αναλυτικές Οδηγίες

Πότε και πώς θα αποζημιωθούν οι πληγέντες από την πετρελαιοκηλίδα στον Σαρωνικό

09/10/17 • 17:18 | UPD 09/10/17 • 17:18

Οδηγίες σχετικά με τις αποζημιώσεις που δικαιούνται όλοι οι πληγέντες (παραθαλάσσια ιδιόκτητα ακίνητα, ιδιωτικά σκάφη, παραθαλάσσιες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, παραθαλάσσιες επιχειρήσεις εστίασης, εξοπλισμός αλιέων, εξοπλισμός ιδιοκτητών θαλάσσιων σπορ κ.ά.) από τη βύθιση του «Αγία Ζώνη ΙΙ» στις 10/9, που προκάλεσε εκτεταμένη ρύπανση στον Σαρωνικό από διαρροή πετρελαιοειδών, δίνουν οι ναυτιλιακοί δικηγόροι Ανέστης Δημητριάδης και Νίκος Γερασίμου.

Σύμφωνα με τους δικηγόρους, οι ζημίες προβλέπονται ανυπολόγιστες και δεδομένου και του ισχύοντος διεθνούς πλαισίου (Διεθνής Σύμβαση Ευθύνης για Ρύπανση από Πετρέλαιο – CLC 1992), ο πλοιοκτήτης του ως άνω πλοίου διατηρεί το δικαίωμα περιορισμού της ευθύνης του μέχρι το ποσό των 4.500.000 ΕΔΤ (Ειδικά Τραβηχτικά Δικαιώματα), τα οποία με σημερινή ισοτιμία αντιστοιχούν σε 5.350.815,00 € ή 6.378.165,00 $. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ασφαλιστική εταιρία (P&I Club) του πλοίου εξετάζει ενδελεχώς τα δεδομένα προκειμένου να καλύψει το πρώτο επίπεδο αποζημίωσης (first tier of compensation), το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν επαρκεί για τη δίκαιη και ολοσχερή αποζημίωση του συνόλου των παθόντων.

Οπως αναφέρουν οι δικηγόροι, μια πιθανή και ρεαλιστική λύση στην κάλυψη της επιπλέον αποζημίωσης ήρθε να δώσει το Διεθνές Κεφάλαιο Αποζημιώσεων από Ρύπανση Πετρελαίου IOPC (IOPC Fund), μέσω του επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων του Ταμείου, κ. Τόμας Λίμπερτ, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι το Ταμείο είναι έτοιμο να καλύψει τους πληγέντες, τους οποίους κάλεσε να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα έγγραφα και αποδείξεις, προκειμένου να κατατεθούν προς αξιολόγηση και αποζημίωση.

Το IOPC Fund έχει συσταθεί σύμφωνα με τις διατάξεις της Διεθνούς Σύμβασης του 1992 για την ίδρυση Διεθνούς Κεφαλαίου αποζημίωσης ζημιών ρύπανσης από πετρέλαιο (Fund Convention 1992). Η Ελλάδα είναι μέρος του διεθνούς αυτού συστήματος, έχοντας κυρώσει την ως άνω Σύμβαση, καθώς και το τροποποιητικό αυτής Πρωτόκολλο του 2003, δυνάμει του Π.Δ. 270/1995 και του Ν. 3482/2006. Το Διεθνές Ταμείο IOPC (IOPC Fund) έχει, πράγματι, συσταθεί ακριβώς για τον ανωτέρω σκοπό, ήτοι την παροχή ενός δεύτερου επιπέδου αποζημίωσης (second tier of compensation) στην έκταση που η παρεχόμενη από τη Σύμβαση Ευθύνης 1992 προστασία είναι ανεπαρκής.

