Δήμοι: Ασυμβίβαστα και αντιμισθίες για αιρετούς

Σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση φαίνεται να είναι οι αιρετοί που είναι δημόσιοι υπάλληλοι και ιδιαίτερα οι ένστολοι, καθώς θα πρέπει να επιλέξουν μεταξύ του μισθού τους ή αναστολής καθηκόντων στην υπηρεσία τους και αντιμισθία δημάρχου ή αντιδημάρχου στον δήμο.  Οπως επισημαίνει εγκύκλιος του υπουργείου Εσωτερικών, η οποία φέρει την υπογραφή του υπουργού Θοδωρή Λιβάνιου, στο Γ΄ του Δεύτερου Βιβλίου του Κώδικα (άρθρα 292-301 και 305-307) προβλέπεται η καθολική αναδιαμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την καταστατική θέση των δημάρχων, αντιδημάρχων, δημοτικών συμβούλων και προέδρων δημοτικών κοινοτήτων. Οι επίμαχες διατάξεις του νέου νόμου επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα, την εργασία και τις οικονομικές απολαβές των αιρετών.

Μία από τις αλλαγές του νέου Κώδικα είναι η εισαγωγή της διάκρισης ανάμεσα στα αιρετά πρόσωπα που λαμβάνουν αντιμισθία και σε εκείνα που δικαιούνται έξοδα παράστασης. Η αντιμισθία καταβάλλεται από τον δήμο και αφορά αποκλειστικά τους δημάρχους και αντιδημάρχους που είναι δημόσιοι λειτουργοί ή υπάλληλοι (μάλιστα προβλέπεται ότι αναστέλλονται αυτοδίκαια τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα). Επίσης αφορά υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα που επιλέγουν να λάβουν ειδική άδεια άνευ αποδοχών για όλο το διάστημα της θητείας τους.

Αντίθετα, έξοδα παράστασης λαμβάνουν οι δήμαρχοι και αντιδήμαρχοι που συνεχίζουν να εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα ή υπηρετούν με σύμβαση ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ) στο Δημόσιο, οι πρόεδροι δημοτικών συμβουλίων, οι συμπαραστάτες του δημότη, καθώς και οι εκπρόσωποι και πρόεδροι συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων.

Ο νέος Κώδικας δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους αιρετούς που προέρχονται από τον δημόσιο τομέα, θεσπίζοντας την αυτοδίκαιη αναστολή της άσκησης των καθηκόντων τους, ενώ ο χρόνος αυτός λογίζεται ως πραγματική δημόσια υπηρεσία. Η αυτοδίκαιη αναστολή καθηκόντων αφορά τις εξής κατηγορίες αιρετών:

• Μόνιμοι υπάλληλοι και υπάλληλοι αορίστου χρόνου (ΙΔΑΧ), καθώς και δικηγόροι με έμμισθη εντολή σε οποιαδήποτε θέση στο δημόσιο ή σε νομικά πρόσωπα του δημοσίου τομέα.
• Ιατροί του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ).
• Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς και ένστολο προσωπικό των σωμάτων ασφαλείας και του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής.

Να σημειωθεί ότι η αυτοδίκαιη αναστολή της άσκησης των καθηκόντων τους ισχύει και για τους δημάρχους που είναι μέλη του εκπαιδευτικού και διδακτικού προσωπικού. Π.χ. μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων (ΑΕΙ), μέλη ΔΕΠ ανώτατων στρατιωτικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κ.ά.

Για τους αντιδημάρχους που ανήκουν στις παραπάνω ακαδημαϊκές κατηγορίες (ΔΕΠ κ.λπ.) δεν προβλέπεται αναστολή, αλλά δικαιούνται ειδική άδεια 60 ημερών κατ’ έτος και λαμβάνουν έξοδα παράστασης. Οσον αφορά στους δημόσιους υπαλλήλους με σύμβαση ορισμένου χρόνου (ΙΔΟΧ) που εκλέγονται δήμαρχοι ή αντιδήμαρχοι, αυτοί επίσης δεν τίθενται σε αναστολή, διατηρούν τη σύμβασή τους και δικαιούνται ειδική άδεια 60 ημερών, ενώ λαμβάνουν και έξοδα παράστασης.

Για τη διευκόλυνση της άσκησης των καθηκόντων τους, εισάγονται συγκεκριμένες άδειες 30 και 60 ημερών, όπως και άδειες για συνεδριάσεις με πλήρεις αποδοχές από την εργασία των αιρετών, οι οποίες είναι υποχρεωτικές για τους εργοδότες ή τις υπηρεσίες τους.

Αποζημιώσεις συνεδριάσεων

Ο νέος νόμος ρυθμίζει με σαφήνεια και τις αποζημιώσεις των δημοτικών συμβούλων (που δεν λαμβάνουν αντιμισθία ή έξοδα παράστασης). Η αποζημίωση αφορά μέχρι δύο συνεδριάσεις τον μήνα, συν την ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας. Το ανώτατο όριο καθορίζεται στα 40 ευρώ ανά συνεδρίαση αν η κατοικία του δικαιούχου απέχει λιγότερο από 10 χιλιόμετρα από τον χώρο διεξαγωγής. Το ποσό ανέρχεται στα 50 ευρώ για τις υπόλοιπες περιπτώσεις. Για τη συμμετοχή στη δημοτική επιτροπή, η αποζημίωση αφορά μέχρι τέσσερις συνεδριάσεις τον μήνα με ανώτατο όριο τα 30 ευρώ ανά συνεδρίαση.

Τέλος, προκειμένου να προστατευθούν οι αιρετοί που είναι μόνιμοι υπάλληλοι ή υπάλληλοι ΙΔΑΧ στο Δημόσιο, ορίζεται ότι κατά τη διάρκεια της θητείας τους δεν μετατίθενται, δεν αποσπώνται και δεν μετακινούνται εκτός των διοικητικών ορίων του δήμου όπου έχουν εκλεγεί. Η ρύθμιση αυτή θωρακίζει τη θεσμική σταθερότητα και επιτρέπει στους αιρετούς να ασκούν απρόσκοπτα τα καθήκοντά τους προς όφελος των πολιτών.