ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΗΣ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑΣ

Πυρκαγιά στο Μάτι: «Καήκαμε σαν τα ποντίκια» – Τα αυθαίρετα χτισίματα που λειτούργησαν σαν παγίδα θανάτου

29/07/18 • 16:47 | UPD 29/07/18 • 19:38

ΜΑΡΙΝΑ ΞΥΠΝΗΤΟΥ, ΙΩΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΥΡΗ

Οσοι κατάφεραν να ξεφύγουν από την φονική πυρκαγιά που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 88 ανθρώπους στο Μάτι και έφερε δεκάδες ακόμα σε κατάσταση απελπισίας μονολογούσαν: «Καήκαμε σαν τα ποντίκια».

Οσοι κατάφεραν να ξεφύγουν από την πύρινη λαίλαπα που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 88 ανθρώπους και έφερε δεκάδες ακόμα σε κατάσταση απελπισίας μονολογούσαν: «Καήκαμε σαν τα ποντίκια».

Πράγματι, η ρυμοτόμηση των δρόμων στο Μάτι Αττικής θυμίζει «φάκα». Μόλις οι 3 από τους 14 παράδρομους της Λεωφόρου Μαραθώνος οδηγούν στην παραλία, παρότι είναι συνταγματική υποχρέωση η πρόσβαση σε αιγιαλούς να είναι ελεύθερη προς τους πολίτες. Οι οδοί Παπαφλέσσα, Ευβοίας και Τρίτωνος θα μπορούσαν να αποτελούν τις «εξόδους διαφυγής» των πολιτών που έχασαν άδικα τη ζωή τους, αλλά η στενότητά τους σε συνδυασμό με την παντελή έλλειψη σχεδιασμού και την κατάσταση πανικού οδήγησε σε αυτό τον τραγικό απολογισμό που ακόμα μετρά θύματα.

Οπως εξήγησε στον «Ελεύθερο Τύπο» της Κυριακής ο αγρονόμος – τοπογράφος μηχανικός ΕΜΠ, Δημήτρης Θεοδοσόπουλος, η κατάσταση στο Μάτι είναι πολυσύνθετη. «Το κύριο τοπικό οδικό δίκτυο του οικισμού αποτελείται από δρόμους που εξυπηρετούν τις περιοχές, όμως λόγω της μη εφαρμογής ακόμη των εγκεκριμένων σχεδίων ή της μη ένταξης των περιοχών στο σχέδιο και κυρίως λόγω ανυπαρξίας ενιαίου σχεδιασμού, οι δρόμοι αυτοί κατά κανόνα δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά και δεν συνδέουν τις περιοχές μεταξύ τους. Το πυκνό οδικό δίκτυο δεν είναι σε καλή κατάσταση, είναι δαιδαλώδες με στενούς, πολλές φορές ασυνεχείς δρόμους, κακό οδόστρωμα, χωματόδρομους κ.λπ., εφόσον πρόκειται για μια περιοχή η οποία κατατμήθηκε και δομήθηκε ως επί το πλείστον αυθαίρετα και οι δρόμοι διανοίχθηκαν για την εξυπηρέτηση οικοπέδων», τονίζει με έμφαση.

Στην παραλιακή ζώνη, που βρέθηκαν πολλά εκ των θυμάτων, τα πρώτα οικοδομικά τετράγωνα βρίσκουν ογκώδη κτίσματα, πολυκατοικίες και ξενοδοχεία δεκαετίας ’70. «Το 2006 ξεκίνησαν οι διαδικασίες ένταξης στο σχέδιο πόλης με κτηματογράφηση της περιοχής και συλλογή δηλώσεων ιδιοκτησίας από τους κατοίκους, αλλά, ωστόσο, πάγωσε. Η περιοχή βρίσκεται εντός Ζώνης Οικιστικής Επέκτασης Β’ κατοικίας», σημειώνει.

Δωρεά 5 εκατ. ευρώ υπέρ των πυρόπληκτων από το ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση

Οσα διαδραματίστηκαν στην Ανατολική Αττική θα μείνουν στην ιστορία ενώ μέρα με τη μέρα θα φέρνουν στην επιφάνεια παράλληλες πραγματικότητες για πολεοδομικές αυθαιρεσίες και για προβλήματα που θα κρύβει επιμελώς κάτω από το χαλί η Πολιτεία.

Διαβάστε επίσης: Από το 2014 έχουν να οδηγήσουν μηχανή οι δικυκλιστές πυροσβέστες

Ελάχιστα χιλιόμετρα πιο μακριά, στα Περιβολάκια Αγίας Μαρίνας στη Ραφήνα επικρατεί ακριβώς το ίδιο σκηνικό. Ανύπαρκτος πολεοδομικός σχεδιασμός, με δρόμους ακατάλληλους. Οπως εξηγούν μηχανικοί στον «Ελεύθερο Τύπο» της Κυριακής, το Μάτι δεν είναι η μόνη περίπτωση αυθαιρεσίας αλλά ούτε και η μόνη περιοχή που θα αντιμετωπίσει αντίστοιχο πρόβλημα σε ανάλογες περιπτώσεις. Ολοι οι οικισμοί που είναι εκτός σχεδίου διέπονται από ανύπαρκτο πολεοδομικό καθεστώς. Το ίδιο λοιπόν ισχύει ενδεικτικά και για οικισμούς σε Κερατέα, Ωρωπό και Νέα Πέραμο.

