Το θερμό τετ α τετ Τραμπ και Σι στο Πεκίνο: Σύνοδος Κορυφής ή Παγκόσμιο Παζάρι;

Οι ηγέτες των δύο μεγαλύτερων παγκόσμιων δυνάμεων επιχείρησαν να στείλουν μήνυμα σταθερότητας, την ώρα που οι σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας συνεχίζουν να δοκιμάζονται από εμπορικές συγκρούσεις, τεχνολογικό ανταγωνισμό και γεωπολιτικές εντάσεις.

Ο Κινέζος πρόεδρος υποδέχθηκε τον Αμερικανό ομόλογό του με κάθε επισημότητα στο Μεγάλο Παλάτι του Λαού, στρώνοντας κυριολεκτικά και μεταφορικά το «κόκκινο χαλί».

Ο κινέζος πρόεδρος δήλωσε «ευτυχής» που υποδέχθηκε τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, στον οποίο τόνισε ότι οι δυο υπερδυνάμεις οφείλουν να είναι «εταίροι, όχι αντίπαλοι», παρ’ όλες τις διαφωνίες τους.

«Η συνεργασία ωφελεί και τα δυο μέρη, ενώ η σύγκρουση βλάπτει και τα δύο. Θα οφείλαμε να είμαστε εταίροι, όχι αντίπαλοι, πρέπει να βοηθήσουμε η μια χώρα την άλλη για να τα καταφέρουμε, να ευημερήσουμε μαζί, χαράσσοντας έτσι νέο δρόμο, της κατανόησης ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις σε αυτή τη νέα εποχή», είπε ο κ. Σι στον κ. Τραμπ, συμπληρώνοντας πως ο κόσμος βρίσκεται σε «σταυροδρόμι».

Ο Τραμπ έδειξε εντυπωσιασμένος από τη μεγαλοπρεπή τελετή υποδοχής, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα παιδιά που τον επευφημούσαν, δηλώνοντας πως ήταν «χαρούμενα και πανέμορφα».

Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ επέλεξε έναν ιδιαίτερα συμβολικό τόνο. Δήλωσε πως «ΗΠΑ και Κίνα πρέπει να είναι εταίροι και όχι αντίπαλοι», υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες έχουν περισσότερα να κερδίσουν από τη συνεργασία παρά από τη σύγκρουση. Παράλληλα, επικαλέστηκε την περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη», αναφορά στην αρχαία ελληνική θεωρία σύμφωνα με την οποία η άνοδος μιας νέας δύναμης συχνά οδηγεί σε σύγκρουση με την ήδη κυρίαρχη.

Η αναφορά αυτή ερμηνεύτηκε από διεθνείς αναλυτές ως ένα έμμεσο μήνυμα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες: ότι η Κίνα δεν σκοπεύει να ανακόψει την παγκόσμια άνοδό της και ότι η Ουάσιγκτον καλείται να προσαρμοστεί στη νέα ισορροπία ισχύος.

Παρά τους θερμούς τόνους και τα χαμόγελα μπροστά στις κάμερες, το παρασκήνιο παραμένει σύνθετο. Οι δύο ηγέτες καλούνται να διαχειριστούν κρίσιμα ζητήματα όπως οι εμπορικές σχέσεις, η τεχνολογική κυριαρχία, η Ταϊβάν αλλά και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και το Ιράν.

Εντύπωση προκάλεσε και η παρουσία κορυφαίων Αμερικανών επιχειρηματιών στην αποστολή των ΗΠΑ. Ο Έλον Μασκ δήλωσε ότι θέλει να πετύχει «πολλά καλά πράγματα» στην Κίνα, ενώ ο επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, χαρακτήρισε τις επαφές «εξαιρετικές». Ακόμη και ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, περιορίστηκε σε ένα χαμογελαστό «thumbs up» προς τους δημοσιογράφους. Η παρουσία αυτών των εταιρειών μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Πολλοί από τους επιχειρηματικούς ηγέτες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν πρόσβαση στην κινεζική αγορά, να ξεμπλοκάρουν επενδύσεις ή να πετύχουν σημαντικές συμφωνίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει γύρω από τη Boeing, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι συζητείται πιθανή αγορά έως και 500 αεροσκαφών 737 MAX από την Κίνα — μια συμφωνία που θα αποτελούσε τεράστια πολιτική και οικονομική νίκη για τον Τραμπ.

Ωστόσο, πίσω από τις φιλοφρονήσεις κρύβονται σκληρές διαπραγματεύσεις. Οι εμπορικές σχέσεις παραμένουν τεταμένες μετά τους δασμούς και τις κυρώσεις των τελευταίων ετών, ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει να πιέζει το Πεκίνο για μεγαλύτερο άνοιγμα της κινεζικής αγοράς προς τις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Την ίδια ώρα, η τεχνολογία και οι ημιαγωγοί βρίσκονται στο επίκεντρο. Η τελευταία στιγμή συμμετοχής του επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, θεωρείται ένδειξη ότι οι αμερικανικοί περιορισμοί στα πανίσχυρα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν βασικό κομμάτι των διαπραγματεύσεων.

Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αναμένεται να αφορά και το Ιράν, ιδιαίτερα μετά τις αμερικανικές κυρώσεις σε κινεζικά διυλιστήρια που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο. Η Κίνα έχει ήδη απαντήσει με αντικυρώσεις, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο την ένταση ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Παρά τα χαμόγελα και τις δηλώσεις συνεργασίας, η πραγματικότητα παραμένει περίπλοκη. Η Ουάσιγκτον και το Πεκίνο γνωρίζουν ότι βρίσκονται σε μια ιστορική μάχη οικονομικής, τεχνολογικής και γεωπολιτικής επιρροής.