Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Ενώ συνολικά το 57% των ενηλίκων είναι έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης, στους νέους η εικόνα ανατρέπεται πλήρως: 8 στους 10 έως 34 ετών δεν έχουν επισημοποιήσει τη σχέση τους, ενώ το 28% δεν βρίσκεται καν σε σχέση. Το εύρημα αυτό, όπως σχολίασε ο κύριος Τεμεκενίδης, «δεν αποτελεί απλώς ένδειξη αλλαγής κοινωνικών προτύπων, αλλά δείχνει άμεση επίδραση στις προοπτικές τεκνοποίησης». Ο διευθυντής του «Ε.Τ.», από την πλευρά του, το συνέδεσε με την αύξηση της ηλικίας πρώτου παιδιού, που πλέον «ξεπερνά κατά πολύ τα 30 έτη».

Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι έμφυλες διαφορές: στους άνδρες το 36% δεν έχει σχέση ή είναι σε μη επισημοποιημένη σχέση, ενώ στις γυναίκες το αντίστοιχο ποσοστό πέφτει στο 21%, δείχνοντας ότι οι γυναίκες επιλέγουν συχνότερα σταθερές και επίσημες σχέσεις. Ωστόσο, όταν το θέμα φτάνει στην απόφαση για παιδί, η εικόνα αντιστρέφεται. Στην ηλικιακή ομάδα 17-34, τέσσερις στις δέκα γυναίκες δηλώνουν ότι δεν θέλουν ή δεν είναι σίγουρες αν θέλουν παιδιά, ενώ στους άνδρες το ποσοστό αυτό είναι μόλις 18%. «Πρόκειται για ένα εύρημα που δεν έχουμε ξαναδεί», υπογράμμισε ο κ. Τεμεκενίδης, ζητώντας εκτεταμένη περαιτέρω μελέτη.

Παράλληλα, ο κ. Τεμεκενίδης ανέδειξε ότι τρεις στους τέσσερις έως 34 ετών δεν έχουν παιδιά, ενώ στις γυναίκες 35-44 το ποσοστό είναι 28%, αγγίζοντας τα όρια γονιμότητας. Στη συζήτηση τονίστηκε πως όποιες πολιτικές εφαρμοστούν σήμερα θα αποδώσουν μετά από τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνια, επιβεβαιώνοντας το βάθος της κρίσης.

Ο οικονομικός παράγοντας αναδεικνύεται σε καθοριστικό: το 34% όσων δεν επιθυμούν παιδιά δηλώνει ότι δεν θα τα βγάλουν πέρα οικονομικά, ενώ στις νέες γυναίκες οι ανησυχίες αυτές φτάνουν σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα. Το στεγαστικό επιτείνει αυτή την ανασφάλεια, με το 41% των νέων να ζουν σε ενοίκιο, ποσοστό που εκτοξεύεται στο 48% για οικογένειες με παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Η συνομιλία μεταξύ Τεμεκενίδη και Τσαπρούνη κατέληξε σε ένα κοινό μήνυμα: το δημογραφικό δεν θα λυθεί αύριο. Οι πολιτικές πρέπει να στοχεύσουν στις ηλικίες 17-34 σήμερα, αν η χώρα θέλει να δει αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια. Μέχρι τότε η ανάγκη για ασφάλεια θα παραμένει ο πιο ηχηρός δείκτης της νέας εποχής.