Από εκεί και πέρα, απορίας άξιο είναι πώς δύο περιοχές με παρόμοια χαρακτηριστικά, όπως το Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι (άλλωστε γειτνιάζουν), δεν έτυχαν ίδιας μεταχείρισης. Κι αυτό, αφού το μεν Μάτι είναι εκτός πολεοδομικού σχεδίου, ενώ το Κόκκινο Λιμανάκι, έστω και μερικώς, έχει συμπεριληφθεί σε αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση ήταν ενήμερη για τα τραγικά λάθη που είχαν γίνει στις δύο αυτές περιοχές και αντί να τα διορθώσει τα αποδεχόταν και συνέχιζε αποφασίζοντας για κάποιες αλλαγές, που δεν σχετίζονταν, ωστόσο, με την ασφάλεια των πολιτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «πράσινο φως», τον Μάρτιο του 2017, που έδωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, για υλοποίηση μελέτης με αντικείμενο κάποιες «επιφανειακές» τροποποιήσεις σε δύο οικοδομικά τετράγωνα στο Κόκκινο Λιμανάκι. Για την ιστορία αυτή η μελέτη δεν έχει γίνει ακόμη.

Διαβάστε επίσης: Οδοιπορικό του EleftherosTypos.gr στο Μάτι που χάθηκε για πάντα από την πυρκαγιά

Σημειώνεται πως τα παραπάνω δύο οικοδομικά τετράγωνα είναι εντός σχεδίου και γειτνιάζουν με τμήμα από το Κόκκινο Λιμανάκι, εκτός σχεδίου, το οποίο επίσης επλήγη από τις πυρκαγιές.

Τοπογράφοι μηχανικοί με γνώση του αντικειμένου μετέφεραν τον προβληματισμό τους στον «Ε.Τ.» της Κυριακής σημειώνοντας ότι εφόσον τμήμα από το Κόκκινο Λιμανάκι μπήκε στο πολεοδομικό σχέδιο το 2003 και ο κ. Σταθάκης ενέκρινε μελέτη για τροποποιήσεις σε κομμάτι της περιοχής το 2017, γνωρίζοντας τη δόμησή της, για ποιο λόγο δεν μερίμνησε να βάλει εντός σχεδίου και το έτερο κομμάτι από το Κόκκινο Λιμανάκι.

Οι ίδιες πηγές εξήγησαν πως η ένταξη σε πολεοδομικό σχέδιο μεταφράζεται επί της ουσίας σε πρόνοια για κατάλληλες υποδομές π.χ. διαπλάτυνση δρόμων, δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα κ.λπ. Οπότε, με άλλα λόγια, ο κ. Σταθάκης προβαίνοντας σε μία τέτοια ενέργεια θα αποδείκνυε, εμπράκτως, πως έρχεται σε αντιπαράθεση με τις κακές πρακτικές του παρελθόντος.

ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΗΣ ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑΣ

 

  • Στους Δήμους Μαραθώνα και Ραφήνας-Πικερμίου ξεπερνούν τια 21.000 στρέμματα οι οικισμοί αυθαιρέτων μέσα σε δάση.
  • Παράλληλα, 68.000 στρέμματα δασικών εκτάσεων στο Δήμο Μαραθώνα και 19.400 στο Δήμο Ραφήνας-Πικερμίου έχουν εκχερσωθεί τις τελευταίες δεκαετίες με νόμιμο ή παράνομο τρόπο.
  • Αντίστοιχα, απογοητευτικά είναι και τα στοιχεία που δημοσίευσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας. Στο Μάτι, το 93% των ιδιοκτησιών στην περιοχή είναι εκτός σχεδίου, όταν ο μέσος όρος στην επικράτεια είναι 29%. Αντίστοιχα, το 52% δεν έχει οικοδομική άδεια, όταν στην επικράτεια το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 25%. Η συντριπτικά επικρατούσα χρήση είναι αυτή της άλλης (δευτερεύουσα, εξοχική κ.λπ.) κατοικίας, σε ποσοστό 86%, με την κύρια και μοναδική κατοικία να ακολουθεί (ποσοστό 10%) και οι υπόλοιπες δηλώσεις να αφορούν επαγγελματική χρήση (τουρισμός, βιομηχανία, υπηρεσίες).
  • Οσον αφορά στην παλαιότητα των αυθαιρέτων που έχουν δηλωθεί, το 17% αφορά κτίσματα προ του 1975, το 32% αφορά κτίσματα μέχρι το 1982, το 28% κτίσματα από το 1983 έως το 2003 και το 23% αυθαίρετα κτίσματα από το 2004 έως τις 28/7/2011 (ημερομηνία «κόκκινης γραμμής» για τη δήλωση αυθαιρέτων).
  • Σε όλη τη χώρα τα αυθαίρετα κτίσματα ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο.