Η νέα νομοθεσία, η οποία τίθεται σε ισχύ εν μέσω του παραδοσιακού φεστιβάλ Qingming (Ημέρα Καθαρισμού των Τάφων), απαγορεύει ρητά τη χρήση κατοικιών ως χώρων αποκλειστικής τοποθέτησης τέφρας. Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες γραμμές του υπουργείου Εσωτερικών της Κίνας, η φύλαξη τέφρας επιτρέπεται πλέον μόνο σε οργανωμένα νεκροταφεία ή σε περιοχές που προορίζονται για νόμιμη «οικολογική ταφή».

Η οικονομική παράνοια πίσω από τα «διαμερίσματα των νεκρών»

Το φαινόμενο γιγαντώθηκε τα τελευταία χρόνια εξαιτίας μιας οικονομικής αντίφασης: Ενώ οι τιμές των ακινήτων στην Κίνα κατέρρευσαν, σημειώνοντας πτώση 40% το 2025 σε σχέση με το 2021, μετά την εκστρατεία του Προέδρου Σι Τζινπίνγκ με το σύνθημα «τα ακίνητα προορίζονται για κατοικία, όχι για κερδοσκοπία», το κόστος των κηδειών και των τάφων ή των χώρων φύλαξης τέφρας εκτοξεύθηκε σε απαγορευτικά υψηλές τιμές.

Το γεγονός ότι οι τιμές ακινήτων στη χώρα είναι χαμηλότερες, μεταφράζεται στο ότι για πολλούς είναι πιο προσιτό οικονομικά να διατηρούν την τέφρα των συγγενών τους σε ένα άδειο διαμέρισμα, παρά να πληρώσουν τα έξοδα για την τελετή της κηδείας και την φύλαξη της τέφρας στα νεκροταφείων.

Η τιμή για μια θέση ταφής στο νεκροταφείο Changping Tianshou του Πεκίνου κυμαίνεται από περίπου 10.000 γιουάν (1.200 ευρώ) έως 200.000 γιουάν (25.000 ευρώ), σύμφωνα με την ιστοσελίδα του. Οι φθηνότερες επιλογές είναι οι «οικολογικές θέσεις ταφής».

Η τιμή για μια τυπική ταφική θέση ξεκινά από περίπου 150.000 γιουάν (19.000 ευρώ), με τις τιμές να φτάνουν τα 300.000 γιουάν (38.000 ευρώ), κάτι που, όπως σημειώνει ο ιστότοπος, είναι «σχετικά υψηλό» για το Πεκίνο.

«Ποιος θα κατέφευγε σε αυτό αν οι θέσεις στα νεκροταφεία ήταν προσιτές;», διερωτάται χρήστης στην πλατφόρμα Weibo, απηχώντας την αγανάκτηση εκατομμυρίων Κινέζων.

Known as ‘bone ash apartments’, families are opting to bury their dead in empty high-rise properties rather than pay skyrocketing costs for cemetery plots. https://t.co/1upVw52nOX pic.twitter.com/ueBY981gIq

— Financial Times (@FT) March 30, 2026

Αλλά δεν είναι μόνο ο οικονομικός παράγοντας. Σε αντίθεση με τα διαμερίσματα, που συνοδεύονται από δικαιώματα χρήσης 70 ετών, οι θέσεις στα νεκροταφεία παρέχονται με προσωρινές μισθώσεις μόλις 20 ετών, γεγονός που καθιστά την αγορά ενός φθηνού ακινήτου μια πιο «βιώσιμη» και οικονομική λύση για τη διατήρηση της οικογενειακής μνήμης.

Οι θέσεις ταφής είναι ήδη περιορισμένες, ενώ εκτιμάται πως θα γίνουν σύντομα ακόμα λιγότερες, δεδομένου ότι ο πληθυσμός της Κίνας γερνάει με έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς στην ιστορία. Ο αριθμός των θανάτων το 2025 ήταν 11,3 εκατομμύρια, από 9,8 εκατομμύρια το 2015, ξεπερνώντας τις 7,9 εκατομμύρια γεννήσεις πέρυσι.

Η τιμή των κηδειών είναι επίσης υψηλή. Μια παγκόσμια έρευνα για τα έξοδα κηδείας που πραγματοποιήθηκε το 2020 από την ασφαλιστική εταιρεία SunLife έδειξε ότι τα μέσα έξοδα κηδείας στην Κίνα ήταν τα δεύτερα υψηλότερα στον κόσμο, περίπου 4.700 ευρώ, μετά την Ιαπωνία, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 45% του μέσου ετήσιου μισθού.

Την Τρίτη (31/03), η Κρατική Διοίκηση για τη Ρύθμιση της Αγοράς και το υπουργείο Εσωτερικών θέσπισαν νέους κανόνες για την καταπολέμηση της απάτης και της έλλειψης διαφάνειας στις τιμές των κηδειών, προκειμένου να «μειώσουν το οικονομικό βάρος για το ευρύ κοινό».

Μυστικά μαυσωλεία στις πολυκατοικίες

Τα «διαμερίσματα των νεκρών» είναι ουσιαστικά κενά διαμερίσματα που μετατρέπονται σε αίθουσες τελετών από τα μέλη της οικογένειας του αποθανόντος. Η τέφρα των αγαπημένων τους τοποθετείται στο εσωτερικό και ο χώρος μετατρέπεται σε ένα ιερό, όπου τιμάται η μνήμη των προόνων τους, ένα άτυπο μαυσωλείο. 

Τα διαμερίσματα αυτά είναι συχνά αναγνωρίσιμα από τις μόνιμα κλειστές κουρτίνες ή σφραγισμένα παράθυρα, σύμφωνα με αναφορές των κινεζικών μέσων ενημέρωσης, που επικαλείται το BBC. Οι συγγενείς των νεκρών εκμεταλλεύονται τις χαμηλές τιμές των ακινήτων, οι οποίες έχουν πέσει κατακόρυφα στην Κίνα τα τελευταία χρόνια.

Παραδόξως, η παρουσία των «νεκρών γειτόνων» δεν φαίνεται να ενοχλεί τους νεότερους ενοικιαστές, οι οποίοι αποδέχονται τη γειτνίαση αν αυτή οδηγεί σε μείωση των ενοικίων στην περιοχή.

«Όταν ένας χώρος χάνει την αξία του ως τόπος διαβίωσης, οι άνθρωποι βρίσκουν μια νέα αξία για αυτόν. Και για πολλούς, αυτή η νέα αξία είναι η φύλαξη των τεφρών», είπε στους Financial Times η Xinyi Wu, διδακτορική φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Irvine και συγγραφέας μιας μελέτης για την πρακτική αυτή με τίτλο «Space for the Departed» (Χώρος για τους αναχωρήσαντες).

China bans storing cremated remains in empty ‘bone ash apartments’ https://t.co/DH2UfQWZv4

— BBC News (World) (@BBCWorld) March 31, 2026

Ωστόσο, ειδικοί εκφράζουν επιφυλάξεις για την εφαρμογή του νόμου. «Οι οικογένειες πιθανότατα θα συνεχίσουν κρυφά αυτή την πρακτική», εκτιμά η Xinyi Wu, ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, επισημαίνοντας τις ισχυρές παραδοσιακές αξίες της κινεζικής κοινωνίας.

Η Wu ανέφερε ότι, αν και ο νέος νόμος πιθανότατα θα εμποδίσει τις εταιρείες ή τους μεσίτες ακινήτων να πωλούν ανοιχτά διαμερίσματα «για την τέφρα των νεκρών», υποψιάζεται ότι οι οικογένειες θα συνεχίσουν κρυφά αυτή την πρακτική. Η χρήση διαμερισμάτων για αυτόν τον σκοπό «συμβαίνει συνήθως σε οικογένειες με ισχυρές κληρονομικές αξίες ή σε οικογένειες που κατέχουν πολλαπλά ακίνητα», είπε η Wu. Πρόσθεσε ότι οι οικογένειες εξακολουθούν να θεωρούν αυτά τα ακίνητα ως περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να πωληθούν αργότερα, αν η αξία τους αυξηθεί.

Στροφή στην οικολογική «ταφή»

Προκειμένου να αποσυμφορήσει την κατάσταση, το Πεκίνο προωθεί πλέον τις «οικολογικές ταφές», όπως η απόρριψη της τέφρας στη θάλασσα, οι οποίες είναι φθηνότερες και φιλικότερες προς το περιβάλλον. Ήδη στο Πεκίνο, το 30–40% των πολιτών επιλέγει αυτές τις εναλλακτικές.

Παρ’ όλα αυτά, δημογράφοι προειδοποιούν ότι η βίαιη αλλαγή των παραδοσιακών τελετών ταφής μπορεί να κλονίσει τα θεμέλια της κινεζικής οικογένειας. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ειδικός Γι Φουξιάν, οι τάφοι των προγόνων αποτελούν για την Κίνα ό,τι οι εκκλησίες για τη Δύση, και η αποξένωση από αυτούς ενδέχεται να επηρεάσει ακόμα και τα ήδη χαμηλά ποσοστά γεννήσεων στη χώρα.