Δημογραφικό: 4,2% μειώθηκαν οι γεννήσεις μέσα σε ένα χρόνο – 65% από το 1932

Πίσω από τους αριθμούς της ΕΛ.ΣΤΑΤ. διαγράφεται έτσι μια διαφορετική εικόνα για την ελληνική οικογένεια: λιγότερα παιδιά, σε μεγαλύτερες ηλικίες και με διαφορετικές μορφές συμβίωσης.

Η αλλαγή αυτή γίνεται ακόμη πιο καθαρή όταν η σημερινή Ελλάδα μπει δίπλα στην Ελλάδα προηγούμενων δεκαετιών. Το 1932 γεννήθηκαν 185.523 παιδιά και το 2025 μόλις 65.618. Την ίδια χρονιά, οι θάνατοι ήταν 121.841. Δηλαδή, για κάθε 100 ανθρώπους που έφυγαν από τη ζωή, γεννήθηκαν περίπου 54 παιδιά. Μια ολόκληρη δημογραφική μετάβαση συμπυκνωμένη σε λίγους αριθμούς  και μια χώρα που μέσα σε λιγότερο από έναν αιώνα έχει αλλάξει όχι μόνο το πόσοι είναι οι κάτοικοί της, αλλά και πότε και πώς δημιουργούν οικογένεια.

Η διαφορά δεν είναι καινούργια. Είναι όμως πλέον τόσο μεγάλη ώστε δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη: το φυσικό ισοζύγιο του πληθυσμού -η διαφορά γεννήσεων και θανάτων, χωρίς να υπολογίζεται η μετανάστευση- ήταν το 2025 -56.223. Και η απόσταση αυτή έχει παγιωθεί εδώ και χρόνια. Το 2000 οι γεννήσεις ήταν 103.274 και οι θάνατοι 105.170. Το 2010 οι γεννήσεις είχαν ανέβει στις 114.766, αλλά από το 2015 και μετά η ψαλίδα άνοιξε σταθερά. Το 2021, μάλιστα, καταγράφηκαν 85.346 γεννήσεις και 143.904 θάνατοι.

Η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια χώρα με λιγότερα παιδιά. Είναι μια χώρα στην οποία τα παιδιά έρχονται αργότερα. Το 1985 οι περισσότερες γεννήσεις αφορούσαν γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών: ήταν 41.288. Το 2025, στην ίδια ηλικιακή ομάδα, καταγράφηκαν μόλις 4.794 γεννήσεις. Αντίθετα, η ηλικιακή ομάδα 30-34 έγινε πλέον η πολυπληθέστερη, με 21.910 γεννήσεις, ενώ ακολουθούν οι γυναίκες 35-39 ετών με 17.131. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η άνοδος των γεννήσεων στις ηλικίες 40-44: από 1.286 το 1985 σε 5.785 το 2025.  Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της εικόνας. Αν και οι γεννήσεις μειώνονται, ο δείκτης βρεφικής θνησιμότητας βελτιώθηκε το 2025: από 3,8 θανάτους βρεφών ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων το 2024, έπεσε στους 3,2.

Αυξήθηκαν τα σύμφωνα συμβίωσης

Η δημογραφική εικόνα γίνεται ακόμη πιο καθαρή αν κοιτάξει κανείς την τελευταία πενταετία. Οι γεννήσεις μειώθηκαν από 85.346 το 2021 σε 76.095 το 2022, 71.455 το 2023, 68.467 το 2024 και τελικά 65.618 το 2025. Μόνο μέσα σε έναν χρόνο η πτώση ήταν 4,2%. Και ενώ οι γεννήσεις υποχωρούν, οι σχέσεις δεν εξαφανίζονται. Απλώς αλλάζει η μορφή τους.

Το 2025 τελέστηκαν 36.810 γάμοι, οριακά περισσότεροι από τους 36.649 του 2024. Στους γάμους του έτους 2025 περιλαμβάνονται 100 γάμοι μεταξύ ανδρών και 95 μεταξύ γυναικών. Αντίστοιχα, στα σύμφωνα συμβίωσης του ίδιου έτους περιλαμβάνονται 178 σύμφωνα συμβίωσης μεταξύ ανδρών και 98 μεταξύ γυναικών. Την ίδια στιγμή, όμως, τα σύμφωνα συμβίωσης εκτινάχθηκαν στα 16.627, σημειώνοντας αύξηση 14,8% μέσα σε έναν χρόνο. Αν γυρίσει κανείς λίγο πίσω, η αλλαγή είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή: το 2015 είχαν καταγραφεί μόλις 2.611 σύμφωνα συμβίωσης. Το 2025 ήταν 16.627. Και ο γάμος, όταν γίνεται, γίνεται κυρίως γύρω στα 30. Στον πρώτο γάμο, η συχνότερη ηλικιακή ομάδα τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες είναι τα 30-34 χρόνια.

…Και μετά έρχεται το διαζύγιο

Το 2025 καταγράφηκαν 15.853 διαζύγια, έναντι 15.532 το 2024. Η αναλογία διαζυγίων ανά 100 γάμους έφτασε τα 43,1, από 42,4 το 2024 και 34,2 το 2021. Αυτός ο δείκτης, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι «43 στους 100 γάμους καταλήγουν σε διαζύγιο»· Συγκρίνει τα διαζύγια που εκδόθηκαν μέσα σε ένα έτος με τους γάμους που τελέστηκαν το ίδιο έτος.

Και υπάρχει μια ακόμη λεπτομέρεια που λέει πολλά για τη διάρκεια των σχέσεων: τα δύο στα τρία διαζύγια του 2025 αφορούσαν γάμους που είχαν διαρκέσει τουλάχιστον δέκα χρόνια. Συγκεκριμένα, ήταν 10.722 από τα 15.853 διαζύγια. Η συντριπτική πλειονότητα, εξάλλου, ήταν συναινετικά: 13.127, δηλαδή 82,8%.

ΑΡΙΘΜΟΛΟΓΙΑ

-2.849 λιγότερα παιδιά γεννήθηκαν το 2025

-121.841 άνθρωποι πέθαναν το 2025

-56.223 είναι το φυσικό ισοζύγιο της χώρας.

-54 παιδιά γεννήθηκαν για κάθε 100 θανάτους.

-21.910 γεννήσεις έγιναν από μητέρες ηλικίας 30-34 ετών.

-17.131 παιδιά γεννήθηκαν από μητέρες 35-39 ετών. Το 1985 ήταν μόλις 6.418. Σε τέσσερις δεκαετίες, σχεδόν τριπλασιάστηκαν.

-5.785 γεννήσεις καταγράφηκαν από γυναίκες 40-44 ετών.

-36.810 γάμοι έγιναν το 2025. Μόλις 161 περισσότεροι από το 2024. Από αυτούς, 20.868 ήταν θρησκευτικοί και 15.942 πολιτικοί.