Παρά τις ελπίδες της που δημιουργήθηκαν χθες (24/05) για άμεση διπλωματική διέξοδο και εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ —απ’ όπου διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας— η Ουάσιγκτον υποβαθμίζει τις προσδοκίες για επικείμενο «σημαντικό βήμα». Ο Τραμπ τόνισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να πέσουν οι τελικές υπογραφές, την ώρα που στο εσωτερικό των ΗΠΑ πληθαίνουν οι επικρίσεις από Δημοκρατικούς και συντηρητικούς που κάνουν λόγο για μια ετεροβαρή συμφωνία.
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ στα ιρανικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ θα «παραμείνει σε πλήρη ισχύ μέχρι να επιτευχθεί, να πιστοποιηθεί και να υπογραφεί μια συμφωνία», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social. «Και οι δύο πλευρές πρέπει να πάρουν τον χρόνο τους και να το κάνουν σωστά», πρόσθεσε.
Δεν υπήρξε άμεση απάντηση από την κυβέρνηση του Ιράν. Ωστόσο, το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να παρεμποδίζουν μέρη μιας πιθανής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένου του αιτήματος της Τεχεράνης για την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον και το Ιράν είχαν «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευτεί» ένα μνημόνιο συναντίληψης για μια ειρηνευτική συμφωνία που θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία, πριν από τη σύγκρουση, διερχόταν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι δύο πλευρές παραμένουν σε αντιπαράθεση σε πολλά δύσκολα ζητήματα, όπως οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν, ο πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο με την υποστηριζόμενη από το Ιράν πολιτοφυλακή της Χεζμπολάχ και τα αιτήματα της Τεχεράνης για άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών εσόδων από το πετρέλαιο, τα οποία είναι παγωμένα σε ξένες τράπεζες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Συγκρατημένη αισιοδοξία Ρούμπιο
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για το ενδεχόμενο η Ουάσιγκτον να έχει «νέα», ίσως ακόμη και εντός της ημέρας, όσον αφορά υπό διαπραγμάτευση σχέδιο συμφωνίας προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος με το Ιράν.
«Περιμέναμε ότι θα είχαμε νέα χθες βράδυ, ίσως σήμερα (Δευτέρα 25/05), αλλά δεν θα προκαταλάβω τίποτα», είπε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο οποίος βρίσκεται σε επίσημη επίσκεψη στο Νέο Δελχί, αναφερόμενος στην πιθανότητα σύναψης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου που άρχισε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου.
Ξεκαθάρισε μάλιστα ότι το Ισραήλ θα έχει «πάντα» το «δικαίωμα να αμύνεται», ανεξαρτήτως της όποιας συμφωνίας μπορεί να συναφθεί ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, απηχώντας τη θέση που διατύπωσε χθες Κυριακή (24/05) ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
«Το Ισραήλ έχει πάντα το δικαίωμα να αμύνεται. Κάθε χώρα του κόσμου έχει αυτό το δικαίωμα. Και άρα, αν η Χεζμπολάχ ετοιμάζεται να εκτοξεύσει ή εκτοξεύει πυραύλους εναντίον του, το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να ανταποδώσει», επιχειρηματολόγησε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Νετανιάχου διαβεβαίωσε ότι ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επαναβεβαίωσε, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξής τους, το «δικαίωμα» του Ισραήλ να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, όπου ο ισραηλινός στρατός έχει στο στόχαστρο το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, που πρόσκειται στο Ιράν.
Επί τάπητος οι λεπτομέρειες της συμφωνίας
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το Ιράν συμφώνησε «κατ αρχήν» να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και να απαλλαγεί από το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Είπε ότι οι ΗΠΑ κατάλαβαν πως ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είχε εγκρίνει το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Δεν υπήρξε άμεση επιβεβαίωση από το Ιράν ούτε διευκρίνιση για το τι σήμαινε μια «κατ αρχήν» συμφωνία. Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον οραματίζεται πρώτα το εκ νέου άνοιγμα των Στενών και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ. Η διαπραγμάτευση των λεπτομερειών των πυρηνικών μέτρων θα απαιτούσε περισσότερο χρόνο, είπε.
Απέρριψε τις υπαινιγμούς ότι το Ιράν δεν έχει αποδεχθεί την απαλλαγή από το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του. «Είναι ζήτημα το πώς θα γίνει», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Ένας δεύτερος ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε την Κυριακή (24/05) ότι το προτεινόμενο πλαίσιο θα έδινε στους διαπραγματευτές 60 ημέρες για να καταλήξουν σε μια τελική συμφωνία.
Ιρανικές πηγές είχαν δηλώσει στο Reuters ότι σε μελλοντικά στάδια θα μπορούσαν να βρεθούν «εφικτές φόρμουλες» για την επίλυση της διαφοράς σχετικά με το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, συμπεριλαμβανομένης της αραίωσης του υλικού υπό την επίβλεψη της πυρηνικής υπηρεσίας του ΟΗΕ.
Το Ιράν αρνείται εδώ και καιρό τις κατηγορίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων και δηλώνει ότι έχει το δικαίωμα να εμπλουτίζει ουράνιο για μη στρατιωτικούς σκοπούς, αν και η καθαρότητα που έχει επιτύχει υπερβαίνει κατά πολύ εκείνη που απαιτείται για την παραγωγή ενέργειας.
Η συμφωνία προκαλεί αντιράσεις από τους επικριτές του Τραμπ
Ο Τραμπ, του οποίου τα ποσοστά δημοτικότητας έχουν πληγεί από τον αντίκτυπο του πολέμου στις αμερικανικές τιμές ενέργειας και ο οποίος έχει αντιμετωπίσει προσπάθειες του Κογκρέσου να περιορίσει τις πολεμικές του δικαιοδοσίες, έχει επανειλημμένα εξάρει την προοπτική μιας συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός ισχύει από τις αρχές Απριλίου.
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν χαμηλά δύο εβδομάδων για να ξεκινήσει η εβδομάδα, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο τύπου Brent να υποχωρούν πάνω από 4% στα 98,83 δολάρια το βαρέλι —η πρώτη φορά που υποχωρεί κάτω από τα 100 δολάρια σε ενδοσυνεδριακές συναλλαγές από τις αρχές Μαΐου— ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate βρισκόταν στα 92,03 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας επίσης πτώση πάνω από 4%.
Καθώς εμφανίστηκαν λεπτομέρειες για την πιθανή συμφωνία κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, επικριτές, συμπεριλαμβανομένου του πρώην υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο και Δημοκρατικών βουλευτών, υποστήριξαν ότι αυτή προσέφερε ελάχιστα περισσότερα από την πυρηνική συμφωνία του 2015 για το Ιράν που είχε διαπραγματευτεί ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, από την οποία ο Τραμπ αποχώρησε κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του.
Ο Κρις Βαν Χόλεν, Δημοκρατικό μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, δήλωσε ότι τα αναφερόμενα περιγράμματα της συμφωνίας δεν θα ισοδυναμούσαν με τίποτα περισσότερο από «το προπολεμικό στάτους κβο» με το Ιράν. «Νομίζω ότι αυτό ήταν ένα σφάλμα», δήλωσε ο Βαν Χόλεν στην εκπομπή Fox News Sunday. «Όταν σκάβεις έναν λάκκο, πρέπει να σταματήσεις να σκάβεις, και φαίνεται ότι ίσως αυτό κάνουμε επιτέλους».
Ο Τραμπ, ο οποίος έχει επίσης δεχθεί επικρίσεις από σκληροπυρηνικούς συντηρητικούς για την προθυμία του να συμβιβαστεί με το Ιράν, πέρασε στην αντεπίθεση. «Αν κάνω μια συμφωνία με το Ιράν, θα είναι καλή και σωστή… Επομένως, μην ακούτε τους χαμένους, οι οποίοι ασκούν κριτική για κάτι για το οποίο δεν γνωρίζουν τίποτα», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Σε ένα άλλο πιθανό εμπόδιο, ένας Ιρανός στρατιωτικός σύμβουλος του Χαμενεΐ δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει το νόμιμο δικαίωμα να διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ, αν και δεν ήταν σαφές αν αυτό σήμαινε ότι θα συνεχίσει να αποφασίζει ποια πλοία μπορούν να διέρχονται.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι 33 πλοία πέρασαν από τα Στενά τις τελευταίες 24 ώρες αφού έλαβαν άδεια από την Τεχεράνη, αριθμός που εξακολουθεί να υπολείπεται κατά πολύ από τα 140 πλοία μιας τυπικής ημέρας πριν από τον πόλεμο.
Οποιαδήποτε συμφωνία ενισχύει την τρέχουσα εύθραυστη κατάπαυση του πυρός θα έφερνε ανακούφιση στις αγορές, αλλά δεν θα κατέστελλε αμέσως μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η οποία έχει αυξήσει το κόστος των καυσίμων, των λιπασμάτων και των τροφίμων.
Ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει τώρα, η πλήρης ροή μέσω των Στενών δεν θα επανέλθει πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2027, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο επικεφαλής της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Αμπού Ντάμπι. Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους στο Ιράν πριν ανασταλούν στις αρχές Απριλίου.
Το Ισραήλ έχει επίσης σκοτώσει χιλιάδες ακόμη και έχει εκδιώξει εκατοντάδες χιλιάδες από τα σπίτια τους στον Λίβανο, στον οποίο εισέβαλε καταδιώκοντας τη Χεζμπολάχ. Τα ιρανικά πλήγματα στο Ισραήλ και στα γειτονικά κράτη του Κόλπου έχουν σκοτώσει δεκάδες ανθρώπους.
Ροή Ειδήσεων 
