τι καταγγέλλουν οι αρχαιολόγοι

Αυτά είναι τα 587 από τα 2.329 μνημεία που εκχωρήθηκαν στο Υπερταμείο

18/01/19 • 13:32 | UPD 18/01/19 • 17:09

Αντώνης Καρατζαφέρης

Πρόκειται για 587 ΚΑΕΚ από 37 νομούς της χώρας, που είχε καταφέρει ο Σύλλογος να ταυτοποιήσει ως τις 2 Νοεμβρίου 2018 που προσέφυγε στο ΣτΕ

Ακόμα και μνημεία που ανήκουν στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά της Ουνέσκο περιλαμβάνονται στη λίστα του Υπερταμείου! Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) καταγγέλλει «την επιχειρούμενη εκχώρηση της διαχείρισης μνημείων και αρχαιολογικών χώρων σε τρίτους» και δηλώνει πως «δεν θα επιτρέψει την παραχώρησή τους ως εγγύηση δανείου του δημοσίου χρέους για έναν ολόκληρο αιώνα, με άγνωστη έκβαση».

Μαζί με την προσφυγή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας ο ΣΕΑ κατέθεσε και λίστα 587 Κωδικών Αριθμών Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) από 37 νομούς της χώρας, επί συνόλου 2.329 ακινήτων πολιτιστικού ενδιαφέροντος που έχουν ταυτοποιηθεί από το υπουργείο Πολιτισμού, σύμφωνα με ανακοινώσεις του.

Το περιεχόμενο της λίστας σοκάρει, καθώς σε αυτήν περιλαμβάνονται και κωδικοί που αντιστοιχούν σε Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Ουνέσκο (γνωρίζει, άραγε, το θέμα ο διεθνής Οργανισμός;), όπως είναι η Ροτόντα και το Επταπύργιο στη Θεσσαλονίκη, ο αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων, πολλά μνημεία της Κέρκυρας (παραλιακό τείχος, ανάκτορο Μιχαήλ και Γεωργίου, Νέο και Παλαιό Φρούριο, Οχυρό Αβράμη). Ούτε τα αρχαία τείχη του Πειραιά διέφυγαν την προσοχή των συντακτών της συγκεκριμένης λίστας…

Δείτε αναλυτικά την λίστα εδώ

Η διαχείριση

Επί τέσσερις μήνες ο ΣΕΑ ζητάει επίμονα την εξαίρεση και θεσμική θωράκιση των 2.329 ακινήτων πολιτιστικού ενδιαφέροντος, με νέα Υπουργική Απόφαση, σημείωσε η πρόεδρος του Συλλόγου, Σταματία Μαρκέτου, σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Ομως, το υπουργείο Οικονομικών «δεν έχει καν αποστείλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας τις απόψεις του», με αποτέλεσμα η εκδίκαση της υπόθεσης, που είχε οριστεί για τις 22 Ιανουαρίου, να κινδυνεύει με αναβολή. Κυρίαρχο θέμα παραμένει η διαχείριση των μνημείων. Ο γενικός γραμματέας του ΣΕΑ, Θέμης Βάκουλης, κατήγγειλε «απόπειρα να αλλάξει το προστατευτικό από το Σύνταγμα θεσμικό πλαίσιο, όχι ευθέως αλλά πλαγίως».

«Οι ανακοινώσεις του ΥΠ.ΟΙΚ. και του Υπερταμείου μιλούν συνεχώς και μόνο για την κυριότητα των μνημείων, η οποία, με βάση το Σύνταγμα και τον αρχαιολογικό νόμο, δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν άλλο παρά μόνο στο Δημόσιο», σημείωσε ο κ. Βάκουλης και πρόσθεσε πως αυτό που επιδιώκουν οι παραπάνω φορείς «είναι αυτό που αποσιωπούν συνειδητά, δηλαδή το θέμα της διαχείρισης».

Ετσι, ο ίδιος νόμος (4389/16) που εξαιρεί τα μνημεία από τη μεταβίβαση στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.), στην αμέσως επόμενη παράγραφο ορίζει ότι «η ΕΤΑΔ εξακολουθεί να διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται από τη μεταβίβαση». Γιατί συμβαίνει αυτό; «Το Υπερταμείο ενδιαφέρεται για τα έσοδα από τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα μουσεία… Γι’ αυτό ήθελαν τα μνημεία να περιλαμβάνονται στη μεταβίβαση, για να εξαιρεθούν μετά και να διεκδικήσουν τη διαχείριση. Δηλαδή να έρθουν και να ζητήσουν τα εισιτήρια της Κνωσού, τις εκδηλώσεις που θα γίνονται στη Ροτόντα…», είπε ο κ. Βάκουλης.

Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, δρομολογείται η εξαίρεση του συνόλου των ακινήτων που υπέδειξε το υπουργείο Πολιτισμού. «Στη συνέχεια θα κατατεθεί ρύθμιση η οποία θα εξασφαλίζει στο διηνεκές την πολιτιστική κληρονομιά από προσπάθειες ιδιωτικοποίησης», δήλωσε, προχθές, ο υφυπουργός Πολιτισμού Κώστας Στρατής. Στη ρύθμιση θα περιλαμβάνεται το θέμα της διαχείρισης των μνημείων;

Ο ΣΕΑ ζητάει «να διασφαλιστεί η εξαίρεση από τη μεταβίβαση της κυριότητας, της νομής και της διαχείρισης τόσο των 2.329 μνημείων όσο και των μνημείων που περιλαμβάνονται στα 72.000 ακίνητα που έχουν περάσει στην ΕΤΑΔ από το 2016, καθώς και η θεσμική κατοχύρωση όλων των ακινήτων του ΥΠΠΟΑ από δω και πέρα». Σύμφωνα με την κ. Μαρκέτου, στα 72.000 ακίνητα περιλαμβάνονται το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω και το Καστέλο της Ρόδου. Ωστόσο, «δεν είναι γνωστός ο ακριβής αριθμός των μνημείων και των κτιρίων που υποστηρίζουν πολιτιστικές δράσεις».

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως «από λάθος» συμπεριελήφθησαν τα 2.329 ΚΑΕΚ πολιτιστικού ενδιαφέροντος στη λίστα των 10.119 ακινήτων της ΕΤΑΔ Α.Ε. Σύμφωνα όμως με μέλη του Δ.Σ. του ΣΕΑ, στη διυπουργική επιτροπή του υπουργείου Οικονομικών που συστάθηκε τον Ιούλιο του 2017 «συμμετείχε εκπρόσωπος του υπουργείου Πολιτισμού και στέλεχος της Ιεραρχίας». Οπότε, οι δικαιολογίες «περί λάθους» είναι μάλλον περιττές.