Μια ρεαλιστική λύση για την κάλυψη της επιπλέον αποζημίωσης, εκτός αυτής που θα καταβάλει η ασφαλιστική του πλοιοκτήτη, θα δώσει το Διεθνές Ταμείο IOPC 

Στον πυρήνα του, το Διεθνές Κεφάλαιο χρηματοδοτείται από τις ετήσιες εισφορές, οι οποίες καταβάλλονται για κάθε συμβαλλόμενο κράτος από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο, κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους, παρέλαβε ποσότητες πάνω από 150.000 τόνους συνολικά. Οπως χαρακτηριστικά ενημέρωσε δημοσίως ο επικεφαλής Διεθνών Σχέσεων του Ταμείου, κ. Τόμας Λίμπερτ, το Διεθνές Κεφάλαιο διαθέτει ήδη ποσό της τάξης των 900.000.000 $ για την κάλυψη των απαραίτητων αποζημιώσεων. Μάλιστα, για το σκοπό αυτό το παραπάνω Fund ίδρυσε στην Ελλάδα Γραφείο Αιτήσεων για Αποζημιώσεις, πράγμα που επιβεβαίωσε και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σε συνάντηση που είχαν ο διευθυντής του Ταμείου, η επικεφαλής του Τμήματος Απαιτήσεων, ο επικεφαλής του Τμήματος Εξωτερικών Υποθέσεων και ο νομικός σύμβουλός τους στην Ελλάδα.

Οσον αφορά το πεδίο των αποζημιώσεων, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση αλλά και τις εσωτερικές κατευθυντήριες γραμμές (Claims Manual) του, το Διεθνές Ταμείο καλύπτει τις εξής ζημίες που προκαλούνται από περιστατικά θαλάσσιας πετρελαϊκής ρύπανσης:

• Κόστος των εργασιών καθαρισμού και των προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης.

• Θετική περιουσιακή ζημία (κόστος καθαρισμού, επισκευής ή αποκατάστασης κινητής και ακίνητης περιουσίας, όπως για παράδειγμα παραθαλάσσια ιδιόκτητα ακίνητα, ιδιωτικά σκάφη, ιδιωτικές εγκαταστάσεις κ.λπ.).

• Αποθετική ζημία – διαφυγόντα κέρδη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι περιπτώσεις ιδιοκτητών ξενοδοχειακών συγκροτημάτων εξαιτίας της ακύρωσης κρατήσεων ή της μείωσης των κρατήσεων κατά την περίοδο της ρύπανσης ή και μετά από αυτή, όπως επίσης και οι συνέπειες στον τομέα της αλιείας, είτε είναι άμεσες (π.χ. καταστροφή ακίνητων ή κινητών εγκαταστάσεων λόγω της ρύπανσης) είτε έμμεσες (π.χ. αδυναμία αλιείας ή εμπορικής εκμετάλλευσης πληγεισών περιοχών).

• Κόστος μέτρων για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της ρύπανσης, όπως για παράδειγμα το κόστος αποκατάστασης θαλάσσιων πάρκων ή πληγεισών περιοχών, τη χρηματοδότηση ερευνών αποκατάστασης και διαφημιστικών εκστρατειών για την περαιτέρω προώθηση της επιχείρησης το κύρος της οποίας έχει πληγεί σοβαρά από τη ρύπανση.

Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι το Διεθνές Κεφάλαιο είναι έτοιμο και έχει πράγματι αποζημιώσει επαρκώς τους πληγέντες σε παρόμοια περιστατικά ρύπανσης, με εξωδικαστικό και αρκετά άμεσο χρονικά τρόπο. Ελάχιστες προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να συντρέχουν για να κριθεί νόμιμη και αποζημιωτέα μια απαίτηση είναι η ύπαρξη στενού αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της «ζημίας» και της «ρύπανσης», καθώς επίσης και η ύπαρξη ειδικά αποτιμητής οικονομικής ζημίας.

Οι αιτούντες οφείλουν να τεκμηριώσουν τη ζημία που έχουν υποστεί ενώπιον του Διεθνούς Κεφαλαίου, το οποίο ζητά να του παρασχεθούν οι εξής συγκεκριμένες πληροφορίες/έγγραφα:

1. Σε περιπτώσεις θετικής περιουσιακής ζημίας (κόστος καθαρισμού, επισκευής ή αποκατάστασης κινητής και ακίνητης περιουσίας, όπως για παράδειγμα παραθαλάσσια ιδιόκτητα ακίνητα, ιδιωτικά σκάφη, ιδιωτικές εγκαταστάσεις, εξοπλισμός αλιέων, εξοπλισμός επιχειρήσεων που ασχολούνται με θαλάσσια σπορ κ.λπ.):

• Αναλυτική περιγραφή και φωτογραφίες των πραγμάτων ή εγκαταστάσεων που έχουν υποστεί ζημία ή απαιτούν εργασίες καθαρισμού.

• Αναλυτικό κόστος των εργασιών επισκευής, καθαρισμού ή αντικατάστασης – εφόσον οι εργασίες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί όλα τα τιμολόγια πληρωμής παροχής υπηρεσιών επισκευής ή καθαρισμού, αλλά και τα τιμολόγια αγοράς των αναλωσίμων υλικών και του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκαν για την επισκευή ή τον καθαρισμό.

• Εφόσον χρησιμοποιήθηκε προσωπικό για την πραγματοποίηση των εργασιών: αριθμός εργαζομένων, ημέρες/ώρες εργασίας, ημερήσιο κόστος εργασίας, υπερωριακό κόστος, τυχόν έξοδα διαμονής, έξοδα σίτισης εργαζομένων, έξοδα προστατευτικού υλικού που χορηγήθηκε από τον αιτούντα.

• Αναλυτικός κατάλογος και αποδεικτικά στοιχεία άλλων τυχόν εξόδων (π.χ. έξοδα διενέργειας πραγματογνωμοσύνης).

• Στοιχεία σχετικά με την ηλικία των πραγμάτων που υπέστησαν ζημία.

• Πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη ασφάλισης επί των πραγμάτων που καταστράφηκαν σε σχέση με κάλυψη ζημιών από πετρελαϊκή ρύπανση.

• Πληροφορίες σχετικά με τυχόν λήψη άλλης ενδιάμεσης αποζημίωσης (π.χ. κρατικά κονδύλια έκτακτης ανάγκης, δωρεές τρίτων κ.λπ.) ως προς τα ζημιωθέντα πράγματα.

2. Σε περιπτώσεις θετικής ή/και αποθετικής ζημίας στον κλάδο της αλιείας:

• Πληροφορίες αλιευτικού σκάφους (τύπος, μέγεθος, αριθμός και λιμένας νηολόγησης) – Πληροφορίες της επιχείρησης ιχθυοκαλλιέργειας – Αποδεικτικά κυριότητας σκάφους ή επιχείρησης.

• Τοποθεσίες αλίευσης ή τοποθεσία της επιχείρησης ιχθυοκαλλιέργειας και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την παρουσία πετρελαίου στις εν λόγω τοποθεσίες.

• Μηνιαία ανάλυση του εισοδήματος για την περίοδο για την οποία ζητείται αποζημίωση, καθώς και μηνιαία ανάλυση των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν τα τρία (3) προηγούμενα έτη πριν από την επέλευση της ζημίας, προκειμένου να διαπιστωθεί η μείωση των εισοδημάτων.

• Φορολογικές δηλώσεις καθώς και οποιαδήποτε άλλα φορολογικά έγγραφα της επιχείρησης για τα τρία (3) προηγούμενα έτη πριν από την επέλευση της ζημίας.

• Είδη αλιευμάτων τα οποία ψαρεύονταν ή καλλιεργούνταν (στην περίπτωση επιχειρήσεων ιχθυοκαλλιέργειας).

• Εάν είναι εφικτό, μηνιαία ανάλυση της ποσότητας (κιλών) εκάστου αλιεύματος που ψαρεύθηκε κατά τη διάρκεια της περιόδου για την οποία ζητείται αποζημίωση καθώς και για τα προηγούμενα τρία (3) έτη.

• Εξοικονόμηση κόστους (π.χ. από τυχόν απόλυση εργαζομένων).

• Συνήθη έξοδα της δραστηριότητας της επιχείρησης (π.χ. κόστος καυσίμων, κόστος για δολώματα, κόστος συντήρησης σκαφών κ.λπ.).

• Μέθοδος υπολογισμού του ποσού της αποζημίωσης.

• Πληροφορίες σχετικά με τυχόν λήψη άλλης ενδιάμεσης αποζημίωσης (π.χ. κρατικά κονδύλια έκτακτης ανάγκης, δωρεές τρίτων κ.λπ.) εξαιτίας του γεγονότος.

