάκης εξήγησε ότι οι συχνότητες που υποδέχονται τα τηλεπικοινωνιακά συστήματα που είναι απαραίτητα έπεσαν ταυτόχρονα σε τέτοια έκταση και μορφή που δεν έχει ξανασυμβεί. Αμέσως τηρήθηκαν τα πρωτόκολλα και ενεργοποιήθηκαν οι μηχανισμοί, ενώ το πρόβλημα έχει επιλυθεί.

FIR Αθηνών: Ο λόγος που μπορεί να συνέβη το μπλακ άουτ – Πρόβλημα με τις επικοινωνίες και οι υποδομές της ΥΠΑ

Αρκετούς προβληματισμούς δημιούργησε με ανακοίνωσή της η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), μετά τις πολλές καθυστερήσεις σε πτήσεις από και προς τα ελληνικά αεροδρόμια που έλαβαν χώρα χθες, Κυριακή (4/1), κάνοντας λόγο για ένα «πρωτοφανές περιστατικό».

Η ΥΠΑ ανακοίνωσε πως βρίσκεται σε φάση διερεύνησης του συγκεκριμένου τεχνικού ζητήματος, αλλά τα ερωτήματα που υπάρχουν είναι αρκετά, καθώς για πρώτη φορά δημιουργήθηκε ταυτόχρονα πρόβλημα υπό τη μορφή «θορύβου» σε πολλαπλές συχνότητες.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ζητήματα «θορύβου» παρουσιάζονται μεν αλλά συνήθως αφορούν ένα από τα κέντρα εκπομπών που χρησιμοποιούν για τις επικοινωνίες του FIR Αθηνών με τα αεροσκάφη που περνούν από τον ελληνικό εναέριο χώρο, ή αποτελούν γενικώς μεμονωμένα περιστατικά, τα οποία έχουν αντιμετωπιστεί επιτυχώς στο παρελθόν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τις πρώτες ώρες που εμφανίστηκε το ζήτημα, υπήρξαν προβληματισμοί κατά πόσον τα προβλήματα αυτά θα μπορούσαν να οφείλονται σε κάποιας μορφής προηγμένη ψηφιακή «επίθεση» αλλά το σενάριο αυτό γρήγορα απορρίφθηκε.

Στην ανακοίνωση της η ΥΠΑ έκανε λόγω ότι οι αρχικές ενδείξεις είναι πως ο εν λόγω «θόρυβος» προήλθε από τηλεπικοινωνιακές υποδομές επηρεάζοντας τις επικοινωνίες εντός του FIR Αθηνών. Η ΥΠΑ χρησιμοποιεί κυκλώματα από τον ΟΤΕ με τον τελευταία, όμως, να επισημαίνει σε χθεσινές ανακοινώσεις του ότι τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην υπηρεσία είναι πλήρως λειτουργικά.

Να σημειωθεί, πως η ΥΠΑ διαθέτει και δικές της τηλεπικοινωνιακές υποδομές και εξοπλισμό, ο οποίος, όμως, χαρακτηρίζεται από πολλούς ειδικούς ως «παλαιάς» τεχνολογίας.

Βλάβη στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και στον εξοπλισμό

Η επικρατούσα εκτίμηση μεταξύ των ειδικών είναι πως το τεχνικό ζήτημα προήλθε πιθανότατα από κάποια βλάβη που υπήρξε στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ. Ενδεχομένως, το μέγεθος της βλάβης να διευρύνθηκε λόγω ενός συνδυασμού παραγόντων που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί αυτό το «πρωτοφανές περιστατικό» που επηρέασε σε τέτοιο βαθμό τις συχνότητες ώστε να δημιουργηθεί αυτή η τεράστια αναστάτωση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ανακοίνωση της η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (Ε.Ε.Ε.Κ.Ε) κάνει λόγο για απαρχαιωμένα, ευάλωτα και ανεπαρκώς συντηρούμενα συστήματα επικοινωνιών και επισημαίνει ότι «η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, είναι προαναγγελθείσα». Οι ελεγκτές ζητούν, μάλιστα, την άμεση αναβάθμιση του εξοπλισμού.

Επίσης, αξίζει να επισημανθεί ότι στην ανακοίνωση του υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών αναφέρεται ότι βρίσκεται σε εφαρμογή σχέδιο δράσης με σκοπό την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας σε συνεννόηση με τους εμπλεκόμενους ευρωπαϊκούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL).

Το σχέδιο, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028, περιλαμβάνει 364 δράσεις, οργανωμένες σε επτά βασικούς πυλώνες, οι οποίοι μεταξύ άλλων αφορούν ανάπτυξη υπηρεσιών Data Link, αναβάθμιση του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας (TopSky ATC One), εφαρμογή πλοήγησης βάσει απόδοσης (PBN), ανάπτυξη ραντάρ Mode S, και εφαρμογή του Κανονισμού CP1 και βελτιώσεις στον τομέα της διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας.