Σε ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα (31/03), η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας απαιτεί διαρκή παρακολούθηση, ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών και στενό συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε η ΕΕ να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ΕΕ είναι καλά προετοιμασμένη, χάρη στην υποχρέωση των κρατών-μελών να διατηρούν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου και να διαθέτουν σχέδια έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση διαταραχών στην ασφάλεια εφοδιασμού.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμμετέχουν κατά περίπου 20% στην απελευθέρωση άνω των 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου έκτακτης ανάγκης, στο πλαίσιο του μηχανισμού που συντονίζει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA).

Ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, δήλωσε: «Η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ παραμένει εγγυημένη. Αλλά πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια πιθανώς παρατεταμένη διαταραχή του διεθνούς εμπορίου ενέργειας. Γι’ αυτό πρέπει να δράσουμε ήδη τώρα. Και πρέπει να δράσουμε από κοινού, ως πραγματική Ένωση. Μόνο συνεργαζόμενοι μπορούμε να είμαστε ισχυρότεροι και να προστατεύσουμε τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας πιο αποτελεσματικά».

Παράλληλα, σε επιστολή που απηύθυνε προς τους υπουργούς Ενέργειας της ΕΕ, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν, κάλεσε τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το συντονισμό τους μέσω της Ομάδας Συντονισμού Πετρελαίου και της Ομάδας Εργασίας για την Ασφάλεια της Ενεργειακής Ένωσης, αλλά και να εξετάσουν μέτρα εξοικονόμησης της ζήτησης, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα των μεταφορών, όπως συνιστά ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας στο σχέδιο 10 σημείων για τον περιορισμό της χρήσης πετρελαίου.

Η Επιτροπή συστήνει επίσης στα κράτη-μέλη να αποφύγουν μέτρα που θα μπορούσαν να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων, να περιορίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία πετρελαϊκών προϊόντων στην ενιαία αγορά, ή να αποθαρρύνουν την παραγωγή των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων.

Τονίζεται ακόμη ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να βρίσκονται σε συνεχή διαβούλευση τόσο με τα γειτονικά κράτη-μέλη όσο και με την ίδια την Επιτροπή, ώστε να διατηρηθεί η συνοχή σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να προστατευθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Επιτροπή εισηγείται να αναβληθεί οποιαδήποτε μη επείγουσα συντήρηση διυλιστηρίων, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια στην αγορά της ΕΕ, ενώ επισημαίνει ότι και η αύξηση της χρήσης βιοκαυσίμων θα μπορούσε να συμβάλει στην υποκατάσταση ορυκτών καυσίμων και στην εκτόνωση των πιέσεων στην αγορά.

Τι συζητήθηκε στην τηλεδιάσκεψη των υπουργών Ενέργειας

«Αυτό που προτείνουμε στα κράτη-μέλη είναι να εξετάσουν την «εργαλειοθήκη» του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, το Σχέδιο Δέκα Σημείων, για να αντλήσουν έμπνευση», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, μετά το τέλος της έκτακτης τηλεδιάσκεψης των υπουργών Ενέργειας.

Ο κ. Γιόργκενσεν αναφέρθηκε σε ορισμένα από τα δέκα σημεία που περιλαμβάνονται στη λίστα του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, όπως η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χλμ/ώρα, η ενθάρρυνση της χρήσης δημόσιων μεταφορών, η εναλλασσόμενη πρόσβαση ιδιωτικών αυτοκινήτων σε δρόμους μεγάλων πόλεων, η αύξηση του συνεπιβατισμού, η υιοθέτηση αποδοτικών πρακτικών οδήγησης για οδικές μεταφορές και εμπορικά οχήματα, καθώς και η τηλεργασία. Τόνισε ότι όλα τα παραπάνω αποτελούν μια «εργαλειοθήκη».

Όπως υπογράμμισε, αν και δεν πρόκειται για ένα ενιαίο πακέτο που μπορεί να εφαρμοστεί από όλα τα κράτη-μέλη, ωστόσο η Επιτροπή και ο ίδιος «συνιστούν έντονα σε κάθε χώρα να εξετάσει ποιες επιλογές μπορεί να εφαρμόσει».

Εστιάζοντας στις αερομεταφορές και απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Επίτροπος δήλωσε ότι «όσο περισσότερα μπορούν να γίνουν για την εξοικονόμηση πετρελαίου, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, τόσο καλύτερα θα είναι τα πράγματα».

Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην πολυαναμενόμενη «εργαλειοθήκη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία περιλαμβάνει μακροπρόθεσμα και βραχυπρόθεσμα μέτρα για την ενέργεια και αναμενόταν να παρουσιαστεί αυτήν την εβδομάδα. Φαίνεται, ωστόσο, ότι θα παρουσιαστεί το επόμενο διάστημα, με την ημερομηνία να παραμένει ανοιχτή. «Θα είμαστε έτοιμοι να παρουσιάσουμε ένα πακέτο αρκετά σύντομα», τόνισε.

«Είναι σαφές ότι αντιμετωπίζουμε μια πολύ σοβαρή κατάσταση». Όπως σημείωσε, δεν υπάρχουν άμεσες ελλείψεις στην προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ. Ωστόσο, παρατηρούνται «πιέσεις σε ορισμένες αγορές προϊόντων, ιδίως στο ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών, καθώς και αυξανόμενοι περιορισμοί στις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου και η μετακύλισή τους στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».

Παράλληλα, τόνισε ότι «δεν πρέπει να έχουμε καμία αυταπάτη ότι οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τις αγορές ενέργειας θα είναι βραχυπρόθεσμες, διότι δεν θα είναι». «Ακόμη κι αν υπήρχε ειρήνη αύριο, θα υπήρχαν συνέπειες, επειδή η ενεργειακή υποδομή στην περιοχή έχει καταστραφεί από τον πόλεμο και συνεχίζει να καταστρέφεται», επισήμανε.

Όπως τόνισε, είναι εξαιρετικά σημαντικό «να αποφύγουμε κατακερματισμένες εθνικές απαντήσεις» και μέτρα που θα διαταράξουν την αγορά. Επίσης επανέλαβε, ότι η Επιτροπή ήδη συντονίζει δράσεις σχετικά με την αποθήκευση φυσικού αερίου, την αναπλήρωση των αποθεμάτων και την ασφάλεια εφοδιασμού πετρελαίου.

Αναφορικά με την εργαλειοθήκη της κρίσης του 2022, τόνισε ότι τότε ήταν κυρίως κρίση φυσικού αερίου, ενώ τώρα αντιμετωπίζουμε ένα ευρύτερο φάσμα προβλημάτων, ιδίως σε σχέση με το πετρέλαιο και ακόμη περισσότερο με συγκεκριμένα προϊόντα, όπως το καύσιμο αεροσκαφών και το ντίζελ.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Ενέργειας της Κυπριακής Δημοκρατίας, που έχει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, Μιχάλης Δαμιανός, τόνισε ότι «η διασφάλιση της επάρκειας εφοδιασμού για τον χειμώνα 2026-2027 παραμένει βασική προτεραιότητα». Όπως επισήμανε, στη σημερινή συνεδρίαση υπήρξε συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ «όσον αφορά τους στόχους αποθήκευσης φυσικού αερίου, ώστε να αποτραπούν περαιτέρω πιέσεις στις τιμές».