3. Σε περιπτώσεις θετικής ή/και αποθετικής ζημίας στον κλάδο των τουριστικών επιχειρήσεων

• Ονομα/είδος επιχείρησης (π.χ. ξενοδοχείο, εστιατόριο, καφέ-εστιατόριο, εμπορικό κατάστημα).

• Δυναμική επιχείρησης (π.χ. αριθμός δωματίων ξενοδοχείου, αριθμός τραπεζοκαθισμάτων, χωρητικότητα εστιατορίου κ.λπ.).

• Χρονικό διάστημα λειτουργίας επιχείρησης – Περίοδοι λειτουργίας επιχείρησης (ετήσια ή εποχιακή).

• Είδος ζημίας.

• Μηνιαία ανάλυση του εισοδήματος για την περίοδο για την οποία ζητείται αποζημίωση, καθώς και μηνιαία ανάλυση των εισοδημάτων που αποκτήθηκαν τα τρία (3) προηγούμενα έτη πριν από την επέλευση της ζημίας, προκειμένου να διαπιστωθεί η μείωση των εισοδημάτων.

• Ισολογισμοί και λογαριασμοί αποτελεσμάτων των προηγούμενων τριών (3) ετών πριν από την επέλευση της ζημίας.

• Μηνιαίες οικονομικές καταστάσεις για το τρέχον έτος.

• Φορολογικές δηλώσεις καθώς και οποιαδήποτε άλλα φορολογικά έγγραφα της επιχείρησης για τα τρία (3) προηγούμενα έτη πριν από την επέλευση της ζημίας.

• Εάν είναι εφικτό, μηνιαία ανάλυση του αριθμού των μονάδων που πωλήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου για την οποία ζητείται αποζημίωση (π.χ. αριθμός δωματίων που εκμισθώθηκαν κ.λπ.) καθώς και για τα προηγούμενα τρία (3) έτη.

• Λεπτομέρειες αλλαγών στις ώρες λειτουργίας ή των τιμών προσφοράς των υπηρεσιών ή αγαθών της επιχείρησης για την περίοδο για την οποία ζητείται αποζημίωση.

• Εξοικονόμηση κόστους (π.χ. από τυχόν απόλυση εργαζομένων) λόγω της μείωσης της δραστηριότητας της επιχείρησης.

• Μέθοδος υπολογισμού του ποσού της αποζημίωσης.

• Πληροφορίες σχετικά με τυχόν λήψη άλλης ενδιάμεσης αποζημίωσης (π.χ. κρατικά κονδύλια έκτακτης ανάγκης, δωρεές τρίτων κ.λπ.) εξαιτίας του γεγονότος.

Εκ των ανωτέρω και δεδομένου του γεγονότος ότι η κάθε απαίτηση κρίνεται ξεχωριστά επί των ιδιαίτερων ξεχωριστών στοιχείων που προσιδιάζουν σε αυτή, συνιστούμε σε όλους τους πληγέντες, από ιδιοκτήτες ξενοδοχείων, εστιατορίων, καφέ-μπαρ, επιχειρήσεων εκμετάλλευσης θαλάσσιων σπορ, επιχειρήσεων διαχείμασης σκαφών αναψυχής μέχρι τους κατά τόπο δήμους και κοινότητες, να τηρήσουν αναλυτικότατο και ενδελεχή φάκελο με όλα τα απαραίτητα έγγραφα για τα έξοδα, τις περιουσιακές ζημίες, καθώς και τις υφιστάμενες αλλά και μελλοντικές απώλειες εσόδων προκειμένου να είναι προετοιμασμένοι κατάλληλα για την αξίωση της απαίτησής τους από το Διεθνές Κεφάλαιο.

Ολες οι αξιώσεις απέναντι στο Διεθνές Κεφάλαιο υπόκεινται σε τριετή παραγραφή, και ως εκ τούτου οι πληγέντες καλούνται να δράσουν άμεσα.

ΜΑΡΙΑ-ΝΙΚΗ ΓΕΩΡΓΑΝΤΑ

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου