Ευρωπαϊκό δικαστήριο: Στην ΕΛ.ΑΣ. γυναίκες και με ύψος κάτω από 1.70

19/10/17 • 08:33 | UPD 19/10/17 • 09:09

Η διάταξη της ελληνικής νομοθεσίας που προβλέπει ότι οι υποψήφιοι αστυνομικοί, ανεξαρτήτως φύλου, πρέπει να έχουν ανάστημα 1,70, αποτελεί έμμεση διάκριση εις βάρος των γυναικών, αποφάνθηκε χθες το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, απαντώντας σε προδικαστικό ερώτημα του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πρόκειται για μια εξέλιξη η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε τροποποίηση της σχετικής διάταξης της ελληνικής νομοθεσίας και να επηρεάσει ίσως αντίστοιχες διατάξεις που ισχύουν και για την εισαγωγή στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Η υπόθεση αφορά προκήρυξη διαγωνισμού για την κατάταξη σπουδαστών στις σχολές της Ελληνικής Αστυνομίας κατά το ακαδημαϊκό έτος 2007 2008. Η προκήρυξη περιείχε όρο, ο οποίος επαναλάμβανε διάταξη ελληνικού νόμου που προβλέπει ότι όλοι οι υποψήφιοι, ανεξαρτήτως φύλου, πρέπει να έχουν ανάστημα τουλάχιστον 1,70 μ.
Με βάση την εν λόγω διάταξη, η αίτηση της υποψήφιας Μαρίας-Ελένης Καλλίρη για συμμετοχή στον ως άνω διαγωνισμό κατάταξης σπουδαστών απορρίφθηκε, επειδή δεν είχε το απαιτούμενο ελάχιστο ανάστημα.

Κατόπιν τούτου, η ενδιαφερόμενη άσκησε αίτηση ακύρωσης της απόφασης ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, υποστηρίζοντας ότι είχε υποστεί διάκριση λόγω φύλου. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών ακύρωσε την απόφαση, κρίνοντας ότι η ελληνική νομοθεσία δεν ήταν σύμφωνη με τη συνταγματική αρχή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Οι τότε υπουργοί Εσωτερικών και Παιδείας άσκησαν έφεση κατά της απόφασης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το δικαστήριο αυτό ζήτησε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να διευκρινίσει αν το δίκαιο της Ενωσης αντιτίθεται σε εθνική κανονιστική ρύθμιση η οποία προβλέπει κοινή προϋπόθεση αναστήματος για όλους τους υποψηφίους, άνδρες και γυναίκες, στο διαγωνισμό για την κατάταξη σπουδαστών στις αστυνομικές σχολές.
Πρόκειται για επίκληση κυρίως της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ περί εφαρμογής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, όσον αφορά την πρόσβαση σε απασχόληση, επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση.

Με τη χθεσινή του απόφαση το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ο καθορισμός ελάχιστου αναστήματος, κοινού για όλους τους υποψηφίους, άνδρες και γυναίκες, αποτελεί έμμεση διάκριση, δεδομένου ότι θέτει σε μειονεκτική θέση ένα πολύ μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών παρά ανδρών.

Πλην, όμως, μια τέτοια ρύθμιση δεν συνιστά έμμεση διάκριση, εφόσον συντρέχουν δύο προϋποθέσεις των οποίων τη συνδρομή οφείλει να εξακριβώσει ο εθνικός δικαστής: 1) η ρύθμιση πρέπει να δικαιολογείται αντικειμενικά από θεμιτό σκοπό, όπως η εξασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και της εύρυθμης λειτουργίας των αστυνομικών υπηρεσιών και 2) τα μέσα για την επίτευξη του σκοπού αυτού πρέπει να είναι πρόσφορα και αναγκαία.
Ως προς το ζήτημα αυτό, μολονότι ομολογουμένως ορισμένα αστυνομικά καθήκοντα ενδέχεται να απαιτούν τη χρήση σωματικής δύναμης και να προϋποθέτουν ιδιαίτερη φυσική κατάσταση, εντούτοις ορισμένα άλλα αστυνομικά καθήκοντα, όπως η συνδρομή προς τους πολίτες ή η ρύθμιση της κυκλοφορίας, δεν φαίνεται να απαιτούν σημαντική σωματική προσπάθεια.

Εξάλλου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι για όλα τα καθήκοντα της Ελληνικής Αστυνομίας απαιτείται ιδιαίτερη φυσική κατάσταση, αυτή δεν φαίνεται να συνδέεται κατ’ ανάγκην με ορισμένο ελάχιστο ανάστημα. Εν πάση περιπτώσει, ο σκοπός διασφάλισης της αποτελεσματικής εκπλήρωσης της αποστολής της Αστυνομίας θα μπορούσε να επιτευχθεί με μέτρα που θα συνεπάγονταν λιγότερα μειονεκτήματα για τις γυναίκες, όπως η προκαταρκτική επιλογή των υποψηφίων βάσει των σωματικών ικανοτήτων τους.

Οπως διευκρινίζει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, με τη χθεσινή του απόφαση δεν αποφαίνεται επί της συγκεκριμένης διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, στο οποίο εναπόκειται να επιλύσει το ζήτημα, λαμβάνοντας, ωστόσο, υπόψη τη θέση των Ευρωπαίων δικαστών. Δημιουργεί επίσης νομολογία για παρόμοιες υποθέσεις που θα μπορούσαν να ανακύψουν σε άλλα κράτη-μέλη.

Νίκος Μπέλλος
Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου