Ο Τουσκ προειδοποιεί για κίνδυνο Polexit: «Θα ήταν καταστροφή»

Σε δηλώσεις του τις τελευταίες ημέρες ο κ. Τουσκ συνδύασε την προειδοποίηση με την καταγραφή της όξυνσης πολιτικού κλίματος, όπου η άνοδος λαϊκιστικών και ακροδεξιών δυνάμεων μεταφράζεται σε διαφορετικές πιέσεις προς τις κυβερνητικές επιλογές. Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι το σενάριο αποχώρησης δεν είναι θεωρητικό αλλά αποτέλεσμα συνδυασμού εσωτερικών πολιτικών κινήσεων και εξωτερικών παρεμβάσεων που, όπως είπε, δοκιμάζουν τα όρια του ευρωπαϊκού πλαισίου συνεργασίας. Υπενθύμισε επίσης, χωρίς να αναφερθεί σε αριθμούς, ότι η ένταξη στην ΕΕ έχει προσφέρει στην Πολωνία πρόσβαση στην ενιαία αγορά, ευρωπαϊκά κονδύλια και θεσμική στήριξη που, κατά την άποψή του, θα κινδύνευαν σε περίπτωση αποχώρησης.

Στις δημόσιες παρεμβάσεις του ο κ. Τουσκ κατήγγειλε την παρουσία «συγκεκριμένων κέντρων εξουσίας» που, κατά τη διατύπωσή του, επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της ευρωπαϊκής συνοχής. Δεν παρέθεσε ονόματα συγκεκριμένων οργανισμών ή κρατών αλλά τόνισε ότι οι επιδιώξεις αυτές εκδηλώνονται μέσω πολιτικής ρητορικής, οργανωμένης υποστήριξης προς κόμματα και μέσω δικτύων επικοινωνίας που τροφοδοτούν αντιευρωπαϊκές αφηγήσεις. Σύμφωνα με τις αναφορές των δηλώσεών του, οι πρακτικές περιλαμβάνουν τεχνικές επιρροής στη δημόσια σφαίρα και ενίσχυση δυνάμεων που θέτουν υπό αμφισβήτηση τις κοινούς κανόνες συνεργασίας. Ο πρωθυπουργός ανέφερε επίσης ότι τέτοιες πρακτικές δοκιμάζουν τις θεσμικές αντοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βάζουν σε δοκιμασία τη δυνατότητα κοινής αντίδρασης των κρατών μελών απέναντι σε προσπάθειες διάσπασης.

Παρά τις προειδοποιήσεις, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Πολωνών πολιτών τάσσεται υπέρ της παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στοιχείο που ο κ. Τουσκ επισήμανε ως κρίσιμο για την πολιτική επόμενη ημέρα. Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο η συζήτηση για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας ανακινεί αντιπαραθέσεις μεταξύ κυβερνητικών και αντιπολιτευόμενων δυνάμεων, με το θέμα να επιστρέφει σε κοινοβουλευτικά και δημόσια φόρα. Στην Ευρώπη οι Βρυξέλλες παρακολουθούν τις εξελίξεις και αξιωματούχοι της Ένωσης έχουν σε ιδιωτικές συζητήσεις εκφράσει ανησυχία για την πιθανή μετακίνηση πολιτικών ισορροπιών στην περιοχή. Οι οικονομικές σχέσεις, οι χρηματοδοτήσεις και το νομικό πλαίσιο συνεργασίας αναφέρονται ως άμεσα πεδία που θα πλήττονταν σε ενδεχόμενο Polexit, σύμφωνα με τις δηλώσεις που έχουν γίνει από κυβερνητικούς κύκλους και αναλυτές.

Αναλυτές προειδοποιούν για επιπτώσεις στον εξωτερικό εμπόριο, στους ευρωπαϊκούς πόρους για υποδομές και σε συνεργασίες ασφάλειας, ενώ πολιτικοί παράγοντες καλούν σε πολιτικό διάλογο προκειμένου να αποτραπεί η όξυνση. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να υπάρξουν πολιτικές πρωτοβουλίες, δημοσκοπικές ανανεώσεις και αυξημένη παρακολούθηση από ευρωπαϊκούς θεσμούς, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν ανακοινωθεί ενέργειες που να αλλάζουν άμεσα τη νομική θέση της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κυβερνητικοί κύκλοι αναφέρουν ότι αναμένονται κοινοβουλευτικές συζητήσεις, ενημερώσεις ευρωπαϊκών επιτροπών και διπλωματικές επαφές, χωρίς όμως να έχουν προσδιοριστεί χρονοδιαγράμματα. Η συζήτηση αναμένεται να διαρκέσει εβδομάδες.