Να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την Κομισιόν.
Το ενεργειακό ζήτημα, στο πλαίσιο της ενότητας για την ανταγωνιστικότητα, αναδείχθηκε ως βασική προτεραιότητα, όπως προκύπτει και από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τα οποία δημοσιεύθηκαν μετά τα μεσάνυχτα, γεγονός ενδεικτικό των δύσκολων διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων τονίζεται η ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους με βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες των κρατών μελών, παράλληλα με τη διατήρηση της πορείας προς την ενεργειακή μετάβαση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παράλληλα, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την παρουσίαση από την Επιτροπή της πρότασης για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο». Χαιρετίζει επίσης την πρόθεση της Επιτροπής «να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο, να αναπτύξει ένα βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της ΕΕ και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας».
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης των διοικητικών και κανονιστικών επιβαρύνσεων, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και της αποφυγής περιττών γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
Διαβάστε Επίσης
Στόχος η συμφωνία για τον προϋπολογισμό ως το τέλος του έτους
Για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, οι ηγέτες συζήτησαν τα βασικά στοιχεία που απαιτούνται για την επίτευξη ενός ισορροπημένου συμβιβασμού, με βάση την επικαιροποιημένη διαπραγματευτική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας.
Παράλληλα, κάλεσαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να ολοκληρωθεί η απαραίτητη νομοθετική διαδικασία εντός του 2027 και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη χρηματοδότηση των δικαιούχων από τον Ιανουάριο του 2028.
Σε ανάρτησή του στο X, ο Αντόνιο Κόστα αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της πρώτης ημέρας της Συνόδου, επισημαίνοντας ότι η τελευταία συζήτηση επικεντρώθηκε στη στρατηγική διεύρυνσης της ΕΕ και στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Όπως σημείωσε, αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν διακυβερνητικές διασκέψεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία, τονίζοντας ότι η ενταξιακή διαδικασία προχωρά με κινητήρια δύναμη τις μεταρρυθμίσεις.
Finishing the day with a strategic debate on EU enlargement and internal reforms.
This week we had intergovernmental conferences with Montenegro, Ukraine, Moldova and Albania. Driven by the reforms, the accession process is making progress.
At the same time, we must get ready to welcome new members in the EU family.
— António Costa (@eucopresident) October 15, 2026
Δυσαρέσκεια για τους χειρισμούς Κόστα
Ο Αντόνιο Κόστα υποτίθεται ότι είναι ο άνθρωπος που θα κλείσει τις συμφωνίες φέρνοντας κοντά τους Ευρωπαίους ηγέτες. Ωστόσο, οι προσπάθειές του δεν αποφέρουν καρπούς. Στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης (15/10) ο Κόστα δέχθηκε την πιο καυστική κριτική από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντα του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου πριν από σχεδόν δύο χρόνια. Η οργή επικεντρώθηκε στον χειρισμό των ασύνδετων μεταξύ τους διαπραγματεύσεων για τον περιορισμό των τιμών της ενέργειας και του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Οι κυβερνήσεις ανέμεναν και στις δύο συζητήσεις να υπάρξουν σημεία προόδου στη διήμερη συνάντηση. Αυτό που πήραν ήταν, στην καλύτερη περίπτωση ένα αδιέξοδο, στη χειρότερη κλιμακούμενη διαίρεση.
Όσο περισσότερο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, «τόσο περισσότερες δυσκολίες θα έχουμε», δήλωσε στο POLITICO ο Φινλανδός πρωθυπουργός Πέτερι Όρπο. «Επομένως, πρέπει να εργαστούμε για να βρούμε μια λύση φέτος. Καταλαβαίνω πολύ καλά ότι είναι δύσκολο. Μια τεράστια πρόκληση».
Τα διακυβεύματα δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερα. Η ΕΕ απελπίζεται να αμβλύνει την κρίση του κόστους ζωής και να καταλήξει σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό πριν οι εθνικές εκλογές του επόμενου έτους καταστήσουν την επίτευξη συμφωνίας πολύ πιο δύσκολη. Η έλλειψη ενότητας μεταξύ των 27 μελών της Ένωσης φαντάζει ακόμη πιο έντονη τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ κάνει κινήσεις για να πάρει το μέρος της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, η οικονομία αγωνίζεται να ανταγωνιστεί την ισχύ της Κίνας και οι αντιευρωπαϊκές εθνικιστικές δυνάμεις πλησιάζουν στην εξουσία στις μεγαλύτερες πρωτεύουσες της Ευρώπης.
Εγκλωβισμένος στις δυσκολίες
Ο Κόστα, πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, διορίζεται από τους ηγέτες για να προεδρεύει των συνόδων κορυφής τους και να τους οδηγεί σε συμφωνία. Όπως ανέφερε το Brussels Playbook την Πέμπτη (15/10), οι αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι εισέρχεται σε μια καθοριστική περίοδο της θητείας του, τρέχοντας ενάντια στον χρόνο για να ξεπεράσει τις τεράστιες διαφωνίες σχετικά με τον προϋπολογισμό. Θεωρείται ευρέως πιθανό να πιέσει για την επαναδιορισμό του για μια δεύτερη θητεία δυόμισι ετών του χρόνου, ανέφεραν οι αξιωματούχοι.
Η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης σημαδεύτηκε από συζητήσεις που εκτυλίχθηκαν γύρω από τη δεύτερη φάση του καθεστώτος τιμολόγησης άνθρακα του μπλοκ, γνωστού ως ETS2. Η αναμέτρηση για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών, τόσο το τρέχον όσο και η δεύτερη εκδοχή του που έχει ήδη νομοθετηθεί και θα επιβάλει τιμή άνθρακα στη θέρμανση και τις μεταφορές από το 2028, κόλλησε τόσο πολύ που ανάγκασε τον Κόστα να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου της συνόδου και να καθυστερήσει τις περαιτέρω συνομιλίες για μετά το δείπνο, καθώς είχαν μετατραπεί σε «χάος».
Με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς εξοργισμένο από αυτό που το Βερολίνο θεωρούσε αδιαλλαξία της Ιταλίδας ομολόγου του Τζόρτζια Μελόνι, οι θυελλώδεις διαπραγματεύσεις έφεραν αντιμέτωπο έναν συνασπισμό αποτελούμενο από τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, τις σκανδιναβικές χώρες και την Ολλανδία απέναντι σε ένα πεισματικό μπλοκ αποτελούμενο από την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Τσεχία, τη Σλοβακία και την Πολωνία (γνωστή ως Ομάδα του Βίσεγκραντ – V4). Η Ρώμη και η ομάδα V4 ήθελαν η ΕΕ να αναβάλει το ETS2 λόγω του βάρους που θα επέφερε στους λογαριασμούς ενέργειας, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες.
Οι ηγέτες ήταν έξαλλοι με τον Κόστα επειδή επέτρεψε στις συνομιλίες να εκτροχιαστούν. Ενώ τα προκαταρκτικά συμπεράσματα της συνόδου δεν έδειχναν καμία επανεξέταση του ETS2, οι χώρες προσπάθησαν να αποδομήσουν τη νομοθεσία μέσα στην αίθουσα της συνόδου, αφήνοντας τον Κόστα σε σύγχυση.
Η ενόχληση επεκτάθηκε πέρα από τη συζήτηση για την ενέργεια. Ενώ οι κυβερνήσεις δεν ανέμεναν κάποια σημαντική ανατροπή στον προϋπολογισμό της ΕΕ, έχουν αρχίσει να εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τον χειρισμό αυτού του θέματος και από τον Κόστα. Οι βόρειες χώρες της ΕΕ ανησυχούν ότι ευνοεί τις νότιες χώρες.
