Η φετινή τουριστική περίοδος στην Ευρώπη διαμορφώνεται υπό τη βαριά σκιά της ενεργειακής κρίσης και των γεωπολιτικών εξελίξεων, με τον πόλεμο στο Ιράν να επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφορών και τη διαθεσιμότητα πτήσεων. Το «Politico» σταχυολογεί τις εξελίξεις σε τρία βασικά σενάρια (καλό, κακό και χείριστο) για το επικείμενο καλοκαίρι, που αποτυπώνουν και τις διαφορετικές τροχιές που μπορεί να ακολουθήσει ο ευρωπαϊκός τουρισμός.
Καθοριστικός παράγοντας είναι η εκτόξευση των τιμών καυσίμων αεροσκαφών. Από τα τέλη Φεβρουαρίου -οπότε ξεκίνησε η αμερικανο-ισραηλινή επιχείρηση στο Ιράν- οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί, ασκώντας τεράστια πίεση στις αεροπορικές εταιρίες, ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει ακόμη και κίνδυνο περιορισμένων αποθεμάτων μέσα σε λίγες εβδομάδες. Ηδη, η αύξηση αυτή μετακυλίεται στους ταξιδιώτες, με το κόστος των εισιτηρίων να αυξάνεται αισθητά και τις εταιρίες να αναπροσαρμόζουν τα δρομολόγιά τους, ακόμη και να ακυρώνουν πτήσεις τους.
Τρία σενάρια, ανάλογα με τις εξελίξεις
1 ΗΠΙΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ
Στην πιο αισιόδοξη εκδοχή, ο πόλεμος λήγει άμεσα και η αγορά απορροφά μέρος των κραδασμών. Παρά τις αυξήσεις, η ζήτηση παραμένει ισχυρή, ιδιαίτερα για δημοφιλείς προορισμούς της Νότιας Ευρώπης. Οι τουρίστες συνεχίζουν να ταξιδεύουν, αλλά με μεγαλύτερη προσοχή στο κόστος και τάση για πιο σύντομα ή οικονομικά πακέτα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο τουρισμός διατηρεί τη δυναμική του, έστω με περιορισμένα περιθώρια κέρδους.
2
ΠΙΕΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗ
Το σενάριο ήπιων κραδασμών με τα Στενά να ανοίγουν βραχυπρόθεσμα προβλέπει πιο έντονες επιπτώσεις με αυξημένα αεροπορικά εισιτήρια, μείωση της διαθεσιμότητας πτήσεων και μετατόπιση της ζήτησης προς πιο «ασφαλείς» ή οικονομικούς προορισμούς. Ηδη καταγράφονται αλλαγές στις προτιμήσεις, με τους ταξιδιώτες να αποφεύγουν περιοχές που βρίσκονται κοντά σε γεωπολιτικές εντάσεις και να στρέφονται σε δυτικότερους προορισμούς. Η τουριστική κίνηση δεν καταρρέει, αλλά γίνεται πιο απρόβλεπτη και εξαρτημένη από τις εξελίξεις.
3
ΣΟΒΑΡΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ
Στο δυσμενέστερο σενάριο, σύμφωνα με το Politico, ο πόλεμος κρατά και η κρίση βαθαίνει. Οι ελλείψεις καυσίμων οδηγούν σε μαζικές ακυρώσεις πτήσεων, σημαντικές αυξήσεις τιμών και περιορισμό της ταξιδιωτικής δραστηριότητας. Ηδη υπάρχουν προειδοποιήσεις για ακυρώσεις και μεγάλες αυξήσεις ναύλων, καθώς η σύγκρουση επηρεάζει έως και το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ. Σε αυτή την περίπτωση, η τουριστική περίοδος θα μπορούσε να κινηθεί σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα.
Οι ειδικοί εκτιμούν πως το ευρωπαϊκό τουριστικό καλοκαίρι θα εξαρτηθεί άμεσα από την πορεία της ενεργειακής κρίσης και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Η ζήτηση παραμένει ισχυρή, ωστόσο η αβεβαιότητα κάνει τους ταξιδιώτες πιο εγκρατείς.

